Η στιγμή του ανεφοδιασμού στο πρατήριο καυσίμων αποτυπώνει με ακρίβεια την τρέχουσα ελληνική πραγματικότητα, καθώς πολλοί καταναλωτές παρακολουθούν με αγωνία την αύξηση των ψηφίων, προσπαθώντας να αποφασίσουν αν θα γεμίσουν το ρεζερβουάρ τους ή αν θα περιοριστούν σε λιγότερα λίτρα. Το κόστος των καυσίμων στην Ελλάδα δεν είναι απλώς υψηλό, αλλά κυρίως δυσανάλογα ακριβό σε σχέση με το εισόδημα των πολιτών.
Πενήντα λίτρα αμόλυβδης βενζίνης, με μια μέση τιμή που πλησιάζει τα 2,2 ευρώ, κοστίζουν σήμερα περίπου 110 ευρώ. Αυτό το ποσό αντιστοιχεί σε λίγο πάνω από το 14% του καθαρού κατώτερου μηνιαίου μισθού στη χώρα μας. Για λόγους σύγκρισης, στη Γερμανία, το αντίστοιχο γέμισμα του ρεζερβουάρ αντιπροσωπεύει περίπου το 5% του μηνιαίου μισθού.
Το βάρος της τιμής για τους Έλληνες
Η δυσανάλογη επιβάρυνση των καυσίμων στην Ελλάδα είναι εμφανής, καθώς η τιμή τους αποτελεί σημαντικό μέρος του μηνιαίου προϋπολογισμού. Αυτό δημιουργεί προβληματισμό για τους πολίτες που εξαρτώνται από το αυτοκίνητο για τις καθημερινές τους μετακινήσεις.
Η διεθνής κρίση εξηγεί ένα μέρος της τιμής των καυσίμων, ωστόσο το υπόλοιπο είναι αποτέλεσμα αποφάσεων και, κυρίως, πολιτικής βούλησης. Είναι αδιαμφισβήτητο ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να καθορίσει την τιμή του αργού πετρελαίου στις παγκόσμιες αγορές.
Επίσης, η χώρα δεν μπορεί να ελέγξει έναν πόλεμο στη Μέση Ανατολή, την ανασφάλεια στις θαλάσσιες μεταφορές, ούτε τις αποφάσεις των πετρελαιοπαραγωγών χωρών. Ωστόσο, η αλήθεια δεν περιορίζεται μόνο σε αυτούς τους παράγοντες.
Οι τιμές στην Ελλάδα και η σύγκριση με την Ευρώπη
Η μέση πανελλαδική τιμή της απλής αμόλυβδης βενζίνης έφτασε τα 2,197 ευρώ ανά λίτρο τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου. Το πετρέλαιο κίνησης είχε ήδη ξεπεράσει αυτή την τιμή, φτάνοντας τα 2,224 ευρώ ανά λίτρο.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τις υψηλότερες τελικές τιμές καυσίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περίπου 10 λεπτά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Σε μια χώρα όπου το αυτοκίνητο αποτελεί συχνά αναγκαιότητα για τη μετακίνηση, αυτή η διαφορά δεν είναι ασήμαντη.
Αυτή η διαφορά στην τιμή μπορεί να επηρεάσει τον προϋπολογισμό μιας ολόκληρης εβδομάδας για πολλά νοικοκυριά. Επίσης, επηρεάζει τη μετακίνηση προς τη δουλειά, την επίσκεψη στον γιατρό που βρίσκεται μακριά, καθώς και την εργασία επαγγελματιών που δεν μπορούν να αφήσουν το όχημά τους ακίνητο.
Το σημαντικό βάρος της κρατικής φορολογίας
Από την τιμή κάθε λίτρου αμόλυβδης βενζίνης, περίπου 1,133 ευρώ καταλήγουν σε φόρους και επιβαρύνσεις. Ο ειδικός φόρος κατανάλωσης ανέρχεται στα 70 λεπτά ανά λίτρο.
Ο ΦΠΑ, που είναι 24% και υπολογίζεται πάνω στην τιμή μαζί με τον ΕΦΚ, αντιστοιχεί περίπου σε 41,8 λεπτά. Υπάρχουν επίσης δύο μικρότερες επιβαρύνσεις που προσθέτουν περίπου 1,5 λεπτό στην τελική τιμή.
Συνολικά, περίπου το 52,5% της τελικής λιανικής τιμής της αμόλυβδης δεν αφορά το πετρέλαιο, τη μεταφορά, τη διύλιση ή το κέρδος του πρατηριούχου. Πρόκειται για κρατική φορολογία. Αυτό είναι ένα ζήτημα που βασίζεται σε απλή αριθμητική και δεν αφήνει πολλά περιθώρια για την ιδέα ότι «δεν γίνεται αλλιώς».
Η ελληνική επιλογή στον ειδικό φόρο κατανάλωσης
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία καθορίζει κατώτατα επίπεδα φορολόγησης στα καύσιμα. Για την αμόλυβδη βενζίνη, το ελάχιστο επίπεδο Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης είναι 359 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, δηλαδή 35,9 λεπτά ανά λίτρο.
Ωστόσο, η Ελλάδα επιλέγει να επιβάλλει ΕΦΚ 70 λεπτών, ποσό που είναι σχεδόν το διπλάσιο από το ευρωπαϊκό ελάχιστο. Αυτή η επιλογή αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η εθνική πολιτική επηρεάζει την τελική τιμή των καυσίμων για τους καταναλωτές.
Με πληροφορίες από: Gazzetta