Κοινωνία

Διονύσης Χαριτόπουλος: Έφυγε από τη ζωή ο αιρετικός της διανόησης

Κωνσταντίνα Κοσμά
10-10-26

Ο συγγραφέας Διονύσης Χαριτόπουλος, ο οποίος φιλοσόφησε με απολαυστική απλότητα τη ζωή, τον έρωτα, την ομορφιά, τη βλακεία και το ποδόσφαιρο, έφυγε από τη ζωή στις 9 Οκτωβρίου, σε ηλικία 79 ετών. Η είδηση του θανάτου του ανακοινώθηκε από τις εκδόσεις Τόπος, με τη δική του απαίτηση για ακρίβεια: «Πέθανε ο Διονύσης Χαριτόπουλος».

Ο Χαριτόπουλος μπορούσε να συμπυκνώσει μια ολόκληρη κοσμοθεωρία σε δύο κοφτές γραμμές, όπως έγραφε στο βιβλίο του «Σχέσεις – πόθου, πάθους, πόνου»: «Ζωή εκ του ασφαλούς δεν υπάρχει. Ούτε έρωτας». Αυτή η φράση αποτελεί ένα κλειδί για να κατανοήσει κανείς έναν συγγραφέα που αντιμετώπιζε την ανθρώπινη περιπέτεια με περιέργεια, σαρκασμό και επίμονη προσήλωση στο βίωμα.

Μια διαδρομή 24 βιβλίων

Στην ανακοίνωση του θανάτου του καταγράφεται μια διαδρομή 24 βιβλίων, από την πρώτη του εμφάνιση το 1976. Τα έργα του δυσκόλευαν την ταξινόμησή του σε σχολές και λογοτεχνικές παρέες, κάτι που αποτελεί μέρος της γοητείας του.

Ο Διονύσης Χαριτόπουλος άλλαζε μορφές γραφής, από ιστορική βιογραφία και πεζογραφία μέχρι θέατρο, δοκίμιο και αφορισμό, για να επιστρέφει στα ίδια μεγάλα ερωτήματα: Πώς ζει ο άνθρωπος; Τι τον κινεί; Πόσα αντέχει να παραδεχτεί για τον εαυτό του;

Το βίωμα ως πρώτη ύλη

Στις συνεντεύξεις του, ο συγγραφέας επέστρεφε διαρκώς στην αφετηρία του. Τα Μανιάτικα, η Τρούμπα, το γήπεδο και οι γυναίκες που αγάπησε είχαν διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο κοίταζε τον κόσμο, περιγράφοντας το βίωμα ως την καθοριστική πρώτη ύλη του ανθρώπου.

Η λογοτεχνία μπήκε στη ζωή του όταν, παιδί ακόμη, διάβασε τη «Γέφυρα των στεναγμών» του Μισέλ Ζεβακό, ένα βιβλίο που είχε αφήσει πίσω του ένας ναυτικός. Στον Γρηγόρη Μπέκο, στο «Βήμα», το 2016, είχε δηλώσει: «Εμένα το γράψιμο με έσωσε κυριολεκτικά». Αναγνώριζε, ωστόσο, και το προσωπικό τίμημα αυτής της σωτηρίας, καθώς η αφοσίωση στη γραφή είχε πληγώσει τις σχέσεις του.

Οι «Σχέσεις» και οι αφορισμοί του

Στο βιβλίο του «Σχέσεις», που κυκλοφόρησε το 2017, ο Χαριτόπουλος περνούσε από την επιλογή συντρόφου στη συμβίωση, από τη ζήλια στην απιστία και από τον πόθο στον χωρισμό. Η διαδρομή αυτή σχηματίζει ένα εγκόλπιο παρατήρησης της ερωτικής συμπεριφοράς, με όλες τις αντιφάσεις και τους συμβιβασμούς της.

Οι αφορισμοί του αφαιρούν από τον έρωτα τις εγγυήσεις που τόσο επίμονα του ζητάμε, αναστρέφοντας ακόμη και την επιθυμία της επιβεβαίωσης. Για τον Χαριτόπουλο, μεγαλύτερη σημασία έχει η δική μας ικανότητα να ερωτευτούμε από την κατάκτηση του θαυμασμού κάποιου άλλου. Όταν μια σχέση τελειώνει, η περιγραφή του γίνεται αμείλικτα σύντομη: «Ο χωρισμός είναι ακρωτηριασμός».

Μέσα από το έργο του αναδεικνύεται μια φιλοσοφία της έκθεσης, όπου το συναίσθημα απαιτεί να διακινδυνεύσεις κάτι από τον εαυτό σου. Η ερωτική εμπειρία περιλαμβάνει την απώλεια ελέγχου, την αμηχανία και την αποτυχία, στοιχεία στα οποία ο Χαριτόπουλος έβρισκε υλικό για σκέψη και χιούμορ. Η ομορφιά περνά από την ίδια δοκιμασία, με τον συγγραφέα να επιστρατεύει τη Μόνικα Μπελούτσι για έναν από τους πιο προκλητικούς του αφορισμούς στις «Σχέσεις».

Με πληροφορίες από: newsbeast.gr