Ακίνητα που παραμένουν χωρίς ξεκάθαρο ιδιοκτησιακό καθεστώς και περιουσίες αποβιωσάντων για τις οποίες δεν έχουν εντοπιστεί οι νόμιμοι δικαιούχοι, μπαίνουν πλέον στο στόχαστρο ενός νέου μηχανισμού ηλεκτρονικών διασταυρώσεων. Το δημόσιο αποκτά τη δυνατότητα να συνδυάζει στοιχεία από την Εφορία, το Κτηματολόγιο, τα ληξιαρχεία και το Μητρώο Πολιτών, προκειμένου να διαπιστώνει σε ποιους ανήκουν οι περιουσίες και εάν υπάρχουν κληρονομικά δικαιώματα του κράτους. Πρόκειται για τις λεγόμενες «σχολάζουσες κληρονομιές», οι οποίες παραμένουν σε εκκρεμότητα επειδή δεν έχει εξακριβωθεί ποιος δικαιούται να τις κληρονομήσει.
Ο νέος μηχανισμός ηλεκτρονικών διασταυρώσεων
Ο νέος μηχανισμός βασίζεται σε ηλεκτρονικές διασταυρώσεις και έχει ως κύριο στόχο να περιορίσει τις εκκρεμότητες που αφορούν τις «ορφανές» κληρονομιές. Μέσω αυτού, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα αποκτήσουν μια πληρέστερη εικόνα για τις περιουσίες που διαχειρίζονται, αποφεύγοντας τις χρονοβόρες αναζητήσεις εγγράφων σε διαφορετικές δημόσιες υπηρεσίες.
Συγκεκριμένα, με απόφαση του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου, το πληροφοριακό σύστημα κοινωφελών περιουσιών του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών συνδέεται με έξι ηλεκτρονικές υπηρεσίες. Η σύνδεση αυτή πραγματοποιείται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας, επιτρέποντας την απρόσκοπτη ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
Στοχεύοντας στην ακίνητη περιουσία
Το ενδιαφέρον του νέου συστήματος επικεντρώνεται πρωτίστως στα ακίνητα. Μέσω του Κτηματολογίου, οι υπηρεσίες θα μπορούν να αναζητούν ιδιοκτησίες με βάση τον ΑΦΜ του αποβιώσαντος. Από εκεί, θα αντλούνται πληροφορίες για τη θέση του ακινήτου, τους κωδικούς ΚΑΕΚ, την ύπαρξη κτισμάτων, καθώς και τα ποσοστά συνιδιοκτησίας, παρέχοντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της ακίνητης περιουσίας.
Παράλληλα, το Περιουσιολόγιο της ΑΑΔΕ θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, καθώς από αυτό θα ανακτώνται στοιχεία για τα ακίνητα που είχαν δηλώσει φορολογούμενοι οι οποίοι έχουν αποβιώσει. Οι πληροφορίες αυτές θα είναι ιδιαίτερα χρήσιμες για την καταγραφή των περιουσιακών στοιχείων από εκτελεστές διαθηκών, εκκαθαριστές και κηδεμόνες σχολαζουσών κληρονομιών, διευκολύνοντας το έργο τους.
Η αναζήτηση των κληρονόμων
Το δεύτερο βασικό σκέλος του μηχανισμού αφορά την αναζήτηση των νόμιμων κληρονόμων. Οι αρμόδιες υπηρεσίες θα έχουν τη δυνατότητα να αντλούν από το Μητρώο Πολιτών πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης, γέννησης και εγγυτέρων συγγενών. Αυτό θα επιτρέψει τη διαπίστωση ποιων προσώπων ενδέχεται να έχουν δικαιώματα στην κληρονομιά, απλοποιώντας μια συχνά πολύπλοκη διαδικασία.
Επιπλέον, θα ελέγχονται ληξιαρχικές πράξεις θανάτου, τόσο του αρχικού ιδιοκτήτη της περιουσίας όσο και συγγενών του. Ο έλεγχος αυτός είναι κρίσιμος για να αποσαφηνιστεί η σειρά της κληρονομικής διαδοχής, ειδικά σε περιπτώσεις όπου η εύρεση των δικαιούχων απαιτεί την αναδρομή σε παλαιότερες ληξιαρχικές πράξεις και την αναζήτηση συγγενών.
Επιπλέον δυνατότητες και διευκρινίσεις
Οι νέες δυνατότητες του συστήματος περιλαμβάνουν επίσης την ηλεκτρονική ανάκτηση κτηματολογικών εγγράφων, η οποία θα επιταχύνει σημαντικά τις διαδικασίες. Επίσης, θα είναι δυνατή η επιβεβαίωση τραπεζικών λογαριασμών μέσω διασταύρωσης ΑΦΜ και IBAN. Αυτό αφορά περιπτώσεις κοινωφελών περιουσιών, κληροδοτημάτων και σχολαζουσών κληρονομιών, προσφέροντας μεγαλύτερη διαφάνεια και ακρίβεια.
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι το γεγονός πως ένα ακίνητο παραμένει χωρίς γνωστό κληρονόμο, δεν σημαίνει ότι περνά αυτομάτως στην κυριότητα του κράτους. Σε αρκετές περιπτώσεις, η διαδικασία απαιτεί την αναζήτηση συγγενών, τον έλεγχο παλαιότερων ληξιαρχικών πράξεων και την αποτύπωση της ακίνητης περιουσίας που άφησε πίσω του ο αποβιώσας, προτού καθοριστεί το τελικό ιδιοκτησιακό καθεστώς.
Με πληροφορίες από: Topontiki