Στην καρδιά της Καστίλης και Λεόν, στη βορειοδυτική Ισπανία, βρίσκεται ένα από τα πιο εντυπωσιακά έργα υδροηλεκτρικής μηχανικής της χώρας. Πρόκειται για το φράγμα Almendra, μια γιγαντιαία κατασκευή στον ποταμό Tormes, η οποία ολοκληρώθηκε το 1970 και ξεχωρίζει τόσο για το μέγεθός της όσο και για την ιστορία πίσω από την κατασκευή της. Το φράγμα αποτελεί το υψηλότερο της Ισπανίας και ένα από τα μεγαλύτερα έργα της Ευρώπης.
Το γιγαντιαίο φράγμα της Ισπανίας
Το φράγμα Almendra, γνωστό και ως Salto de Villarino, υψώνεται στα 202 μέτρα, γεγονός που το καθιστά το υψηλότερο φράγμα σε ολόκληρη την Ισπανία. Η εντυπωσιακή του κατασκευή έχει μήκος 567 μέτρα. Ο ταμιευτήρας του μπορεί να συγκρατήσει περίπου 2.649 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού, ενώ η συνολική επιφάνεια του ταμιευτήρα φτάνει περίπου τα 8.650 εκτάρια.
Η τεράστια καμπύλη του τσιμεντένιου τοίχου, σε συνδυασμό με το τοπίο που το περιβάλλει, δημιουργεί μια εικόνα που θα μπορούσε εύκολα να παραπέμπει σε σκηνικό από το «Game of Thrones». Η θέση του στον ποταμό Tormes, στην περιοχή της Καστίλης και Λεόν, το καθιστά ένα κεντρικό σημείο αναφοράς για την υδροηλεκτρική ενέργεια της χώρας.
Η ιστορία της κατασκευής
Η κατασκευή του φράγματος Almendra πραγματοποιήθηκε σε μια εξαετία, ξεκινώντας το 1964 και ολοκληρώνοντας το 1970. Για τη δημιουργία του απαραίτητου χώρου για την ανέγερση αυτής της κολοσσιαίας δομής, χρειάστηκε να απομακρυνθούν περίπου 1,5 εκατομμύριο κυβικά μέτρα υλικών. Το φράγμα κατασκευάστηκε ως κατασκευή τύπου θόλου, ένα σχέδιο που του επιτρέπει να αντέχει τις τεράστιες πιέσεις που ασκεί ο όγκος του νερού.
Για την ολοκλήρωση αυτού του τεχνικού επιτεύγματος, χρησιμοποιήθηκαν περισσότερα από 2,4 εκατομμύρια κυβικά μέτρα σκυροδέματος. Αυτή η ποσότητα υλικών και η κλίμακα του έργου το καθιστούν ένα από τα μεγαλύτερα έργα υδροηλεκτρικής μηχανικής που έχουν κατασκευαστεί ποτέ στην Ισπανία, αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ένα σύνθετο υδροηλεκτρικό σύστημα
Το φράγμα Almendra δεν είναι απλώς ένας τεράστιος τοίχος που συγκρατεί νερό, αλλά αποτελεί αναπόσπαστο μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου και πιο σύνθετου υδροηλεκτρικού συστήματος. Ένας υπόγειος αγωγός, μήκους περίπου 15 χιλιομέτρων, συνδέει τον ταμιευτήρα του φράγματος με τον ποταμό Duero και την υδροηλεκτρική μονάδα που βρίσκεται στην περιοχή Villarino de los Aires.
Ο αγωγός αυτός έχει διάμετρο περίπου 7,5 μέτρα και κατασκευάστηκε μέσα στον βράχο, με εσωτερική επένδυση από σκυρόδεμα. Εκεί βρίσκεται και ένα από τα πιο ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του συστήματος: οι τουρμπίνες που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ενέργειας δεν είναι τοποθετημένες ακριβώς δίπλα στο φράγμα, αλλά στην απομακρυσμένη μονάδα του Villarino de los Aires.
Διπλή λειτουργία για την παραγωγή ενέργειας
Το υδροηλεκτρικό σύστημα του Almendra έχει σχεδιαστεί με έναν καινοτόμο τρόπο, επιτρέποντας στις τουρμπίνες να λειτουργούν προς δύο κατευθύνσεις. Όταν οι τουρμπίνες περιστρέφονται προς τη μία κατεύθυνση, αξιοποιούν την κίνηση του νερού για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτή είναι η συμβατική λειτουργία ενός υδροηλεκτρικού σταθμού, μετατρέποντας τη δυναμική ενέργεια του νερού σε ηλεκτρισμό.
Ωστόσο, όταν οι τουρμπίνες λειτουργούν αντίστροφα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την άντληση νερού, μεταφέροντάς το ξανά προς τα πάνω στον ταμιευτήρα. Αυτή η δυνατότητα επιτρέπει ουσιαστικά την αποθήκευση ενέργειας μέσα από το υδροηλεκτρικό σύστημα, λειτουργώντας ως μια τεράστια «μπαταρία» νερού. Η εγκατάσταση μπορεί να μετακινεί έως και 232.000 λίτρα νερού το δευτερόλεπτο, γεγονός που υπογραμμίζει την κλίμακα και την αποτελεσματικότητα αυτής της υποδομής.
Οικισμοί για τους εργαζόμενους
Κατά τη διάρκεια της κατασκευής και λειτουργίας αυτού του μεγάλου έργου, δημιουργήθηκαν ειδικοί οικισμοί για τους εργαζομένους που απασχολούνταν στην εγκατάσταση. Μεταξύ αυτών των οικισμών συγκαταλέγονται οι La Rachita και Santa Catalina, οι οποίοι βρίσκονται κοντά στην περιοχή Villarino de los Aires. Η δημιουργία αυτών των κοινοτήτων ήταν απαραίτητη για τη στέγαση και την υποστήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που συνέβαλε στην υλοποίηση και τη συντήρηση ενός τόσο μεγάλου και σημαντικού έργου υποδομής για την Ισπανία.
Με πληροφορίες από: Gazzetta