Μια σημαντική έκθεση είχε συνταχθεί τον Δεκέμβριο του 2025 από ερευνητική ομάδα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ), η οποία προειδοποιούσε για τον κίνδυνο πρόκλησης πυρκαγιών από το ηλεκτρικό δίκτυο. Η έρευνα αυτή προήλθε από τη σύναψη σύμβασης μεταξύ της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κρήτης και του ΕΜΠ, με στόχο την αξιολόγηση της εναέριας διέλευσης της γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας υψηλής τάσης (ΚΥΤ Χανίων-ΚΥΤ Δαμάστας) στη βόρεια Κρήτη.
Η έκθεση, η οποία τώρα αποκτά νέα σημασία, είχε ήδη αναδείξει τον κίνδυνο, καθώς οι πρόσφατες φωτιές που κατέστρεψαν χιλιάδες στρέμματα αποδόθηκαν σε πυλώνες ηλεκτροδότησης που βρίσκονταν σε περιοχές με αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιάς, εντός ενός φυσικού περιβάλλοντος μεγάλης αξίας.
Στοιχεία για τις πυρκαγιές
Η ερευνητική ομάδα του ΕΜΠ επισήμανε ότι «στην Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία των Koutantou et al (2025), από τις 41 μεγαλύτερες πυρκαγιές του 2025, οι 15 αποδόθηκαν πιθανότατα στις εναέριες γραμμές και στο ηλεκτρικό δίκτυο, καταστρέφοντας συνολικά 51.000 στρέμματα». Επίσης, αναφέρθηκε σε προηγούμενες φωτιές που είχαν αποδοθεί σε βλάβες και ηλεκτρικά τόξα σε πυλώνες του δικτύου υψηλής τάσης του ΑΔΜΗΕ. Για παράδειγμα, στο πόρισμα της Πυροσβεστικής για τη φωτιά στη Βαρυμπόμπη το 2021, η οποία κατέστρεψε 100.000 στρέμματα πευκοδάσους και 130 κατοικίες, αναφερόταν ότι η πυρκαγιά προκλήθηκε από πυλώνα υψηλής τάσης του ΑΔΜΗΕ λόγω ηλεκτρικών τόξων από ακαθάριστους μονωτήρες.
Η υπογειοποίηση των γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης προτείνεται ως η κύρια εναλλακτική λύση σε σχέση με τις παραδοσιακές εναέριες γραμμές, καθώς οι τελευταίες είναι πιο ευάλωτες σε καιρικά φαινόμενα και συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιάς, είτε λόγω πτώσης πτηνών πάνω στα καλώδια είτε λόγω βραχυκυκλωμάτων και επαφής κλαδιών.
Παρέμβαση του καθηγητή Νίκου Μπελαβίλα
Ο καθηγητής του ΕΜΠ Νίκος Μπελαβίλας, μέλος της ερευνητικής ομάδας, αναφέρθηκε πρόσφατα στις εξελίξεις γύρω από τις αιτίες της μεγάλης φωτιάς στο Ρέθυμνο, η οποία, σύμφωνα με την Πυροσβεστική, προήλθε από το δίκτυο ηλεκτροδότησης. Υπογράμμισε ότι οι προειδοποιήσεις της έρευνας ήταν βάσιμες και τόνισε: «Τα περιστατικά αυτά δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για τον ρόλο των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας στην εκδήλωση δασικών πυρκαγιών».
Ο κ. Μπελαβίλας επισήμανε ότι δεν μπορεί να σχεδιάζεται η «πράσινη μετάβαση» για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα με τίμημα την καταστροφή δασικών οικοσυστημάτων: «Αν οι σχετικοί υπολογισμοί είναι σωστοί, οι εκπομπές αυτές είναι της ίδιας τάξης μεγέθους με την ετήσια εξοικονόμηση εκπομπών που αποδίδεται στο γιγαντιαίο πάρκο ΑΠΕ με τις εκατοντάδες ανεμογεννήτριες».
Αντίκτυποι και θέση του ΔΕΔΔΗΕ
Από την πλευρά του, ο ΔΕΔΔΗΕ αντέτεινε ότι οι αναφορές που στοχοποιούν αυθαίρετα το δίκτυο ηλεκτροδότησης δεν είναι τεκμηριωμένες. Σε ανακοίνωσή του, τόνισε: «Η εύκολη στοχοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ κάθε φορά που εκδηλώνεται μία πυρκαγιά δεν υπηρετεί ούτε την αλήθεια ούτε την προστασία των πολιτών». Σημείωσε ότι το ποσοστό των περιστατικών που αποδίδονται πραγματικά στο δίκτυο ηλεκτροδότησης φτάνει μόλις το 1% για το 2025, ενώ στις ΗΠΑ το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 3%.
Ο ΔΕΔΔΗΕ δήλωσε ότι θα συνεχίσει τη συνεργασία του με τις αρμόδιες αρχές και θα βρίσκεται δίπλα στις τοπικές κοινωνίες που πλήττονται από τις πυρκαγιές, ζητώντας υπευθυνότητα και σεβασμό στα πραγματικά δεδομένα.