Ανατροπή στις προβλέψεις του Αμερικανού πρέσβη Τομ Μπάρακ για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 σημειώνεται, καθώς ο διπλωμάτης φαίνεται να αναθεωρεί τις αρχικές του δηλώσεις. Ενώ αρχικά δήλωνε ότι η επίλυση του ζητήματος θα χρειαζόταν λίγους μήνες, πλέον τονίζει πως η υπόθεση απαιτεί χρόνο και βρίσκεται υπό εξέταση από το Κογκρέσο.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται εν μέσω των τεταμένων σχέσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Άγκυρας, οι οποίες επηρεάζονται από την απόκτηση των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 από την Τουρκία και τις επακόλουθες κυρώσεις που της επιβλήθηκαν.
Αλλαγή στάσης από τον Τομ Μπάρακ
Ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, φαίνεται να έχει αναθεωρήσει τις αρχικές του δημόσιες δηλώσεις σχετικά με την ταχεία επίλυση του ζητήματος των F-35. Προηγουμένως, ο ενθουσιώδης διπλωμάτης είχε εκφράσει την πεποίθηση ότι η Τουρκία θα επέστρεφε στο πρόγραμμα των μαχητικών 5ης γενιάς μέσα σε λίγους μήνες.
Ωστόσο, η νέα του τοποθέτηση υποδηλώνει μια διαφορετική προσέγγιση. Ο Μπάρακ σημείωσε ότι το θέμα εξακολουθεί να βρίσκεται υπό εξέταση από το Κογκρέσο των ΗΠΑ και συνδέεται άμεσα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο της χώρας, υπονοώντας πως ακόμα δεν υπάρχει κάποια οριστική απόφαση.
Το ιστορικό της αποβολής από το πρόγραμμα F-35
Η Τουρκία είχε αποβληθεί από το πρόγραμμα ανάπτυξης και κατασκευής των stealth μαχητικών F-35 το 2019. Η απόφαση αυτή ελήφθη αφότου η Άγκυρα προχώρησε στην απόκτηση του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400, μια κίνηση που προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Ουάσινγκτον.
Σε συνέχεια αυτής της εξέλιξης, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν κυρώσεις στην Τουρκία, στο πλαίσιο του νόμου CAATSA. Ο Αμερικανός διπλωμάτης, Τομ Μπάρακ, επεσήμανε ότι «το θέμα των S-400 και των F-35, που παραμένει στο τραπέζι των αμερικανοτουρκικών σχέσεων, καθώς και οι σχετικές διατάξεις του νόμου CAATSA και του NDAA, απαιτούν χρόνο».
Η μη συνάντηση Τραμπ και Ερντογάν στη Νέα Υόρκη
Οι συγκεκριμένες δηλώσεις του πρέσβη Μπάρακ έγιναν έξω από το «Σπίτι της Τουρκίας» στη Νέα Υόρκη. Εκεί, ο Αμερικανός διπλωμάτης επιχείρησε να εξηγήσει γιατί ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δεν είχε κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Τούρκο ομόλογό του, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Αυτό συνέβη παρά τα θετικά σχόλια που είχε απευθύνει ο Τραμπ προς τον Ερντογάν κατά τη διάρκεια συνάντησης με εκπροσώπους του αραβικού και ισλαμικού κόσμου. Ο Μπάρακ ανέφερε ότι «εν μέσω της αναταραχής και της ευαίσθητης κατάστασης στην περιοχή, οι δύο ηγέτες ήδη συναντώνται συχνά. Γι’ αυτό και δεν υπήρχαν πολλά νέα θέματα προς συζήτηση».
Ο σεβασμός και η αρμονία μεταξύ των ηγετών
Συνεχίζοντας τις εξηγήσεις του για τη μη πραγματοποίηση της κατ' ιδίαν συνάντησης, ο πρέσβης Μπάρακ τόνισε τον αμοιβαίο σεβασμό μεταξύ των δύο ηγετών. «Τρέφουν απίστευτο σεβασμό ο ένας για τον άλλον, αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι υπάρχει αρμονία μεταξύ τους», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Πρόσθεσε επίσης ότι «παρόλο που ο Ερντογάν και ο Τραμπ προέρχονται από διαφορετικούς πολιτισμούς, μοιάζουν πολύ μεταξύ τους. Επομένως, κάνουν τα πράγματα πολύ πιο εύκολα για μένα, επειδή επικοινωνούν πολύ καλά και αποτελεσματικά».
Το «πάγωμα» της συζήτησης στο Κογκρέσο
Ωστόσο, οι υπάρχουσες πληροφορίες υποδεικνύουν ότι μια κατ’ ιδίαν συνάντηση μεταξύ Τραμπ και Ερντογάν για το ζήτημα των F-35 ίσως να μην ήταν τόσο «παραγωγική» όσο θα επιθυμούσαν τόσο η Ουάσινγκτον όσο και η Άγκυρα. Οι ΗΠΑ, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, δεν είχαν να προσφέρουν κάτι νέο επί του θέματος, καθώς το Κογκρέσο μοιάζει να έχει «παγώσει» την όλη συζήτηση.
Ταυτόχρονα, η Τουρκία, μετά από κάποιες αρχικές κινήσεις, δεν δείχνει ιδιαίτερη προθυμία να «βάλει στη ναφθαλίνη» ή να προχωρήσει στην πώληση του συστήματος S-400, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω την κατάσταση και τις προοπτικές επίλυσης.
Προβλήματα με τους κινητήρες για το TF-X KAAN
Πέρα από το ζήτημα των F-35, το Κογκρέσο καθυστερεί και την έγκριση για την αγορά κινητήρων της General Electric. Η Τουρκία επιθυμεί να προμηθευτεί αυτούς τους κινητήρες για το εγχώριο μαχητικό 5ης γενιάς, το TF-X KAAN.
Η καθυστέρηση αυτή αποδίδεται επίσης στις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στην Τουρκία, περιπλέκοντας περαιτέρω τις αμυντικές συνεργασίες μεταξύ των δύο χωρών και δημιουργώντας επιπλέον εμπόδια στα εξοπλιστικά προγράμματα της Άγκυρας.
Με πληροφορίες από: Topontiki