«Δεν υπήρχαν τέτοιοι κίνδυνοι σε αυτές τις θάλασσες όταν ήμουν παιδί», αναφέρει ο Παύλος Μπελεγιάννης στον Guardian, καθώς παρακολουθεί τα εγγόνια του να κολυμπούν στον αγαπημένο του κόλπο στην Εύβοια. Ο ίδιος εκφράζει την ανακούφισή του για την ύπαρξη του πλωτού φράγματος, τονίζοντας ότι τα παιδιά δεν τολμούν να περάσουν πέρα από αυτό: «Δόξα τω Θεώ που είναι εκεί για να τα προστατεύει».
Πριν από το περασμένο καλοκαίρι, οι κίνδυνοι που κρύβονταν στον Ευβοϊκό Κόλπο περιορίζονταν κυρίως στις μωβ μέδουσες, οι οποίες είχαν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα, με τους φαρμακοποιούς στη Χαλκίδα να εργάζονται υπερωρίες λόγω των επιθέσεων σε λουόμενους.
Η απειλή του λαγοκέφαλου
Η κλιματική κρίση έχει φέρει στην περιοχή το τοξικό ψάρι λαγοκέφαλο, το οποίο μπορεί να μασουλάει κόκαλα, μέταλλα και ξύλα. Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός εξέδωσε προειδοποίηση για τη δημόσια υγεία τον Ιούνιο, προειδοποιώντας τους πολίτες να αναζητούν άμεση ιατρική βοήθεια σε περίπτωση δαγκώματος από το ψάρι, καθώς τα «σαγόνια του που μοιάζουν με ράμφος» μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά τραύματα και έντονη αιμορραγία.
Η κατανάλωση του λαγοκέφαλου απαγορεύεται αυστηρά, λόγω της ύπαρξης της τετροδοτοξίνης, μιας δυνητικά θανατηφόρας νευροτοξίνης που περιέχεται στα όργανα και τη σάρκα του. Χωρίς γνωστό αντίδοτο, το ψάρι αυτό μπορεί να αποβεί μοιραίο για όποιον το φάει.
Το πλωτό φράγμα στην Εύβοια
«Καθήκον και πρωταρχικό μέλημά μας πρέπει να είναι η ασφάλεια των πολιτών μας», δηλώνει ο Αντώνης Σπανός, αντιδήμαρχος Χαλκίδας, ο οποίος επιβλέπει την εγκατάσταση του πλωτού φράγματος, του πρώτου στην Ελλάδα, που ολοκληρώθηκε τον περασμένο μήνα. «Είναι καλύτερο να είμαστε ασφαλείς παρά να το μετανιώνουμε», προσθέτει.
Ο Σπανός, ανήκοντας σε μια νέα γενιά πολιτικών της αυτοδιοίκησης, αναφέρει ότι οι αρχές εξασφάλισαν χρηματοδότηση για την εγκατάσταση του φράγματος, το οποίο θα εκτείνεται σε δύομιση χιλιόμετρα σε κόλπους, επιτρέποντας στους πολίτες να απολαύσουν ένα ξέγνοιαστο καλοκαίρι. «Πέρυσι ήταν άσχημα τα πράγματα με τις μέδουσες, αλλά, όπως λέτε στα αγγλικά, σκοτώσαμε δύο πουλιά με μια πέτρα. Τώρα, αν υπάρχουν φουσκωτά, θα είμαστε έτοιμοι και για αυτά».
Τα τηλέφωνα στο δημαρχείο δεν σταματούν να χτυπούν, με ηλικιωμένους να ρωτούν πότε θα εγκατασταθούν τα συστήματα. «Μόλις σήμερα το πρωί μια γυναίκα τηλεφώνησε λέγοντας ότι θα ένιωθε ασφαλής να πάει για κολύμπι με τα εγγόνια της μόνο όταν θα ήταν εκεί».
Άλλες πρωτοβουλίες για την προστασία
Η Χαλκίδα δεν είναι η μόνη που αναλαμβάνει δράση. Ο Νίκος Χουλιέρης, διευθυντής σχολής καταδύσεων, έχει ήδη τοποθετήσει περισσότερα πλωτά εμπόδια στις παραλίες του κόλπου. «Κάνω καταδύσεις για περισσότερα από 40 χρόνια και ποτέ δεν πίστευα ότι θα ερχόταν η μέρα που θα έκανα κάτι τέτοιο», λέει ο Χουλιέρης, προσθέτοντας ότι η αύξηση της θερμοκρασίας της θάλασσας έχει ευνοήσει την κατάσταση.
Μέσα στις επόμενες εβδομάδες, αναμένονται περίπου 7 χιλιόμετρα πλωτού φράγματος που θα παραδοθούν από την Αθήνα. «Δεν νομίζω ότι τίποτα θα μπορέσει να περάσει από αυτό το δίχτυ, ούτε καν οι κυνόδοντες ενός pufferfish», εκτιμά ο Χουλιέρης.
Η εξάπλωση του λαγοκέφαλου στην ανατολική Μεσόγειο
Η κατάσταση είναι σοβαρή, καθώς οι αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο λαγοκέφαλος έχει επηρεάσει ολόκληρη την ανατολική Μεσόγειο. Το είδος αυτό, όπως και τα λεοντόψαρα, έχει προσελκύσει την προσοχή των επιστημόνων, οι οποίοι πιστεύουν ότι έχει εισέλθει στη λεκάνη μέσω της διώρυγας του Σουέζ.
Το παράδειγμα της Κύπρου
Οι ψαράδες στην Κύπρο ήταν οι πρώτοι που παρατήρησαν τη ζημιά στα αλιεύματά τους από τον λαγοκέφαλο. Το 2024, οι κυπριακές αρχές εισήγαγαν οικονομικά κίνητρα για την καταπολέμηση του είδους, με αποτέλεσμα την απομάκρυνση περισσότερων από 103 τόνους του ασημόμαγουλου φρύνου από τα παράκτια ύδατα. Η υπεύθυνη αλιείας του νησιού, Κατερίνα Γεωργίου, επισήμανε την «αξιοσημείωτη προσαρμοστικότητα» του λαγοκέφαλου, τονίζοντας ότι η παρουσία του δεν είναι προσωρινή, αλλά μια νέα πραγματικότητα.