Η γονεϊκότητα καταγράφει μείωση σε παγκόσμιο επίπεδο, με τα νοικοκυριά που έχουν παιδιά να αποτελούν, σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στην Ελλάδα, τη μειοψηφία. Τα επίσημα στοιχεία της Eurostat αναδεικνύουν το μέγεθος του δημογραφικού προβλήματος στη χώρα μας, όπου σχεδόν τρία στα τέσσερα νοικοκυριά δεν έχουν παιδιά. Η τάση αυτή, που παρατηρείται και σε άλλες χώρες, εγείρει ερωτήματα για τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις.
Η εικόνα στην Ελλάδα σύμφωνα με την Eurostat
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, το 73,81% των νοικοκυριών στην Ελλάδα, δηλαδή σχεδόν τρία στα τέσσερα, δεν έχουν παιδιά. Το ποσοστό αυτό καθιστά τα νοικοκυριά με παιδιά μειοψηφία στη χώρα.
Η κατανομή των ελληνικών νοικοκυριών υπογραμμίζει την έκταση του δημογραφικού ζητήματος, καθώς μόλις το 26,19% των οικογενειών ή νοικοκυριών περιλαμβάνουν εξαρτώμενα παιδιά. Αυτή η στατιστική αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη τάση μείωσης της γονεϊκότητας.
Κοινωνικός μιμητισμός και παγκόσμια μείωση γεννήσεων
Η πτώση των ποσοστών γεννήσεων δεν είναι ένα φαινόμενο αποκλειστικά ελληνικό, αλλά παρατηρείται σε περισσότερες από τα δύο τρίτα των χωρών του κόσμου. Σε αυτές τις χώρες, τα ποσοστά έχουν μειωθεί κάτω από το «ποσοστό αντικατάστασης» των 2,1 παιδιών ανά γυναίκα, το οποίο απαιτείται για τη διατήρηση ενός σταθερού πληθυσμού.
Ο κοινωνικός μιμητισμός μπορεί να εξηγήσει αυτή την παγκόσμια τάση. Σε ένα περιβάλλον που φαίνεται να αντιμετωπίζει τους γονείς με εχθρότητα, η απόφαση να παραμείνει κανείς άτεκνος γίνεται ευκολότερη, ειδικά αν η ίδια επιλογή γίνεται από τους γύρω του. Αυτό το φαινόμενο μπορεί να αυτο-διαιωνίζεται, εξηγώντας τις αξιοσημείωτες ομοιότητες στη μείωση των ποσοστών γεννήσεων σε πολύ διαφορετικά μέρη και πολιτισμούς.
Η επιθυμία για περισσότερα παιδιά και οι προβλέψεις
Παρά τη γενική τάση μείωσης των γεννήσεων, έρευνα που διεξήχθη σε δέκα χώρες με χαμηλή γονιμότητα έδειξε ότι έως και οι μισοί άνδρες και γυναίκες φτάνουν στο τέλος της αναπαραγωγικής τους ηλικίας εκφράζοντας την επιθυμία να είχαν περισσότερα παιδιά. Αυτό υποδηλώνει μια διάσταση μεταξύ της πραγματικότητας και των προσωπικών επιθυμιών.
Ενώ η υπέρβαση της μέγιστης ανθρώπινης παραγωγής θα μπορούσε να ελαφρύνει το βάρος στους φυσικούς πόρους, η προβλεπόμενη μείωση του παγκόσμιου πληθυσμού αναμένεται να είναι ραγδαία. Αυτή η εξέλιξη αναμένεται να φέρει μάζες ηλικιωμένων, οι οποίοι θα επιβαρύνουν τα κράτη πρόνοιας και τις οικονομίες.
Παραδείγματα από Κίνα και Ιαπωνία
Στην Κίνα, η πολιτική του ενός παιδιού, η οποία εφαρμόστηκε το 1980 και διαστρέβλωσε τον οικογενειακό προγραμματισμό για 35 χρόνια, έχει δημιουργήσει πλέον το «πρόβλημα 4-2-1». Αυτό σημαίνει ότι ένα μοναχοπαίδι καλείται να συντηρήσει δύο γονείς και τέσσερις παππούδες και γιαγιάδες, αναδεικνύοντας τις μακροπρόθεσμες συνέπειες των δημογραφικών πολιτικών.
Ένα άλλο παράδειγμα προέρχεται από την Ιαπωνία, όπου οι χάρτες Dorozoku χρησιμοποιούνται για να εντοπίσουν σημεία που φέρεται να υπάρχει ενοχλητική φασαρία, εμποδίζοντας την ησυχία των γειτόνων. Οι χάρτες αυτοί δείχνουν στους ανθρώπους πώς να αποφεύγουν δρόμους όπου «τα παιδιά παίζουν με μπάλες», υπογραμμίζοντας μια πιθανή εχθρότητα προς την παιδική παρουσία σε ορισμένες κοινωνίες.
Με πληροφορίες από: in.gr