Μια νέα προσομοίωση, που προέκυψε από έρευνα του Πανεπιστημίου Κύπρου, υποδεικνύει ότι μια αλλαγή στο σχολικό ωράριο θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση του κυκλοφοριακού προβλήματος στην Αθήνα. Η επιστημονική μελέτη εξετάζει τη δυνατότητα να περιοριστεί το μποτιλιάρισμα μέσω μιας σχετικά απλής προσαρμογής στις ώρες έναρξης των σχολείων. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η απάντηση στο ερώτημα αν μια τέτοια αλλαγή θα ήταν αποτελεσματική είναι πιθανότατα θετική.
Η πρωινή κυκλοφοριακή αιχμή στην Αθήνα
Κάθε πρωί, λίγο πριν από τις 8:00, ένα μεγάλο τμήμα της Αθήνας κινείται ταυτόχρονα, δημιουργώντας συνθήκες έντονης κυκλοφοριακής συμφόρησης. Εργαζόμενοι κατευθύνονται προς τις δουλειές τους, ενώ παράλληλα γονείς μεταφέρουν τα παιδιά τους στα σχολεία. Αυτή η συγχρονισμένη μετακίνηση έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας εξαιρετικά συμπυκνωμένης αιχμής κυκλοφορίας, η οποία επιβαρύνει σημαντικά το οδικό δίκτυο της πρωτεύουσας.
Το ερώτημα που τίθεται είναι αν μια φαινομενικά απλή παρέμβαση, όπως η διαφορετική ώρα έναρξης των σχολείων, θα μπορούσε να μετριάσει αυτό το πρόβλημα στην Αθήνα. Η επιστημονική κοινότητα, μέσω σχετικών ερευνών, φαίνεται να απαντά καταφατικά σε αυτό το ενδεχόμενο, προτείνοντας λύσεις που βασίζονται σε δεδομένα και προσομοιώσεις.
Η έρευνα του Πανεπιστημίου Κύπρου και η πρόταση για το ωράριο
Το 2026, μια στοχευμένη έρευνα από το Πανεπιστήμιο Κύπρου ανέδειξε πώς η διαφοροποίηση του σχολικού ωραρίου μπορεί να λειτουργήσει ως λύση. Οι ερευνητές δημιούργησαν ένα μοντέλο ειδικά σχεδιασμένο να υπολογίζει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να κατανεμηθούν οι ώρες έναρξης των σχολείων. Στόχος του μοντέλου είναι η μείωση του συνολικού χρόνου που περνούν τα οχήματα στο οδικό δίκτυο, αντιμετωπίζοντας έτσι το πρόβλημα της κυκλοφοριακής συμφόρησης.
Η βασική ιδέα πίσω από αυτή την προσέγγιση είναι ιδιαίτερα απλή και πρακτική: δεν είναι απαραίτητο όλα τα σχολεία να ξεκινούν τα μαθήματα την ίδια ακριβώς ώρα. Αντίθετα, προτείνεται ένα μέρος των σχολείων να ξεκινά στις 08:00, ένα άλλο στις 08:15 και ένα τρίτο στις 08:30. Με αυτό τον τρόπο, οι μετακινήσεις που σχετίζονται με τα σχολεία απλώνονται χρονικά, αποφεύγοντας να προστεθούν όλες στην ίδια κυκλοφοριακή αιχμή και να επιβαρύνουν ταυτόχρονα τους δρόμους.
Ο όγκος των σχολικών μετακινήσεων στην Αττική
Τα ελληνικά στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι το αυτοκίνητο αποτελεί ένα σημαντικό μέσο για τις σχολικές μετακινήσεις, συμβάλλοντας στην πρωινή συμφόρηση. Σε μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα και αφορούσε παιδιά ηλικίας 6 έως 12 ετών, διαπιστώθηκε ότι περίπου το 33,5% των μετακινήσεων προς το σχολείο γίνονταν με αυτοκίνητο, με οδηγό τον γονέα.
Στην Περιφέρεια Αττικής, ο αριθμός των σχολικών μονάδων ανέρχεται περίπου στις 3.870, ενώ ο συνολικός αριθμός των μαθητών που φοιτούν σε αυτές φτάνει περίπου τους 522.000. Ειδικότερα, στον Δήμο Αθηναίων, οι μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης υπολογίζονται περίπου σε 49.000. Αυτοί οι αριθμοί αναδεικνύουν το μέγεθος του φαινομένου των σχολικών μετακινήσεων και την επίδρασή τους στην καθημερινή κυκλοφορία.
Διεθνή ευρήματα και η περίπτωση του Πεκίνου
Μια από τις σημαντικότερες μελέτες που έχουν δημοσιευθεί στο επιστημονικό περιοδικό Regional Science and Urban Economics, εξέτασε το φαινόμενο της κυκλοφοριακής συμφόρησης στην πόλη του Πεκίνου. Οι ερευνητές της μελέτης αυτής χρησιμοποίησαν λεπτομερή δεδομένα κυκλοφορίας, καταγεγραμμένα ανά πεντάλεπτο, για την περίοδο από το 2015 έως το 2016. Στη συνέχεια, συνέκριναν τις σχολικές με τις μη σχολικές ημέρες, καθώς και δρόμους που βρίσκονταν κοντά σε σχολεία με εκείνους που ήταν μακριά, σε διαφορετικές ώρες της ημέρας.
Το αποτέλεσμα αυτής της ανάλυσης ήταν εντυπωσιακό: οι μετακινήσεις που αποσκοπούσαν στη μεταφορά παιδιών στο σχολείο αύξαναν την πιθανότητα τοπικής κυκλοφοριακής συμφόρησης κατά 4,5 ποσοστιαίες μονάδες. Η επίδραση αυτή ήταν ακόμα πιο έντονη κατά τις πρωινές ώρες, φτάνοντας τις 8,35 ποσοστιαίες μονάδες. Οι συγγραφείς της μελέτης κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η διαφοροποίηση των ωρών έναρξης των σχολείων, σε συνδυασμό με την καλύτερη χρήση σχολικών λεωφορείων, μπορεί να συμβάλει αποτελεσματικά στον περιορισμό της κυκλοφοριακής συμφόρησης.
Με πληροφορίες από: Topontiki