Η εφαρμογή του νόμου 5293/2026 φέρνει σημαντική μείωση της γραφειοκρατίας, διευκολύνοντας τις συναλλαγές των πολιτών και των επιχειρήσεων με το Δημόσιο. Αυτή η μεταρρύθμιση, που προωθήθηκε από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, στοχεύει στη δημιουργία ενός πιο φιλικού και ευέλικτου κρατικού μηχανισμού, καταργώντας την ανάγκη για πολυάριθμα έγγραφα και πιστοποιητικά.
Στο πλαίσιο της διυπουργικής πρωτοβουλίας για την απλοποίηση των διαδικασιών του Εθνικού Μητρώου Διοικητικών Διαδικασιών «ΜΙΤΟΣ», έχουν ήδη καταγραφεί μετρήσιμα αποτελέσματα από τους πρώτους μήνες εφαρμογής. Η βασική καινοτομία του νέου θεσμικού πλαισίου είναι η αντικατάσταση των 25 πιο συνηθισμένων δικαιολογητικών με μία απλή υπεύθυνη δήλωση. Σύμφωνα με τα στοιχεία του «ΜΙΤΟΣ», η αλλαγή αυτή θα οδηγήσει στην απλοποίηση 1.007 διοικητικών διαδικασιών από τις 2.500 συνολικά που απαιτούν δικαιολογητικά, δηλαδή το 40% των διαδικασιών του Μητρώου, εξοικονομώντας 42,5 εκατομμύρια δικαιολογητικά ετησίως για πολίτες και επιχειρήσεις.
Ποιοι φορείς επηρεάζονται
Η μεταρρύθμιση έχει οριζόντιο χαρακτήρα, καλύπτοντας 32 δημόσιους φορείς. Ειδικότερα, απλοποιούνται 622 διαδικασίες που αφορούν πολίτες και 385 που αφορούν επιχειρήσεις. Με το νέο σύστημα, οι πολίτες και οι επιχειρήσεις δεν θα χρειάζεται πλέον να προσκομίζουν έγγραφα που το Δημόσιο ήδη διαθέτει στις βάσεις δεδομένων του. Για παράδειγμα, αντί για πιστοποιητικά όπως το αντίγραφο ποινικού μητρώου, ο τίτλος σπουδών ή η φορολογική ενημερότητα, θα αρκεί μία υπεύθυνη δήλωση. Η επαλήθευση και η διασταύρωση των στοιχείων θα γίνεται αυτόματα από τις δημόσιες υπηρεσίες.
Εφαρμογή της μεταρρύθμισης σε συγκεκριμένες διαδικασίες
Η μεταρρύθμιση έχει ήδη αποδείξει την αποτελεσματικότητά της σε συγκεκριμένες διαδικασίες. Για παράδειγμα, στην αίτηση για σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου του Δημοσίου, οι πολίτες δεν θα χρειάζεται πλέον να προσκομίζουν τρία δικαιολογητικά, καθώς αυτά θα αντικαθίστανται από μία υπεύθυνη δήλωση, προσφέροντας όφελος 23%. Παρομοίως, για τη διόρθωση στοιχείων στο μητρώο της ΔΥΠΑ, τέσσερα δικαιολογητικά θα καλύπτονται με μία μόνο υπεύθυνη δήλωση, με όφελος 40% για τον πολίτη.
Η μεταρρύθμιση αυτή αναμένεται να διευκολύνει σημαντικά τις διαδικασίες και να μειώσει τη γραφειοκρατία, βελτιώνοντας την εμπειρία των πολιτών και των επιχειρήσεων στην αλληλεπίδραση τους με το Δημόσιο.
Πρόκειται για τα δικαιολογητικά, που οι πολίτες καλούνται συχνότερα να αναζητήσουν και να προσκομίσουν στις συναλλαγές τους με το Δημόσιο:
1 Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης γέννησης
2 Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης γάμου
3 Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης συμφώνου συμβίωσης
4 Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης θανάτου
5 Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών
6 Πιστοποιητικό εντοπιότητας
7 Πιστοποιητικό ιθαγένειας
8 Πιστοποιητικό εγγραφής στα μητρώα αρρένων
9 Βεβαίωση μόνιμης κατοικίας
10 Πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης
11 Αντίγραφο ποινικού μητρώου
12 Αντίγραφο τίτλου σπουδών
13 Πράξη ακαδημαϊκής αναγνώρισης τίτλων σπουδών αλλοδαπής (ΔΟΑΤΑΠ)
14 Βεβαίωση φοίτησης σε σχολείο / Βεβαίωση σπουδών
15 Αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας
16 Βεβαίωση φορολογικού μητρώου
17 Αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας
18 Βεβαίωση προϋπηρεσίας (e-ΕΦΚΑ)
19 Βεβαίωση χρόνου ανεργίας
20 Αποδεικτικό έκδοσης ΑΜΚΑ
21 Ενιαίο πιστοποιητικό δικαστικής φερεγγυότητας
22 Πιστοποιητικό περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης
23 Πιστοποιητικό περί αποποίησης ή μη κληρονομιάς
24 Πιστοποιητικό περί αμφισβήτησης- προσβολής ή μη κληρονομικού δικαιώματος
25 Βεβαίωση περί μη οφειλής ΤΑΠ