Η Θεσσαλία βρίσκεται αντιμέτωπη με την απειλή της ξηρασίας, ένα φαινόμενο που αναμένεται να ενταθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια. Η κατάσταση αυτή οφείλεται κυρίως στις υψηλές ανάγκες άρδευσης της περιοχής, οι οποίες ασκούν τεράστια πίεση στα υδατικά της αποθέματα. Ειδικοί προειδοποιούν ότι, αν δεν ληφθούν άμεσα και ουσιαστικά μέτρα, η Θεσσαλία κινδυνεύει να μετατραπεί σε έρημο τις επόμενες δεκαετίες. Τα αποτελέσματα πρόσφατων μελετών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας σκιαγραφούν ένα δυσοίωνο μέλλον για το υδατικό δυναμικό της περιοχής.
Τα ευρήματα των μελετών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Μελέτες που εκπονήθηκαν στο Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας αναδεικνύουν την κλιμακούμενη απειλή της ξηρασίας για το θεσσαλικό διαμέρισμα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα αυτών των ερευνών, τα επεισόδια ξηρασίας αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά στο μέλλον.
Πιο συγκεκριμένα, οι προβλέψεις δείχνουν σχεδόν διπλασιασμό των επεισοδίων ξηρασίας για την περίοδο μεταξύ του 2070 και του 2100. Αυτά τα μελλοντικά φαινόμενα θα χαρακτηρίζονται όχι μόνο από μεγαλύτερη συχνότητα, αλλά και από αυξημένη δριμύτητα και διάρκεια, πλήττοντας παράλληλα ένα μεγαλύτερο ποσοστό της συνολικής έκτασης της Θεσσαλίας.
Η αύξηση της δριμύτητας της ξηρασίας
Η ίδια συνολικότερη έρευνα, η οποία εκπονήθηκε στο Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων, εντοπίζει μια ιδιαίτερα σημαντική αύξηση της δριμύτητας της ξηρασίας. Αυτή η επιδείνωση προβλέπεται για τη μελλοντική περίοδο 2070-2100.
Η τάση αυτή παρατηρείται και για τα δύο κοινωνικοοικονομικά σενάρια κλιματικής αλλαγής που εξετάστηκαν, υπογραμμίζοντας την σοβαρότητα της κατάστασης. Υπάρχει μια εμφανέστατη μετάβαση από τις μικρές έως μέσες τιμές ξηρασίας στις υψηλές τιμές ξηρασίας, γεγονός που σηματοδοτεί μια δραματική επιδείνωση των συνθηκών.
Η ανθρωπογενής πίεση στα υδατικά αποθέματα
Ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, κ. Νικήτας Μυλόπουλος, τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι μια πρόσφατη μελέτη των υδατικών αποθεμάτων της Θεσσαλίας επιβεβαιώνει την τεράστια ανθρωπογενή πίεση που δέχεται η περιοχή. Εδώ και δεκαετίες, το υδατικό δυναμικό της Θεσσαλίας βρίσκεται υπό τη μεγαλύτερη πίεση για την κάλυψη των αρδευτικών αναγκών, συγκριτικά με όλα τα υπόλοιπα διαμερίσματα της χώρας.
Η διατάραξη του υδατικού ισοζυγίου στο μεγαλύτερο μέρος του υδατικού διαμερίσματος έχει ως αποτέλεσμα μια μεγάλη περιβαλλοντική αλλά και οικονομική καταστροφή. Αυτό εκδηλώνεται με την εξάντληση των αποθεμάτων του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα και τη σοβαρή μείωση των παροχών του ποταμού Πηνειού, αποτελώντας ένα παράδειγμα περιβαλλοντικού και αναπτυξιακού προβλήματος που χρήζει ιδιαίτερης αντιμετώπισης.
Προβλήματα στην κάλυψη αρδευτικής ζήτησης
Ένα από τα πλέον κρίσιμα προβλήματα που αναδεικνύονται από τις μελέτες αφορά την κάλυψη της αρδευτικής ζήτησης κατά τους θερινούς μήνες. Συγκεκριμένα, οι μήνες Ιούνιος, Ιούλιος και Αύγουστος είναι περίοδοι κατά τις οποίες οι ανάγκες των καλλιεργειών σε νερό είναι ιδιαίτερα υψηλές.
Ταυτόχρονα, οι διατιθέμενες ποσότητες νερού από τα φυσικά αποθέματα είναι μειωμένες, δημιουργώντας ένα σημαντικό έλλειμμα. Αυτή η ασυμφωνία μεταξύ ζήτησης και προσφοράς νερού αποτελεί μια σοβαρή πρόκληση για τον αγροτικό τομέα και την περιβαλλοντική ισορροπία της περιοχής.
Ιστορικά στοιχεία ξηρασίας και επιπτώσεις
Μια μελέτη των μετεωρολογικών ξηρασιών στη Θεσσαλία έδειξε ότι για το έτος 1989-1990, η περιοχή βίωσε ένα έντονο φαινόμενο ξηρασίας. Η ξηρασία αυτή είχε περίοδο επαναφοράς μεγαλύτερη από 80 έτη, υποδεικνύοντας τη σπανιότητα και τη σοβαρότητά της.
Το συγκεκριμένο γεγονός έπληξε περισσότερο από το 50% της συνολικής έκτασης της Θεσσαλίας. Η περιοχή που επηρεάστηκε εντονότερα ήταν η δυτική ορεινή περιοχή, η οποία είναι ζωτικής σημασίας καθώς από εκεί πηγάζουν ο ποταμός Πηνειός και οι σημαντικότεροι παραπόταμοί του. Τα έντονα φαινόμενα ξηρασίας του παρελθόντος συνέβαλαν στη μείωση των αρδευόμενων καλλιεργούμενων εκτάσεων, με άμεσο επακόλουθο τη μείωση των αποδόσεων των καλλιεργειών και την εξάντληση των υπόγειων και επιφανειακών υδάτινων αποθεμάτων.
Με πληροφορίες από: Reader