Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 είναι μια νόσος που συνδέεται συχνά με το αυξημένο σάκχαρο, το σωματικό βάρος και τις καρδιαγγειακές επιπλοκές. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, έχει αναδειχθεί μια λιγότερο γνωστή πτυχή του, η σχέση του με τη σαρκοπενία. Η σαρκοπενία ορίζεται ως η προοδευτική απώλεια μυϊκής δύναμης, μυϊκής μάζας και λειτουργικότητας.
Όταν ο σακχαρώδης διαβήτης συνυπάρχει με σαρκοπενία, χρησιμοποιείται ο όρος «σαρκοπενικός διαβήτης». Αυτή η κατάσταση δεν αποτελεί έναν ξεχωριστό τύπο διαβήτη, αλλά περιγράφει τη συνύπαρξη δύο παθήσεων που μπορούν να αλληλοτροφοδοτούνται και να επηρεάζουν σημαντικά την υγεία, ειδικά στις μεγαλύτερες ηλικίες.
Η σημασία των μυών στη μεταβολική υγεία
Οι μύες διαδραματίζουν έναν κεντρικό ρόλο που ξεπερνά την κίνηση και τη δύναμη του σώματος. Αποτελούν έναν από τους πιο σημαντικούς ιστούς που χρησιμοποιούν τη γλυκόζη του αίματος. Κατά συνέπεια, η καλή κατάσταση του μυϊκού συστήματος έχει άμεση σχέση και με τη μεταβολική υγεία του ατόμου.
Στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, παράγοντες όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη, η χρόνια φλεγμονή, η μειωμένη σωματική δραστηριότητα και άλλες μεταβολικές διαταραχές μπορούν να συμβάλουν σταδιακά στην επιδείνωση της μυϊκής υγείας. Αυτή η επιδείνωση οδηγεί σε απώλεια μυϊκής μάζας και λειτουργικότητας.
Ο φαύλος κύκλος της αλληλεπίδρασης
Όταν μειώνεται η μυϊκή μάζα και κυρίως η μυϊκή λειτουργία, περιορίζεται και η ικανότητα των μυών να χρησιμοποιούν αποτελεσματικά τη γλυκόζη. Αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο, όπου ο διαβήτης μπορεί να ευνοεί την εμφάνιση και την εξέλιξη της σαρκοπενίας.
Ταυτόχρονα, η σαρκοπενία μπορεί με τη σειρά της να δυσκολεύει τη μεταβολική υγεία και τη ρύθμιση του διαβήτη. Όπως επισημαίνει ο δρ. Χάρης Δημοσθενόπουλος MMedSci. PhD, Προϊστάμενος Διαιτολογικού Τμήματος Γ.Ν. «Λαϊκό», Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ και Μέλος IDF Europe Board-Communications Officer of Diabetes Nutrition Study Group (DNSG), οι δύο αυτές καταστάσεις αλληλοτροφοδοτούνται, επιδεινώνοντας η μία την άλλη.
Ομάδες υψηλού κινδύνου
Ο κίνδυνος εμφάνισης σαρκοπενικού διαβήτη είναι μεγαλύτερος για συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού. Αυτές περιλαμβάνουν τους ηλικιωμένους ανθρώπους, καθώς και όσους έχουν περιορισμένη φυσική δραστηριότητα στην καθημερινότητά τους.
Επίσης, άτομα με ανεπαρκή ή χαμηλής ποιότητας διατροφή, καθώς και εκείνοι που πάσχουν από χρόνια νοσήματα, διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο. Τέλος, ο κίνδυνος είναι υψηλότερος για όσους έχουν χάσει σημαντικό βάρος και μυϊκή μάζα.
Αναγνώριση και συμπτώματα της σαρκοπενίας
Η σαρκοπενία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος είναι αδύνατος. Ένα άτομο μπορεί να έχει φυσιολογικό ή ακόμη και αυξημένο σωματικό βάρος και παρ’ όλα αυτά να παρουσιάζει χαμηλή μυϊκή μάζα και δύναμη. Μάλιστα, η σαρκοπενία μπορεί να συνυπάρχει με την παχυσαρκία, γεγονός που καθιστά την αναγνώρισή της δυσκολότερη μόνο από την εικόνα του σώματος ή από τη ζυγαριά.
Υπάρχουν συγκεκριμένα σημάδια που πρέπει να μας προβληματίσουν και να οδηγήσουν σε περαιτέρω διερεύνηση. Αυτά περιλαμβάνουν τη σταδιακή μείωση της δύναμης, τη δυσκολία στο περπάτημα ή στο ανέβασμα σκάλας, καθώς και τη δυσκολία να σηκωθεί κάποιος από μια καρέκλα.
Επιπλέον, οι συχνότερες πτώσεις και γενικότερα η μείωση της ικανότητας εκτέλεσης καθημερινών δραστηριοτήτων αποτελούν ενδείξεις που χρήζουν προσοχής. Η διάγνωση της σαρκοπενίας δεν βασίζεται σε μία μόνο εξέταση, αλλά ο επαγγελματίας υγείας αξιολογεί αρχικά τη μυϊκή δύναμη του ατόμου.
Με πληροφορίες από: Topontiki