Ο Γιαννούλης Χαλεπάς, ήδη από την ηλικία των επτά ετών, έδειχνε την έφεσή του προς τη γλυπτική, μια τέχνη που έμελλε να τον ακολουθήσει μέχρι το τέλος της ζωής του. Ο αγώνας του να κατακτήσει την κορυφή της τέχνης του ήταν συνεχής, παρά τις αρχικές αντιξοότητες και τις οικογενειακές πιέσεις. Η ζωή του γλύπτη χαρακτηρίστηκε από την αφοσίωση στο μάρμαρο και τη διαρκή προσπάθεια για καλλιτεχνική έκφραση.
Τα πρώτα βήματα και η αντίδραση της μητέρας
Το έτος 1858, ο επτάχρονος Γιαννούλης Χαλεπάς τρυπώνει κρυφά στο εργαστήρι του πατέρα του, στον Πύργο της Τήνου. Εκεί, χώνεται αθέατος σε μια γωνιά, παρακολουθώντας με προσήλωση τον πατέρα του στη δουλειά του, καθώς σμιλεύει το μάρμαρο. Αυτή η πρώιμη επαφή με το υλικό και τη διαδικασία της γλυπτικής ήταν καθοριστική για την καλλιτεχνική του πορεία.
Η σκηνή αυτή διακόπτεται από την εμφάνιση της μητέρας του, της κυρίας Ρήνης, η οποία τον τραβά στο σπίτι και αρχίζει να τον δέρνει αλύπητα. Παρά τις προσπάθειες του μικρού να ξεφύγει, η μητέρα του τον κρατά γερά από το χέρι και συνεχίζει να τον τιμωρεί. Η αντίδραση της μητέρας του ήταν έντονη, καθώς ο μικρός Γιαννούλης είχε λοξοδρομήσει από τον δρόμο του σχολείου, προκαλώντας της ανησυχία.
Η οικογένεια στον Πύργο της Τήνου και οι επιθυμίες της μητέρας
Το «έγκλημα» του επτάχρονου Γιαννούλη Χαλεπά δεν ήταν απλώς η απουσία από το σπίτι, αλλά η επιλογή του να επισκεφθεί το μαρμαράδικο του πατέρα του. Εκεί, στον Πύργο της Τήνου, ο μικρός ήθελε να παρακολουθήσει το σμίλευμα του υλικού που σε λίγα χρόνια θα «ζωντάνευε» και στα δικά του, τα μαγικά χέρια. Η μητέρα του, κυρία Ειρήνη, είχε διαφορετικά σχέδια για τον μεγαλύτερο γιο της.
Η κυρία Ρήνη προόριζε τον Γιαννούλη για έμπορο, μια δουλειά που θεωρούσε ότι είχε κύρος και καθαριότητα. Είχε χορτάσει, όπως έλεγε, τη μαρμαρόσκονη από τη δουλειά του άντρα της, Γιάννη, και επιθυμούσε ο γιος της να ακολουθήσει έναν διαφορετικό δρόμο στη ζωή του. Ωστόσο, ο Γιαννούλης ήταν γεννημένος γλύπτης και οποιοσδήποτε άλλος προσανατολισμός θα τον καθιστούσε δυστυχισμένο.
Η μετακόμιση στην Αθήνα και η αναγνώριση του ταλέντου
Το 1869, η οικογένεια Χαλεπά μετακομίζει στην Αθήνα. Πριν από αυτή τη μετακόμιση, είχε προηγηθεί μία ακόμα αποτυχημένη προσπάθεια να μυήσουν τον Γιαννούλη στο εμπόριο, στέλνοντάς τον στη Σύρο. Παρά τις προσπάθειες της μητέρας του, ο Γιαννούλης δεν έδειχνε καμία κλίση προς την εμπορική δραστηριότητα.
Τελικά, ο πατέρας Χαλεπάς αντιλαμβάνεται ότι ο Γιαννούλης δεν θα μπορούσε να κάνει τίποτα άλλο στη ζωή του πέρα από γλυπτική. Αυτή η αναγνώριση του ταλέντου και της κλίσης του γιου του από τον πατέρα ήταν ένα κομβικό σημείο στην πορεία του νεαρού καλλιτέχνη, ανοίγοντας τον δρόμο για την επίσημη εκπαίδευσή του στην τέχνη.
Σπουδές στην Ελλάδα και το Μόναχο
Έτσι, το 1872, ο Γιαννούλης Χαλεπάς εγγράφεται στο Σχολείο των Τεχνών στην Αθήνα. Εκεί, σπουδάζει ζωγραφική έχοντας ως δάσκαλο τον Νικηφόρο Λύτρα, ενώ παράλληλα παρακολουθεί μαθήματα γλυπτικής πλάι στον Λεωνίδα Δρόση. Η φοίτησή του στο Σχολείο των Τεχνών του προσφέρει τις βασικές γνώσεις και τεχνικές που θα τον βοηθήσουν να αναπτύξει το ταλέντο του.
Το καλοκαίρι του ίδιου έτους, ο Γιαννούλης Χαλεπάς λαμβάνει υποτροφία από το Ίδρυμα Ευαγγελιστρίας της Τήνου, γεγονός που του επιτρέπει να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Αναχωρεί για το Μόναχο, όπου παρακολουθεί μαθήματα στην Ακαδημία Καλών Τεχνών. Εκεί, έχει την ευκαιρία να μαθητεύσει πλάι στον σπουδαίο γλύπτη Μαξ φον Βίντμαν, διευρύνοντας τους καλλιτεχνικούς του ορίζοντες.
Οι διακρίσεις και η επιστροφή στην πατρίδα
Κατά τη διάρκεια των σπουδών του στο Μόναχο, οι διακρίσεις για τον νεαρό Γιαννούλη Χαλεπά έρχονται η μία μετά την άλλη, επιβεβαιώνοντας το εξαιρετικό του ταλέντο και την αφοσίωσή του στην τέχνη. Η αναγνώριση των ικανοτήτων του τον καθιερώνει ως έναν πολλά υποσχόμενο καλλιτέχνη.
Ωστόσο, το 1875, η υποτροφία του λήγει. Παρά τις επίμονες προσπάθειές του να ανανεωθεί η υποτροφία, αυτές δεν αποδίδουν. Ως εκ τούτου, ο Γιαννούλης Χαλεπάς αναγκάζεται να επιστρέψει στην Ελλάδα, ολοκληρώνοντας ένα σημαντικό κεφάλαιο της εκπαιδευτικής του πορείας στο εξωτερικό.
Με πληροφορίες από: Reader