Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος προχώρησε στην ανάκληση της απόφασης να τιμήσει τον πρώην Μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας, Αμβρόσιο, με τον Χρυσούν Σταυρό μετ’ αστέρος του Παρασήμου του Αποστόλου Παύλου. Η αναδίπλωση αυτή έρχεται έπειτα από έντονες αντιδράσεις που προκλήθηκαν από την αρχική απόφαση, η οποία είχε ληφθεί στις 26 Αυγούστου. Η Σύνοδος έκρινε ότι ο πρώην Μητροπολίτης προσέβαλε την Εκκλησία, αν και οι ακραίες τοποθετήσεις του ήταν γνωστές εδώ και χρόνια.
Η αρχική απόφαση και οι αντιδράσεις
Η απόφαση για την παρασημοφόρηση του Αμβροσίου είχε ληφθεί στις 26 Αυγούστου, με αφορμή τη συμπλήρωση 50 ετών αρχιερωσύνης του. Η απονομή του Χρυσού Σταυρού μετ’ αστέρος του Παρασήμου του Αποστόλου Παύλου είχε προγραμματιστεί για τις 6 Οκτωβρίου. Η είδηση αυτή είχε γίνει δεκτή με «μεγίστη ευφροσύνη και ψυχική έξαρση» από τη Μητρόπολη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας.
Ωστόσο, η αρχική απόφαση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο δημόσιο βίο. Όπως είχε επισημάνει από τις 30 Αυγούστου το topontiki.gr, το συγκεκριμένο παράσημο δεν αποτελεί μια απλή επετειακή πλακέτα, αλλά μια δημόσια πράξη αναγνώρισης και τιμής. Ο άνθρωπος που επρόκειτο να τιμηθεί έχει πίσω του μια μακρά διαδρομή ακραίων δημόσιων παρεμβάσεων, γεγονός που είχε δημιουργήσει ερωτήματα σχετικά με την καταλληλότητα της βράβευσης.
Η αναδίπλωση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου
Την Πέμπτη, η νέα Διαρκής Ιερά Σύνοδος προχώρησε σε αναδίπλωση, ανακαλώντας την προηγούμενη απόφαση. Η ανάκληση αυτή έγινε ομόφωνα, έπειτα από ονομαστική ψηφοφορία των μελών της. Σύμφωνα με το επίσημο ανακοινωθέν, η αιτία της αναδίπλωσης ήταν μια πρόσφατη επιστολή που απέστειλε ο Αμβρόσιος στα μέλη της νέας, 170ής Συνοδικής Περιόδου.
Η Σύνοδος έκρινε το περιεχόμενο της επιστολής «προσβλητικό προς το σώμα της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, αλλά και της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος». Το κείμενο της επιστολής δεν έχει γίνει ακόμη γνωστό, καθώς δεν περιλαμβάνεται στο συνοδικό ανακοινωθέν, γεγονός που υποδηλώνει την ακραία κατάσταση των σχέσεων μεταξύ των δύο πλευρών.
Το ιστορικό των ακραίων τοποθετήσεων
Το παράδοξο της κατάστασης έγκειται στο ότι οι απόψεις και η δημόσια συμπεριφορά του Αμβροσίου δεν ήταν άγνωστες. Δεν αποκαλύφθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2026, αλλά ήταν γνωστές ήδη από την περίοδο που αποφασίστηκε η παρασημοφόρησή του, στις 26 Αυγούστου.
Μεταξύ άλλων, ήταν γνωστή η ακραία επίθεσή του κατά των ομοφυλοφίλων, για την οποία καταδικάστηκε από τον Άρειο Πάγο. Στη συνέχεια, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου απέρριψε την προσφυγή του, κρίνοντας ότι ο επίμαχος λόγος του συνιστούσε ομοφοβικό λόγο μίσους και υποκίνηση σε βία. Επίσης, ήταν γνωστές οι κατά καιρούς τοποθετήσεις του για τη Χρυσή Αυγή, καθώς και οι επανειλημμένες συγκρούσεις του με εκκλησιαστικούς και πολιτικούς θεσμούς.
Επιθέσεις κατά του Αρχιεπισκόπου και της Συνόδου
Πριν από τη σημερινή ανάκληση της βράβευσης, εκκλησιαστική αρθρογραφία είχε υπενθυμίσει τις σφοδρές δημόσιες επιθέσεις που είχε εξαπολύσει ο ίδιος ο Αμβρόσιος στο παρελθόν. Αυτές οι επιθέσεις στρέφονταν κατά του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου, καθώς και κατά της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Παρά το γεγονός ότι όλες αυτές οι δημόσιες παρεμβάσεις και οι συγκρούσεις ήταν ευρέως γνωστές, κανένα από αυτά τα περιστατικά δεν είχε θεωρηθεί επαρκής λόγος για να εμποδίσει την αρχική απόφαση για τη βράβευσή του. Η κατάσταση αυτή δημιούργησε ένα κλίμα προβληματισμού σχετικά με τα κριτήρια που οδήγησαν στην αρχική απόφαση της Συνόδου.
Το παράδοξο της καθυστερημένης αντίδρασης
Το γεγονός ότι η Διαρκής Ιερά Σύνοδος προχώρησε στην ανάκληση της βράβευσης μόνο μετά την αποστολή μιας νέας επιστολής, την οποία θεώρησε προσβλητική για το ίδιο της το σώμα, αναδεικνύει ένα παράδοξο. Η κρίση ότι ο πρώην Μητροπολίτης πρόσβαλε την Εκκλησία ήρθε μετά από χρόνια ακραίων τοποθετήσεων και δημόσιων παρεμβάσεων που είχαν προηγηθεί.
Χρειάστηκε μια καινούργια επιστολή, η οποία αυτή τη φορά στόχευε απευθείας τη Σύνοδο, για να ανακληθεί η απόφαση. Αυτό εγείρει το ερώτημα γιατί η Ιερά Σύνοδος δεν είχε αντιδράσει νωρίτερα, δεδομένου του μακρού ιστορικού των αμφιλεγόμενων δηλώσεων και πράξεων του Αμβροσίου, οι οποίες ήταν γνωστές στην εκκλησιαστική και ευρύτερη κοινή γνώμη.
Με πληροφορίες από: Topontiki