Μια κλήση της Τροχαίας μπορεί να επιφέρει στον οδηγό κάτι περισσότερο από ένα χρηματικό πρόστιμο. Για τις παραβάσεις που εντάσσονται στο Σύστημα Ελέγχου Συμπεριφοράς Οδηγών, γνωστό και ως ΣΕΣΟ ή point system, καταχωρίζονται και βαθμοί ποινής στο μητρώο του οδηγού. Η συσσώρευση αυτών των βαθμών μπορεί να οδηγήσει στην αφαίρεση της άδειας οδήγησης, ωστόσο οι συγκεκριμένοι βαθμοί δεν ακολουθούν τον οδηγό για πάντα, καθώς προβλέπεται η διαγραφή τους με την πάροδο ορισμένου χρονικού διαστήματος.
Το σύστημα ελέγχου συμπεριφοράς οδηγών (ΣΕΣΟ)
Το Σύστημα Ελέγχου Συμπεριφοράς Οδηγών, ευρύτερα γνωστό ως ΣΕΣΟ ή point system, αποτελεί ένα πλαίσιο στο οποίο καταχωρίζονται βαθμοί ποινής για συγκεκριμένες παραβάσεις. Αυτό σημαίνει ότι μια τροχονομική παράβαση δεν συνεπάγεται μόνο την επιβολή χρηματικού προστίμου, αλλά και την καταγραφή βαθμών στο προσωπικό μητρώο του οδηγού. Η ύπαρξη αυτών των βαθμών έχει ως στόχο τον έλεγχο της οδικής συμπεριφοράς και την ενθάρρυνση της τήρησης του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Καθώς οι βαθμοί ποινής συγκεντρώνονται στο μητρώο του οδηγού, αυξάνεται και το ενδεχόμενο να συμπληρωθεί το όριο που προβλέπεται για την αφαίρεση της άδειας οδήγησης. Ωστόσο, οι βαθμοί αυτοί δεν παραμένουν επ’ αόριστον καταχωρισμένοι. Υπάρχει σαφής πρόβλεψη για τη διαγραφή τους, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις και δεν έχει προηγουμένως συμπληρωθεί το ανώτατο όριο που οδηγεί στην αφαίρεση του διπλώματος.
Ο γενικός κανόνας διαγραφής των βαθμών
Ο γενικός κανόνας που διέπει τη διαγραφή των βαθμών ποινής από το μητρώο του ΣΕΣΟ προβλέπει ότι κάθε καταχωρισμένη παράβαση, μαζί με τους βαθμούς που τη συνοδεύουν, διαγράφεται όταν συμπληρωθούν τρία χρόνια από την ημερομηνία βεβαίωσής της. Αυτή η διαγραφή ισχύει υπό την απαραίτητη προϋπόθεση ότι δεν έχει συμπληρωθεί το όριο των 25 βαθμών ποινής, το οποίο ενεργοποιεί την αφαίρεση της άδειας οδήγησης.
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η αφετηρία για τον υπολογισμό αυτής της τριετίας είναι συγκεκριμένη. Ξεκινά από την ακριβή ημερομηνία κατά την οποία βεβαιώθηκε η παράβαση. Δεν συνδέεται με την ημερομηνία που ο οδηγός εξόφλησε το χρηματικό πρόστιμο της κλήσης, ούτε με την αλλαγή του ημερολογιακού έτους. Η ακριβής αυτή ημερομηνία βεβαίωσης αποτελεί το σημείο αναφοράς για την έναρξη της προθεσμίας διαγραφής.
Η εξατομικευμένη διαγραφή παραβάσεων
Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη διατύπωση «σε τρία χρόνια διαγράφονται όλα», καθώς αυτή δεν ανταποκρίνεται πλήρως στην πραγματικότητα του ΣΕΣΟ. Κάθε παράβαση έχει τη δική της αυτόνομη προθεσμία διαγραφής, η οποία υπολογίζεται με βάση την ημερομηνία κατά την οποία βεβαιώθηκε. Δεν υφίσταται μια κοινή ημερομηνία κατά την οποία μηδενίζεται το σύνολο των βαθμών για όλους τους οδηγούς ή για όλες τις παραβάσεις ενός οδηγού.
