Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, το οποίο καθορίζει τη ζώνη πλήρους απαγόρευσης νέων κατασκευών και διαμορφώσεων μόλις στα 25 μέτρα από την ακτογραμμή. Η ρύθμιση αυτή, που δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ στις 7 Αυγούστου με Κοινή Υπουργική Απόφαση, επιτρέπει τη δόμηση σε απόσταση κοντινότερη από ό,τι προβλέπεται σε διεθνή πρωτόκολλα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Το νέο πλαίσιο και οι διεθνείς πρακτικές
Η Κοινή Υπουργική Απόφαση της 7ης Αυγούστου, η οποία δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ, ορίζει τη δυνατότητα δόμησης κοντά στον αιγιαλό από τα 25 μέτρα. Αυτή η επιλογή έρχεται σε αντίθεση με το Πρωτόκολλο για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση της Παράκτιας Ζώνης της Σύμβασης της Βαρκελώνης, το οποίο θέτει ως σημείο αναφοράς μια αδόμητη ζώνη τουλάχιστον 100 μέτρων.
Επιπλέον, πολλές μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν ενσωματώσει αντίστοιχες ή ακόμη αυστηρότερες αποστάσεις στο εθνικό τους πλαίσιο, με την αντίστοιχη διάταξη να βρίσκεται τουλάχιστον 100 μέτρα από τον αιγιαλό. Η προστασία των ακτών βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης, κυρίως λόγω της κλιματικής κρίσης και της ανόδου της στάθμης της θάλασσας.
Οι ενστάσεις των επιστημονικών φορέων
Η επιλογή των 25 μέτρων ως βασικής ζώνης απόλυτης προστασίας έχει βρεθεί στο στόχαστρο επιστημόνων και περιβαλλοντικών φορέων, οι οποίοι ζητούσαν σαφώς μεγαλύτερη απόσταση από τη θάλασσα. Οι ενστάσεις στην Ελλάδα είχαν διατυπωθεί μήνες πριν από την τελική έγκριση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου.
Ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ) χαρακτήρισε το σχέδιο προβληματικό. Ο Σύλλογος υποστήριξε ότι το πλαίσιο διατηρεί τη λογική της εντατικής τουριστικής ανάπτυξης, χωρίς να λαμβάνει επαρκώς υπόψη την κλιματική κρίση, τη φέρουσα ικανότητα των προορισμών και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε τόπου. Κατά τον ΣΕΠΟΧ, η ελάχιστη απόσταση από την ακτή θα έπρεπε να ακολουθεί την κατεύθυνση του Πρωτοκόλλου της Βαρκελώνης και να φθάνει τα 100 μέτρα.
Κριτική για το μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης
Η κριτική του ΣΕΠΟΧ δεν περιορίζεται μόνο στον αιγιαλό. Ο Σύλλογος υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο εξακολουθεί να στηρίζεται στα ίδια χωρικά πρότυπα ανάπτυξης. Δεν ενσωματώνει επαρκώς την ευαλωτότητα του τουριστικού μοντέλου απέναντι στην κλιματική κρίση, στις ενεργειακές προκλήσεις και στις γεωπολιτικές αναταράξεις.
Η βασική ένσταση των επικριτών είναι ότι, αντί το χωροταξικό να λειτουργεί ως εργαλείο περιορισμού της υπερσυγκέντρωσης τουριστικών δραστηριοτήτων, κινδυνεύει να επιβεβαιώσει ένα μοντέλο τουριστικής μονοκαλλιέργειας. Αυτό το μοντέλο, σύμφωνα με τους φορείς, δεν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες περιβαλλοντικές και κοινωνικές απαιτήσεις.
Οι θέσεις των περιβαλλοντικών οργανώσεων
Παράλληλα, περιβαλλοντικές οργανώσεις έχουν επανειλημμένα ζητήσει από την Πολιτεία να κινηθεί προς την αντίθετη κατεύθυνση των 25 μέτρων. Η Greenpeace έχει διατυπώσει πολύ σαφή θέση, ζητώντας την άμεση κύρωση από την Ελλάδα του Πρωτοκόλλου της Βαρκελώνης.
Η οργάνωση έχει ζητήσει τη δημιουργία ζώνης 100 μέτρων από την υψηλότερη χειμερινή ίσαλο γραμμή, στην οποία να μην επιτρέπεται η δόμηση. Επιπλέον, η Greenpeace έχει επικρίνει την Ελλάδα επειδή, σε αντίθεση με χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία, δεν διαθέτει αντίστοιχη εκτεταμένη αδόμητη παράκτια ζώνη. Κοινή παρέμβαση έχουν πραγματοποιήσει και οκτώ περιβαλλοντικές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων η Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης και η Ορνιθολ.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis