Ένα γλυκαντικό που εντοπίζεται σε πλήθος προϊόντων χωρίς ζάχαρη, όπως τσίχλες και καραμέλες, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος. Νέα μελέτη, η οποία παρουσιάστηκε πρόσφατα, συνδέει την αυξημένη κατανάλωση αυτού του γλυκαντικού με έναν πιθανώς αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού. Τα ευρήματα αυτά εγείρουν ερωτήματα σχετικά με τη μακροχρόνια ασφάλεια της ευρείας χρήσης του.
Η νέα μελέτη και τα ευρήματα
Η ξυλιτόλη, το εν λόγω γλυκαντικό, χρησιμοποιείται εκτενώς σε προϊόντα όπως τσίχλες χωρίς ζάχαρη, μέντες, οδοντόκρεμες, καραμέλες και παγωτά. Μέχρι πρότινος, θεωρούνταν ένα ασφαλές πρόσθετο τροφίμων, ενώ σε μικρές ποσότητες απαντάται φυσικά και σε ορισμένα φρούτα και λαχανικά. Η πιο γνωστή ανεπιθύμητη ενέργεια από την κατανάλωσή της ήταν η γαστρεντερική ενόχληση.
Ωστόσο, μία νέα μελέτη, η οποία παρουσιάστηκε στο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Καρδιολογίας 2026 στο Μόναχο, εντόπισε μία συσχέτιση. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε σχέση ανάμεσα στην υψηλότερη κατανάλωση ξυλιτόλης και τον αυξημένο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών συμβάντων. Ως τέτοια συμβάντα ορίστηκαν ο θάνατος, το έμφραγμα ή το εγκεφαλικό.
Τα δεδομένα από Καναδά και Ηνωμένο Βασίλειο
Η έρευνα που διεξήχθη περιλάμβανε ένα σημαντικό δείγμα 17.710 ανθρώπων, οι οποίοι προέρχονταν από δύο διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες: μία στον Καναδά και μία στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η παρακολούθηση των συμμετεχόντων διήρκεσε αρκετά χρόνια, προσφέροντας δεδομένα για τη μακροπρόθεσμη επίδραση.
Στην καναδική ομάδα, μετά από έξι χρόνια παρακολούθησης, οι συμμετέχοντες που βρίσκονταν στο υψηλότερο επίπεδο κατανάλωσης ξυλιτόλης εμφάνιζαν 57% υψηλότερο κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού. Αυτό το ποσοστό συγκρίθηκε με εκείνους που βρίσκονταν στο χαμηλότερο επίπεδο κατανάλωσης. Αντίστοιχα, στην ομάδα του Ηνωμένου Βασιλείου, η διαφορά στον κίνδυνο έφτασε το 18% έπειτα από 30 χρόνια παρακολούθησης. Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή η συσχέτιση παρέμεινε ισχυρή ακόμα και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη άλλους παράγοντες, όπως η ηλικία, το φύλο, ο δείκτης μάζας σώματος, ο διαβήτης και η υπέρταση.
Πιθανοί μηχανισμοί και επιστημονικές επισημάνσεις
Ο δρ Μάρκο Βιτκόφσκι, ερευνητής της μελέτης από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Charité του Βερολίνου, έκανε μία σημαντική αναφορά. Τόνισε ότι προηγούμενες έρευνες είχαν ήδη υποδείξει πως η ξυλιτόλη ενδέχεται να ενισχύει την ικανότητα των αιμοπεταλίων να σχηματίζουν θρόμβους, ένας μηχανισμός που θα μπορούσε να εξηγήσει τα νέα ευρήματα.
Ωστόσο, οι ερευνητές υπογραμμίζουν με έμφαση ότι η παρούσα μελέτη είναι παρατηρησιακή. Αυτό σημαίνει ότι τα ευρήματα δείχνουν μία συσχέτιση μεταξύ της κατανάλωσης ξυλιτόλης και των καρδιαγγειακών συμβάντων, αλλά δεν αποδεικνύουν ότι η ξυλιτόλη είναι η άμεση αιτία εμφραγμάτων ή εγκεφαλικών. Ο καρδιολόγος Νταν Ατάρ από το Πανεπιστήμιο του Όσλο, επιβεβαίωσε αυτή την άποψη, σημειώνοντας ότι η μελέτη υποδεικνύει μία πιθανή αρνητική μακροπρόθεσμη επίδραση, αλλά τόνισε την ανάγκη για περαιτέρω έρευνες προκειμένου να εξακριβωθεί αν υπάρχει σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Η σημασία των γλυκαντικών και οι συστάσεις
Το ζήτημα της ασφάλειας των γλυκαντικών αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αυτά χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο ως εναλλακτική λύση στη ζάχαρη. Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία, μαζί με άλλους οργανισμούς υγείας, συστήνουν τον περιορισμό της πρόσθετης ζάχαρης στη διατροφή, με τα γλυκαντικά να αποτελούν μία από τις επιλογές για τη μείωση της κατανάλωσής της.
Οι επιστήμονες, λαμβάνοντας υπόψη τα νέα δεδομένα, υπογραμμίζουν την ανάγκη για περισσότερη και ενδελεχέστερη έρευνα σχετικά με τη μακροχρόνια καρδιαγγειακή ασφάλεια της ξυλιτόλης. Παράλληλα, διευκρινίζουν ότι τα νέα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι οι καταναλωτές πρέπει να θεωρούν αποδεδειγμένα επικίνδυνα όλα τα προϊόντα που περιέχουν το συγκεκριμένο γλυκαντικό, αλλά προτείνουν την προσοχή και την αναμονή για περαιτέρω επιστημονικά δεδομένα.
Με πληροφορίες από: Gazzetta