Οι πρόσφατες δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος κάλεσε την Ελλάδα να «διδαχθεί από την ιστορία» και να μην εκλαμβάνει τη στάση της Άγκυρας ως αδυναμία, δεν αποτέλεσαν έκπληξη για όσους παρακολουθούν τις εξελίξεις. Εδώ και μήνες, υπήρχαν προειδοποιήσεις ότι η Τουρκία θα προχωρούσε δυναμικά στους σχεδιασμούς της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Οι κινήσεις αυτές έχουν ως αποτέλεσμα να φέρουν τη χώρα μας σε μία πολύ περίπλοκη θέση.
Για να γίνει αντιληπτή η συνολική εικόνα, είναι σημαντικό να εξεταστεί βήμα-βήμα η κλιμάκωση της κατάστασης από την Τουρκία μέσα στο 2026. Αυτή η πορεία ανάγκασε πολλούς, που μέχρι την άνοιξη έκαναν λόγο για κινήσεις «εσωτερικής κατανάλωσης» στην Τουρκία, να έρθουν αντιμέτωποι με την πραγματικότητα των τουρκικών διεκδικήσεων.
Πίεση γύρω από υποθαλάσσιο καλώδιο
Η πρώτη πίεση του έτους καταγράφηκε στις 8 Ιανουαρίου, με αφορμή ένα υποθαλάσσιο καλώδιο. Η Τουρκία κατηγόρησε την Ελλάδα για «μονομερείς ενέργειες» στο Αιγαίο, αναφερόμενη στο καλωδιακό Ocean Link. Το συγκεκριμένο καλώδιο προοριζόταν για οπτικές ίνες μεταξύ ελληνικών νησιών.
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας δήλωσε ότι παρακολουθεί τις εργασίες, καθώς, σύμφωνα με την Άγκυρα, επηρεάζουν τουρκικές «θαλάσσιες δικαιοδοσίες». Αυτό το γεγονός είναι σημαντικό, διότι από πολύ νωρίς η Τουρκία συνέδεσε ακόμα και τεχνικές εργασίες καλωδίων με την αξίωσή της να έχει λόγο στις δραστηριότητες ανατολικά ενός νοητού άξονα στο Αιγαίο.
NAVTEX αόριστης διάρκειας και αποστρατιωτικοποίηση νησιών
Τον Ιανουάριο, η Άγκυρα εισήγαγε μια ασυνήθιστη πρακτική με την έκδοση NAVTEX μεγάλης ή, όπως το διατύπωσε η τουρκική πλευρά, αόριστης διάρκειας. Μέσω αυτών των αναγγελιών, η Τουρκία προωθεί δύο βασικές θέσεις.
Η πρώτη θέση είναι ότι οι έρευνες σε μεγάλες περιοχές του Αιγαίου πρέπει να συντονίζονται με τις τουρκικές αρχές. Η δεύτερη αφορά την αξίωση ότι 23 ελληνικά νησιά έχουν καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης. Στις 29 Ιανουαρίου, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας διευκρίνισε ότι οι συγκεκριμένες αναγγελίες δεν είχαν απλώς διετή διάρκεια, αλλά θεωρούνται από την Άγκυρα «μόνιμες».
Ο 25ος μεσημβρινός στο επίκεντρο
Στις 30 Ιανουαρίου, η Τουρκία έθεσε στο παιχνίδι τον 25ο μεσημβρινό. Τουρκικές πηγές του υπουργείου Άμυνας δήλωσαν ότι κάθε ερευνητική δραστηριότητα ανατολικά του 25ου μεσημβρινού θα πρέπει να συντονίζεται με την Τουρκία.
Αυτή η αξίωση έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή ο 25ος μεσημβρινός ουσιαστικά τέμνει το Αιγαίο. Η αξίωση της Άγκυρας επιχειρεί να εισαγάγει μία de facto λογική «μοιρασμένης αρμοδιότητας» στην περιοχή. Η Ελλάδα απορρίπτει κατηγορηματικά αυτή την αντίληψη, θεωρώντας την αβάσιμη.
Αμφισβήτηση ελληνικής άσκησης και παραβιάσεις
Μεταξύ 2 και 4 Φεβρουαρίου, η Τουρκία εξέδωσε την NOTAM A0385/26, με την οποία αμφισβήτησε μία ελληνική αεροπορική άσκηση βορειοδυτικά της Καρπάθου. Η τουρκική πλευρά επικαλέστηκε καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης για την περιοχή.
Η Αθήνα απάντησε άμεσα με αντι-NOTAM, υπογραμμίζοντας ότι εντός του FIR Αθηνών, η αρμοδιότητα έκδοσης NOTAM ανήκει αποκλειστικά στην ελληνική Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ). Την ίδια περίοδο, καταγράφηκαν και έξι παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου, εντείνοντας περαιτέρω την ένταση στην περιοχή.
Με πληροφορίες από: Topontiki