Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα οι πολίτες της Ελβετίας για ένα κρίσιμο δημοψήφισμα, το οποίο αφορά το αν η επί μακρόν πολιτική ουδετερότητας της χώρας θα πρέπει να εφαρμόζεται με αυστηρότερο τρόπο. Η πρωτοβουλία αυτή προωθήθηκε από την ένωση Pro Schweiz, η οποία διατηρεί στενούς δεσμούς με το δεξιό λαϊκιστικό Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα.
Το δημοψήφισμα αυτό έχει προκαλέσει συζητήσεις, καθώς ορισμένοι από τους επικριτές του το έχουν χαρακτηρίσει «φιλορωσικό». Οι ψηφοφόροι καλούνται να αποφασίσουν για μια πρόταση που θα μπορούσε να μεταβάλει σημαντικά την εξωτερική πολιτική στάση της Ελβετίας σε διεθνείς συγκρούσεις και θέματα κυρώσεων.
Η πρωτοβουλία και το πλαίσιο της ουδετερότητας
Η ουδετερότητα έχει καθιερωθεί στο Σύνταγμα της Ελβετίας από το 1848, αποτελώντας ένα θεμελιώδες στοιχείο της ελβετικής ταυτότητας και της εξωτερικής της πολιτικής. Ωστόσο, η τρέχουσα πρωτοβουλία επιδιώκει να καθιερώσει μια πιο αυστηρή ερμηνεία αυτής της αρχής, προσαρμόζοντας τους κανόνες εφαρμογής της.
Σε περίπτωση που η πρωτοβουλία εγκριθεί από τους ψηφοφόρους, η Ελβετία θα κληθεί στο μέλλον όχι μόνον να απέχει από οποιαδήποτε ανάμειξη σε ένοπλες συγκρούσεις, αλλά και να κλείνει την επικράτειά της στις εμπόλεμες πλευρές. Αυτό θα σήμαινε μια πιο περιοριστική στάση όσον αφορά τη χρήση του ελβετικού εδάφους από στρατιωτικές δυνάμεις ή για τη διέλευση πολεμικού υλικού.
Οι επιπτώσεις στις κυρώσεις και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία της προτεινόμενης αυστηρότερης ουδετερότητας αφορά την επιβολή κυρώσεων. Εάν η πρωτοβουλία υπερψηφιστεί, η Ελβετία θα σταματήσει να επιβάλλει κυρώσεις σε χώρες που έχουν ξεκινήσει έναν πόλεμο, όπως η Ρωσία. Μοναδική εξαίρεση σε αυτή την πρόβλεψη θα αποτελούν οι κυρώσεις που έχουν επιβληθεί από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.
Όσον αφορά τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της χώρας, η πρόταση προβλέπει ότι θα διατηρείται η υφιστάμενη κατάσταση. Αυτό περιλαμβάνει και τις επιχειρηματικές σχέσεις με χώρες που έχουν ξεκινήσει έναν πόλεμο, διαχωρίζοντας έτσι τις οικονομικές από τις πολιτικές και στρατιωτικές πτυχές της ουδετερότητας.
Οι κατηγορίες της Μόσχας και η υποδοχή της πρωτοβουλίας
Η Μόσχα έχει κατηγορήσει τη Βέρνη ότι εγκατέλειψε την παραδοσιακή της ουδετερότητα, ευθυγραμμιζόμενη με τις κυρώσεις που έχει επιβάλει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ρωσία χαιρέτισε θερμά την πρωτοβουλία για την αυστηρότερη εφαρμογή της ουδετερότητας, θεωρώντας την ως μια επιστροφή στις αρχές που, κατά την άποψή της, είχαν εγκαταλειφθεί.
Όπως προαναφέρθηκε, η πρωτοβουλία αυτή έχει δεχθεί κριτική από ορισμένους κύκλους, οι οποίοι την έχουν χαρακτηρίσει «φιλορωσική». Αυτή η κατηγορία υπογραμμίζει τις διαφορετικές οπτικές γωνίες και τις γεωπολιτικές προεκτάσεις που έχει η συζήτηση για την ελβετική ουδετερότητα στον σύγχρονο κόσμο.
Τα επιχειρήματα υπέρ και κατά της πρότασης
Οι υποστηρικτές της πρωτοβουλίας προβάλλουν το επιχείρημα ότι μια αυστηρότερη εφαρμογή της ουδετερότητας θα ενισχύσει την ασφάλεια της Ελβετίας. Επιπλέον, πιστεύουν ότι θα ενδυναμώσει την αξιοπιστία της χώρας ως ενός ουδέτερου μεσολαβητή σε διεθνείς διενέξεις, ρόλος που παραδοσιακά έχει διαδραματίσει η Ελβετία.
Από την άλλη πλευρά, οι αντιτιθέμενοι στην πρόταση δηλώνουν ότι στον σύγχρονο κόσμο μια χώρα δεν μπορεί να κρύβεται πίσω από την ουδετερότητα. Υποστηρίζουν ότι δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπίζονται οι θύτες και τα θύματα μιας σύγκρουσης με τον ίδιο τρόπο, τονίζοντας την ανάγκη για μια πιο ενεργή στάση απέναντι στις διεθνείς εξελίξεις.
Η αναμονή των αποτελεσμάτων
Οι πρώτες ενδείξεις από τις δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πρωτοβουλία αυτή είναι πιθανόν να απορριφθεί από τους Ελβετούς ψηφοφόρους. Ωστόσο, το τελικό αποτέλεσμα θα καθοριστεί από την προσέλευση και την ψήφο των πολιτών.
Τα εκλογικά τμήματα αναμένεται να κλείσουν στις 12:00 τοπική ώρα Ελβετίας, που αντιστοιχεί στις 13:00 ώρα Ελλάδος. Μια καθαρότερη εικόνα όσον αφορά το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος αναμένεται να αρχίσει να διαμορφώνεται περίπου μία ώρα αργότερα, καθώς θα ξεκινήσει η καταμέτρηση των ψήφων.
Με πληροφορίες από: Topontiki