Ο Δακτύλιος της Αθήνας θέτει συγκεκριμένους κανόνες για την κυκλοφορία των οχημάτων, με εξαιρέσεις που δεν περιορίζονται αποκλειστικά στα ηλεκτρικά και υβριδικά μοντέλα. Πολλές φορές, οι οδηγοί κάνουν λάθος υποθέσεις σχετικά με το ποια αυτοκίνητα μπορούν να εισέρχονται ελεύθερα, οδηγώντας σε εσφαλμένα συμπεράσματα. Η ελεύθερη πρόσβαση καθορίζεται από ένα σύνολο παραγόντων, όπως το καύσιμο, η εργοστασιακή τεχνολογία κίνησης, η αντιρρυπαντική κατηγορία και η ημερομηνία πρώτης ταξινόμησης.
Γενικές προϋποθέσεις και οι συνηθισμένες παρανοήσεις
Συχνά ακούγονται συμπεράσματα όπως «Είναι καινούργιο, άρα μπαίνει», «Έβαλα υγραέριο, οπότε δεν κοιτάζω μονά-ζυγά» ή «Δεν πληρώνει τέλη κυκλοφορίας, συνεπώς κυκλοφορεί παντού». Αυτές οι υποθέσεις μπορούν εύκολα να οδηγήσουν σε λάθη, καθώς η ελεύθερη πρόσβαση στον Δακτύλιο της Αθήνας εξαρτάται από συγκεκριμένες και αυστηρές προϋποθέσεις.
Οι παράγοντες που καθορίζουν ποια αυτοκίνητα δικαιούνται εξαίρεση είναι το καύσιμο, η εργοστασιακή τεχνολογία κίνησης, η αντιρρυπαντική κατηγορία και η ημερομηνία πρώτης ταξινόμησης. Για τις κατηγορίες των «καθαρών» οχημάτων, το δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας αποδεικνύεται με το ειδικό σήμα κυκλοφορίας. Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η τελευταία ανακοινωμένη περίοδος εφαρμογής του Δακτυλίου ολοκληρώθηκε στις 24 Ιουλίου 2026. Κατά τη σύνταξη του παρόντος άρθρου, δεν έχει εντοπιστεί επίσημη απόφαση για την επανέναρξη της περιόδου 2026–2027. Οι παρακάτω προϋποθέσεις περιγράφουν το τελευταίο δημοσιευμένο πλαίσιο και θα πρέπει να επιβεβαιωθούν με τη νέα απόφαση.
Οι όροι για την ελεύθερη κυκλοφορία βενζινοκίνητων και diesel οχημάτων
Η εξαίρεση από τους περιορισμούς του Δακτυλίου δεν αφορά αποκλειστικά αυτοκίνητα που διαθέτουν ηλεκτροκινητήρα. Ένα συμβατικό βενζινοκίνητο ή diesel όχημα μπορεί επίσης να κυκλοφορεί χωρίς να υπόκειται στους περιορισμούς των μονών-ζυγών. Αυτό προϋποθέτει τον συνδυασμό της κατάλληλης αντιρρυπαντικής τεχνολογίας με τις απαιτούμενες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO₂).
Για αυτοκίνητα με πρώτη ταξινόμηση σε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020, απαιτείται να ανήκουν στην κατηγορία Euro 6 και να έχουν εκπομπές κάτω από 120 γρ. CO₂/χλμ., με τη μέτρηση NEDC. Όσον αφορά όσα ταξινομήθηκαν πρώτη φορά σε κράτος-μέλος της ΕΕ από την 1η Ιανουαρίου 2021, απαιτείται επίσης η κατηγορία Euro 6, αλλά το όριο είναι κάτω από 145 γρ. CO₂/χλμ., σύμφωνα με το πρότυπο WLTP. Επομένως, η ένδειξη Euro 6 από μόνη της δεν αρκεί για την ελεύθερη είσοδο. Αντίστοιχα, ένα αυτοκίνητο με χαμηλές εκπομπές, αλλά προδιαγραφές Euro 5, δεν καλύπτει τη συγκεκριμένη εξαίρεση.
Σημαντικές λεπτομέρειες για τα όρια εκπομπών και τα εισαγόμενα μεταχειρισμένα
Είναι κρίσιμο να τονιστεί ότι τα όρια εκπομπών δεν είναι «έως 120» και «έως 145» γρ./χλμ., αλλά η διατύπωση προβλέπει λιγότερο από 120 ή 145 γρ./χλμ. αντίστοιχα. Πρακτικά, ένα συμβατικό Euro 6 του 2022 με 144 γρ. CO₂/χλμ. WLTP καλύπτει το κριτήριο εκπομπών, ενώ ένα αντίστοιχο αυτοκίνητο με 145 γρ./χλμ. δεν το καλύπτει. Για την παλαιότερη κατηγορία, τα 119 γρ./χλμ. NEDC βρίσκονται κάτω από το όριο, όμως τα 120 γρ./χλμ. όχι.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στην περίπτωση των εισαγόμενων μεταχειρισμένων οχημάτων. Η ημερομηνία πρώτης ταξινόμησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την ημερομηνία έκδοσης των ελληνικών πινακίδων κυκλοφορίας. Για παράδειγμα, ένα όχημα που κυκλοφόρησε πρώτη φορά στη Γερμανία το 2019 δεν μεταφέρεται στην κατηγορία «από το 2021» επειδή εισήχθη αργότερα στην Ελλάδα, αλλά παραμένει στην κατηγορία της αρχικής του ταξινόμησης.
Η ειδική περίπτωση των αμιγώς ηλεκτρικών και υβριδικών οχημάτων
Μια ξεχωριστή κατηγορία οχημάτων αποτελούν τα εκ κατασκευής αμιγώς ηλεκτρικά και τα υβριδικά ηλεκτρικά οχήματα. Για αυτά τα οχήματα, η εξαίρεση από τους περιορισμούς του Δακτυλίου δεν εξαρτάται από τα όρια εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, όπως συμβαίνει με τα συμβατικά βενζινοκίνητα και diesel.
Με πληροφορίες από: Topontiki