Μια τριμερής συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Δανίας και Γροιλανδίας υπεγράφη στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Η κύρια επιδίωξη της συμφωνίας είναι η ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα στρατιωτικών δραστηριοτήτων και εγκαταστάσεων. Η συμφωνία αυτή δεν έχει ημερομηνία λήξης και εξετάζει ακόμη και πιθανά μελλοντικά σενάρια.
Ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας
Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρόκειται να εκσυγχρονίσουν και να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους στη Διαστημική Βάση Πιτουφίκ. Αυτή είναι η βάση την οποία είχε επισκεφθεί ο Τζέι Ντι Βανς πέρυσι, υπογραμμίζοντας τη σημασία της για τις αμερικανικές επιχειρήσεις στην περιοχή. Παράλληλα, προβλέπεται η εγκατάσταση στρατιωτικών βάσεων σε δύο επιπλέον τοποθεσίες.
Συγκεκριμένα, θα εγκατασταθούν στρατιωτικές βάσεις στο Ναρσαρσουάκ, όπου ήδη υπήρχε στρατιωτική βάση τη δεκαετία του '50, καθώς και στο Μέστερσβιγκ. Οι λεπτομέρειες και οι τεχνικές προδιαγραφές για αυτές τις εγκαταστάσεις θα συμφωνηθούν αμοιβαία από τα τρία μέρη της συμφωνίας. Το κείμενο της συμφωνίας αναφέρει επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να δημιουργήσουν πρόσθετες αμυντικές περιοχές στη Γροιλανδία και να ενισχύσουν τις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις ή εγκαταστάσεις.
Δικαιώματα πτήσεων και πρόσθετες αμυντικές περιοχές
Η συμφωνία ορίζει ότι τα αμερικανικά αεροσκάφη έχουν τη δυνατότητα να πετούν πάνω από και να προσγειώνονται σε οποιαδήποτε περιοχή της Γροιλανδίας. Αυτό περιλαμβάνει και τα χωρικά ύδατα της περιοχής, παρέχοντας ευελιξία στις αεροπορικές επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών.
Επιπλέον, η Δανία και η Γροιλανδία έχουν συμφωνήσει να εξετάζουν αιτήματα για την εγκατάσταση μη επανδρωμένων στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη Γροιλανδία. Αυτές οι εγκαταστάσεις θα μπορούν να βρίσκονται εκτός των υφιστάμενων αμυντικών περιοχών και τα αιτήματα θα υπόκεινται σε επιταχυνόμενες κυβερνητικές διαδικασίες έγκρισης.
Κυριαρχία και αυτοδιάθεση της Γροιλανδίας
Η συμφωνία αποτελεί μια σημαντική νίκη για τη Δανία και τη Γροιλανδία, καθώς περιλαμβάνει μια ρητή διάταξη που επαναβεβαιώνει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας. Παράλληλα, αναγνωρίζεται ότι ο λαός της Γροιλανδίας αποτελεί λαό σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, με δικαίωμα στην αυτοδιάθεση.
Αυτή η πρόβλεψη υπογραμμίζει τη θέση της Γροιλανδίας στο διεθνές πλαίσιο, διασφαλίζοντας την αναγνώριση των δικαιωμάτων του λαού της. Η συμφωνία, αν και αφορά στρατιωτική συνεργασία, ενσωματώνει και αυτές τις σημαντικές πολιτικές διατάξεις.
Περιορισμοί για χώρες εκτός ΝΑΤΟ
Σε ένα σημείο που ο Τραμπ θεωρεί ως δική του νίκη, η συμφωνία καθορίζει ότι κανένα κράτος που δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ δεν θα επιτρέπεται να εγκαταστήσει τις δικές του επανδρωμένες ή μη επανδρωμένες στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Γροιλανδία. Επίσης, δεν θα του επιτρέπεται η μόνιμη παρουσία στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή, εκτός εάν συμφωνηθεί διαφορετικά από τα μέρη.
Υπάρχει επίσης μια επιπλέον διάταξη που ορίζει ότι οποιαδήποτε επένδυση από χώρα μη μέλος του ΝΑΤΟ ή χώρα εταίρο δεν θα πρέπει να επιτρέπεται να έχει έλεγχο, σημαντική επιρροή ή πρόσβαση σε μη δημόσιες πληροφορίες. Τέτοιες πληροφορίες ενδέχεται να αποτελούν απειλή για την εθνική ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη. Αυτή η παράγραφος θα εκληφθεί από τις ΗΠΑ ως μια προσπάθεια να αποκρούσει οποιοδήποτε ενδιαφέρον από την Κίνα ή τη Ρωσία.
Μελλοντικά σενάρια και διάρκεια της συμφωνίας
Ένα αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό της συμφωνίας είναι ότι δεν έχει καθορισμένη ημερομηνία λήξης, γεγονός που της προσδίδει μακροπρόθεσμο χαρακτήρα. Επιπλέον, περιέργως, το κείμενο εξετάζει πιθανά μελλοντικά σενάρια που αφορούν την περιοχή. Μεταξύ αυτών των σεναρίων περιλαμβάνεται και η ανεξαρτησία της Γροιλανδίας στο μέλλον, δείχνοντας μια προνοητική προσέγγιση για την εξέλιξη της περιοχής.
Με πληροφορίες από: Topontiki