Για να γίνει πιο κατανοητό, μπορεί να υποτεθεί το εξής παράδειγμα: Εάν ένας οδηγός χρεώθηκε 5 βαθμούς ποινής στις 10 Μαΐου 2023 και στη συνέχεια άλλους 3 βαθμούς τον Δεκέμβριο του 2024, οι πρώτοι πέντε βαθμοί θα διαγραφούν με τη συμπλήρωση της τριετίας, δηλαδή στις 10 Μαΐου 2026, εφόσον πληρούται η προϋπόθεση για το όριο των βαθμών. Οι επόμενοι τρεις βαθμοί θα παραμείνουν στο μητρώο μέχρι να συμπληρωθεί η δική τους τριετία, τον Δεκέμβριο του 2027. Επομένως, η διαγραφή μιας παλαιότερης παράβασης δεν συμπαρασύρει και τη διαγραφή μιας νεότερης. Αντίστοιχα, η καταχώριση μιας νέας παράβασης δεν μηδενίζει ή δεν ξεκινά από την αρχή την τριετία της προηγούμενης. Ο υπολογισμός γίνεται χωριστά για καθεμία από τις παραβάσεις.
Ειδικές ρυθμίσεις για οχήματα δημόσιας χρήσης
Για ορισμένες ειδικές περιπτώσεις, προβλέπεται μικρότερο χρονικό διάστημα για τη διαγραφή των βαθμών ποινής. Συγκεκριμένα, για παραβάσεις που διαπράττονται ενώ ο οδηγός βρίσκεται στο τιμόνι οχήματος δημόσιας χρήσης, το χρονικό διάστημα διαγραφής ορίζεται στα δύο χρόνια από τη βεβαίωση της παράβασης. Και σε αυτή την περίπτωση, η διαγραφή τελεί υπό την απαραίτητη προϋπόθεση ότι δεν έχει συμπληρωθεί το ανώτατο όριο βαθμών ποινής.
Η λεπτομέρεια σε αυτή την πρόβλεψη είναι ουσιαστική και απαιτεί προσοχή. Η διετία δεν αποτελεί μια γενική εξαίρεση που ισχύει για οποιονδήποτε διαθέτει επαγγελματική άδεια οδήγησης. Αντιθέτως, συνδέεται άμεσα με το είδος του οχήματος που οδηγούσε ο παραβάτης κατά τη στιγμή που συνέβη η παράβαση. Κατά συνέπεια, η επαγγελματική ιδιότητα του οδηγού από μόνη της δεν επαρκεί για να θεωρήσει κάποιος ότι όλες οι παραβάσεις του θα διαγραφούν νωρίτερα από την τριετία.
Το όριο των 25 βαθμών και η αφαίρεση της άδειας
Η συμπλήρωση του ορίου των 25 βαθμών ποινής στο μητρώο του ΣΕΣΟ ενεργοποιεί άμεσα τη διαδικασία αφαίρεσης της άδειας οδήγησης. Αυτό το όριο αποτελεί το κρίσιμο σημείο πέραν του οποίου δεν είναι δυνατή η περαιτέρω συσσώρευση βαθμών χωρίς συνέπειες για το δίπλωμα. Η δυνατότητα διαγραφής των βαθμών λόγω παρέλευσης της τριετίας ή της διετίας, ανάλογα με την περίπτωση, προϋποθέτει ρητά ότι το συγκεκριμένο όριο των 25 βαθμών δεν έχει ήδη συμπληρωθεί από τον οδηγό. Επομένως, η τήρηση του ορίου είναι καθοριστική για τη διατήρηση της άδειας οδήγησης και την εφαρμογή των ευεργετικών διατάξεων περί διαγραφής βαθμών.
Με πληροφορίες από: Topontiki