Νέα στοιχεία για την καταγωγή των πληθυσμών της Ιβηρικής Χερσονήσου, πριν από περισσότερα από 1.300 χρόνια, φέρνει στο φως ένα αρχαιολογικό εύρημα κοντά στη Μαδρίτη. Μια πρόσφατη μελέτη σε αρχαιολογικό χώρο της ισπανικής πρωτεύουσας αποκάλυψε σημαντικά στοιχεία για τη γενετική ποικιλομορφία των κατοίκων της περιοχής κατά τον Μεσαίωνα. Η έρευνα αυτή, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Genealogy, προσφέρει νέες πληροφορίες για τη γενετική ιστορία και τις πληθυσμιακές σχέσεις στην Ιβηρική κατά την Πρώιμη Μεσαιωνική περίοδο.
Η νέα μελέτη και ο αρχαιολογικός χώρος
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στον βησιγοτθικό αρχαιολογικό χώρο El Rebollar, στην περιοχή Bolao, η οποία βρίσκεται κοντά στη Μαδρίτη. Στο πλαίσιο αυτής της μελέτης, οι ερευνητές εξέτασαν το μιτοχονδριακό DNA πέντε ατόμων, αποκαλύπτοντας την ύπαρξη διαφορετικών μητρικών γενετικών γραμμών. Τα άτομα που αναλύθηκαν περιλάμβαναν δύο ενήλικες, έναν έφηβο ηλικίας περίπου 15 ετών και δύο βρέφη.
Η ανάλυση επικεντρώθηκε στο μιτοχονδριακό DNA, ένα γενετικό υλικό που κληρονομείται αποκλειστικά από τη μητέρα. Αυτή η μέθοδος επιτρέπει στους επιστήμονες να μελετούν τις μητρικές γενεαλογικές γραμμές, παρέχοντας έτσι μια εικόνα των μητρικών καταβολών των αρχαίων πληθυσμών. Η συνδυαστική προσέγγιση, που περιλάμβανε αρχαιολογικά, ανθρωπολογικά και γενετικά δεδομένα, πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Αυτόνομου Πανεπιστημίου της Μαδρίτης και του Πανεπιστημίου.
Το εντυπωσιακό εύρημα του εφήβου
Το πιο αξιοσημείωτο εύρημα της έρευνας αφορά έναν έφηβο, ηλικίας περίπου 15 ετών, στο γενετικό υλικό του οποίου εντοπίστηκε η απλοομάδα L3h2. Πρόκειται για μια μητρική γενετική γραμμή που συνδέεται άμεσα με το Κέρας της Αφρικής. Αυτή η περιοχή της ανατολικής Αφρικής περιλαμβάνει σήμερα χώρες όπως η Αιθιοπία, η Σομαλία και η Ερυθραία.
Η ανίχνευση της απλοομάδας L3h2 στον έφηβο προσθέτει ένα νέο, σημαντικό στοιχείο στη μελέτη της γενετικής ιστορίας των πληθυσμών της Ιβηρικής κατά τον Μεσαίωνα. Ωστόσο, η παρουσία της συγκεκριμένης απλοομάδας δεν αποδεικνύει ότι ο ίδιος ο έφηβος είχε γεννηθεί στην Αφρική. Επίσης, δεν προσδιορίζει πότε ακριβώς ή με ποια διαδρομή οι μητρικοί πρόγονοί του έφτασαν στην περιοχή της Ιβηρικής Χερσονήσου.
Άλλες γενετικές γραμμές και η ποικιλομορφία
Εκτός από το εύρημα του εφήβου, η ανάλυση του μιτοχονδριακού DNA αποκάλυψε και άλλες γενετικές γραμμές στα υπόλοιπα άτομα που εξετάστηκαν. Στους δύο ενήλικες εντοπίστηκαν οι απλοομάδες H2a2 και T1a. Τα δύο βρέφη, από την άλλη πλευρά, έφεραν την απλοομάδα HV0. Η απλοομάδα HV0 συνδέεται με μητρικές γενετικές γραμμές που έχουν μακρά ιστορία στην Ευρώπη, υποδεικνύοντας μια ευρωπαϊκή καταγωγή για αυτούς τους δύο.
Η παρουσία αυτών των διαφορετικών απλοομάδων καταδεικνύει ότι τα πέντε άτομα που εξετάστηκαν είχαν διαφορετικές μητρικές γενεαλογικές καταβολές. Αυτό υποδηλώνει μια αξιοσημείωτη γενετική ποικιλομορφία στον πληθυσμό που κατοικούσε στον βησιγοτθικό αρχαιολογικό χώρο El Rebollar, στην περιοχή El Boalo κοντά στη Μαδρίτη, κατά την Πρώιμη Μεσαιωνική περίοδο.
Περιορισμοί και μελλοντικές αναλύσεις
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι τα δεδομένα που συλλέχθηκαν αφορούν αποκλειστικά τη μητρική γενετική γραμμή. Αυτό σημαίνει ότι τα ευρήματα δεν μπορούν από μόνα τους να αποκαλύψουν τη συνολική γενετική καταγωγή των συγκεκριμένων ανθρώπων ή ολόκληρης της κοινότητας στην οποία ανήκαν. Η γενετική καταγωγή ενός ατόμου είναι σύνθετη και περιλαμβάνει συνεισφορές και από τους δύο γονείς.
Για να προσδιοριστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια η γεωγραφική προέλευση και οι μετακινήσεις των προγόνων του εφήβου, καθώς και για να αποκτηθεί μια πληρέστερη εικόνα της γενετικής σύνθεσης του πληθυσμού, θα απαιτούνταν πρόσθετα γενετικά δεδομένα. Περαιτέρω αναλύσεις, ενδεχομένως με τη χρήση άλλων τύπων DNA, θα μπορούσαν να προσφέρουν πιο ολοκληρωμένες πληροφορίες για τις πληθυσμιακές σχέσεις και τις μετακινήσεις στην Ιβηρική Χερσόνησο κατά την εν λόγω ιστορική περίοδο.
Με πληροφορίες από: Gazzetta