Μια νέα επιστημονική εργασία, η οποία παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του 6ου Συμποσίου Φαρμακοεπιδημιολογίας, φέρνει στο φως σημαντικά στοιχεία σχετικά με την κατανάλωση αντιβιοτικών στην Ελλάδα. Η μελέτη καταδεικνύει μια αξιοσημείωτη πτώση στη χρήση των αντιβιοτικών κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού, αλλά και την επακόλουθη επιστροφή σε ανοδική πορεία μετά την άρση των περιοριστικών μέτρων που είχαν επιβληθεί.
Παρότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στις υψηλότερες θέσεις κατανάλωσης αντιβιοτικών στην Ευρώπη, με τη μικροβιακή αντοχή να αποτελεί ένα σοβαρό θέμα δημόσιας υγείας, η συγκεκριμένη εργασία υπογραμμίζει ότι υπάρχουν αποτελεσματικοί τρόποι ελέγχου της χρήσης τους.
Τα ευρήματα της μελέτης για την κατανάλωση αντιβιοτικών
Την πτώση της κατανάλωσης αντιβιοτικών κατά την περίοδο της πανδημίας καταγράφει λεπτομερώς η μελέτη που εκπόνησε ο φοιτητής Μοριακής Βιολογίας, Αριστοτέλης Ζαργουλίδης, στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο. Τα ευρήματα της εργασίας παρουσιάστηκαν στο 6ο Συμπόσιο Φαρμακοεπιδημιολογίας, προσφέροντας μια εμπεριστατωμένη εικόνα των τάσεων.
Η μελέτη καταδεικνύει ότι η υψηλή κατανάλωση αντιβιοτικών στη χώρα μας μειώθηκε απότομα, αρχής γενομένης από τον Μάρτιο του 2020, χρονική στιγμή που επιβλήθηκε το πρώτο lockdown. Η πτώση αυτή συνεχίστηκε αμείωτη και κατά τη διάρκεια του δεύτερου lockdown, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μείωση που έχει παρατηρηθεί τα τελευταία χρόνια.
Η επαναφορά στην ανοδική τάση
Ωστόσο, η εικόνα άλλαξε μετά την άρση των περιοριστικών μέτρων που είχαν εφαρμοστεί για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Η χρήση των αντιβιοτικών άρχισε σταδιακά να αυξάνεται, πλησιάζοντας ξανά τα επίπεδα που ίσχυαν πριν από την πανδημία. Αυτή η επαναφορά στην ανοδική τάση αναδεικνύει την ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση και εφαρμογή μέτρων.
Παρά την επαναφορά της ανοδικής τάσης, η περίοδος της πανδημίας απέδειξε ότι, υπό συγκεκριμένες συνθήκες και με την εφαρμογή κατάλληλων μέτρων, είναι εφικτός ο έλεγχος της κατανάλωσης αντιβιοτικών, κάτι που μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση του προβλήματος της μικροβιακής αντοχής.
Η συμβολή της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης
Σύμφωνα με τα πρώιμα ευρήματα της μελέτης, από τον Σεπτέμβριο του 2020, η διάθεση των αντιβιοτικών πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Αυτή η αλλαγή στον τρόπο χορήγησης περιόρισε σημαντικά την ανεξέλεγκτη διάθεση των φαρμάκων αυτών, συμβάλλοντας στην ορθολογικότερη χρήση τους.
Επιπλέον, η μελέτη εξέτασε την αντίληψη ότι οι φαρμακοποιοί επιβάρυναν την κατανάλωση αντιβιοτικών. Τα ευρήματα δεν επιβεβαιώνουν αυτή την αντίληψη, καθώς η αντιβίωση διακινείται πλέον μόνο με ιατρική συνταγή, διασφαλίζοντας έτσι ότι η χορήγηση γίνεται υπό την επίβλεψη επαγγελματία υγείας.
Οι κατηγορίες αντιβιοτικών και η ανησυχία για τα εφεδρείας
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ταξινομήσει τα αντιβιοτικά σε τρεις διακριτές κατηγορίες: Access, Watch και Reserve. Ο οργανισμός έχει θέσει ως στόχο η κατηγορία Access να υπερβαίνει το 60% της συνολικής χρήσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η πρόσβαση σε βασικά αντιβιοτικά.
Όσον αφορά τα αντιβιοτικά εφεδρείας, γνωστά ως Reserve, αυτά παραμένουν σε χαμηλή κατανάλωση στη χώρα. Ωστόσο, η μελέτη επισημαίνει ότι η κίνησή τους έχει διπλασιαστεί, ένα γεγονός που προκαλεί ανησυχία στους επιστήμονες, καθώς αφορά φάρμακα ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση ανθεκτικών λοιμώξεων.
Οι συντελεστές της επιστημονικής εργασίας
Η εκπόνηση της επιστημονικής εργασίας πραγματοποιήθηκε από τον φοιτητή Μοριακής Βιολογίας, Αριστοτέλη Ζαργουλίδη, στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο. Η μελέτη αποτελεί προϊόν συστηματικής έρευνας και ανάλυσης δεδομένων.
Την επιστημονική εποπτεία της εργασίας είχε ο καθηγητής Υγιεινής και Διευθυντής του Εργαστηρίου, Θεόδωρος Κωνσταντινίδης. Επιπλέον, η μελέτη εκπονήθηκε υπό την καθοδήγηση του υποψήφιου διδάκτορα Κώστα Κασσάνδρου και του αναπληρωτή καθηγητή Χρήστου Κοντογιώργη, οι οποίοι συνέβαλαν στην επιστημονική της αρτιότητα.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis