Ένας ουρανοξύστης στο Λονδίνο, γνωστός ως «Walkie-Talkie», μετατράπηκε το 2013 σε ένα γιγαντιαίο κοίλο κάτοπτρο, εστιάζοντας το ηλιακό φως και προκαλώντας σοβαρές ζημιές σε παρκαρισμένα οχήματα και άλλα αντικείμενα στους γύρω δρόμους. Το πρωτοφανές αυτό πρόβλημα αναδείχθηκε από δημοσιογράφους του City AM, φέρνοντας στο προσκήνιο την ευθύνη των αρχιτεκτόνων για την ασφάλεια των κατασκευών τους. Το κτίριο, που βρίσκεται στην οδό 20 Fenchurch Street, δημιούργησε συνθήκες ακραίας θερμότητας, με απρόβλεπτες συνέπειες.
Το φαινόμενο του «γιγαντιαίου κατόπτρου»
Το κοίλο σχήμα του ουρανοξύστη «Walkie-Talkie» και η ανακλαστική του επιφάνεια λειτούργησαν ως ένα τεράστιο κάτοπτρο, συγκεντρώνοντας τις ακτίνες του ήλιου σε συγκεκριμένα σημεία του απέναντι δρόμου. Αυτό το φαινόμενο οδήγησε σε αξιοσημείωτες ζημιές κατά τη διάρκεια μιας σπάνιας ηλιόλουχης ημένας στο Λονδίνο.
Ένας ιδιοκτήτης πολυτελούς οχήματος κατήγγειλε ότι η Jaguar του, παρκαρισμένη σε κοντινό δρόμο, υπέστη σοβαρές παραμορφώσεις και ζημιές από την έντονη θερμότητα. Ακολούθησαν και άλλες αναφορές για λιωμένα οχήματα, ενώ ένα χαλάκι εισόδου έπιασε φωτιά εξαιτίας της συγκεντρωμένης ηλιακής ενέργειας. Οι αρχιτέκτονες φέρουν την ευθύνη να διασφαλίζουν όχι μόνο τη στατική επάρκεια και την αισθητική των κτιρίων τους, αλλά και ότι οι κατασκευές τους δεν μετατρέπονται σε «φονικές» ακτίνες συμπυκνωμένης ηλιακής ενέργειας.
Υψηλές θερμοκρασίες και επιβεβαίωση του κινδύνου
Οι μετρήσεις του φωτός που πραγματοποιήθηκαν κοντά στο κτίριο έδειξαν τιμές έξι φορές υψηλότερες από τις κανονικές για το Λονδίνο, υπογραμμίζοντας την ένταση του φαινομένου. Για να αποδειχθεί η επικινδυνότητα της συγκεντρωμένης θερμότητας, δημοσιογράφοι προχώρησαν ακόμα και στο τηγάνισμα ενός αβγού, επιβεβαιώνοντας ότι οι θερμοκρασίες που αναπτύσσονταν ήταν αρκετά υψηλές για να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες.
Η προειδοποίηση του αρχιτέκτονα Rafael Viñoly
Ο αρχιτέκτονας του έργου, Rafael Viñoly, δήλωσε στην εφημερίδα The Guardian ότι είχε προβλέψει το πρόβλημα και είχε προειδοποιήσει τους κατασκευαστές. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ειδικά σκίαστρα που θα μπορούσαν να αποτρέψουν το φαινόμενο αφαιρέθηκαν από τον αρχικό σχεδιασμό για λόγους περικοπής κόστους. Παρόλα αυτά, ο Viñoly παραδέχθηκε ότι δεν περίμενε να αναπτυχθούν τόσο υψηλές θερμοκρασίες χωρίς τη χρήση των σκιάστρων.
Προηγούμενο περιστατικό στο Λας Βέγκας
Το περιστατικό με τον ουρανοξύστη «Walkie-Talkie» δεν ήταν εντελώς πρωτοφανές για τον Rafael Viñoly. Ένα ξενοδοχείο στο Λας Βέγκας που είχε σχεδιάσει ο ίδιος είχε αντιμετωπίσει παρόμοιο ζήτημα, προκαλώντας το λιώσιμο σε ξαπλώστρες, μέχρι και στα μαλλιά ενός επισκέπτη. Ο Viñoly ανέφερε χαρακτηριστικά: «Επισημάναμε ότι θα υπήρχε πρόβλημα κι εκεί, αλλά ποιος νοιάζεται αν τηγανίσεις κάποιον στο Λας Βέγκας, σωστά;».
Λύσεις και επιστημονική διερεύνηση
Για την αντιμετώπιση του κινδύνου στο Λονδίνο, τοποθετήθηκε αρχικά ένα προσωρινό κάλυμμα στην κορυφή της κατασκευής. Την επόμενη χρονιά, εγκαταστάθηκε μόνιμη αρχιτεκτονική λύση σκίασης, αποσκοπώντας στην οριστική επίλυση του προβλήματος.
Το 2017, μια ομάδα επιστημόνων διερεύνησε το συμβάν χρησιμοποιώντας προσομοιώσεις ηλιακού φωτός και δημοσίευσε τα ευρήματά της στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Building Performance Simulation. Η έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα πως τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι πολύ χειρότερα αν ο ουρανός ήταν εντελώς καθαρός.
Από τις προσομοιώσεις διαπιστώθηκε ότι ο καθρέφτης ενός αυτοκινήτου θα μπορούσε πράγματι να είχε λιώσει από την έκθεση στο θερμό σημείο, φτάνοντας σε θερμοκρασίες πολύ υψηλότερες από το σημείο τήξης του πλαστικού για χρονικό διάστημα έως και μίας ώρας. Τα ευρήματα αυτά επιβεβαίωσαν τη σοβαρότητα του προβλήματος και την ανάγκη για προσεκτικό σχεδιασμό των κτιρίων.
Με πληροφορίες από: Gazzetta