Έντονο προβληματισμό προκαλεί η επανεμφάνιση και η αυξημένη παρουσία της μωβ μέδουσας (Pelagia noctiluca) στις ελληνικές θάλασσες, με το φαινόμενο να εντοπίζεται με ιδιαίτερη ένταση στον Ευβοϊκό και τον Παγασητικό Κόλπο. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ελληνικού Παρατηρητηρίου Βιοποικιλότητας, οι περισσότερες καταγραφές συγκεντρώνονται σε περιοχές όπως η Χαλκίδα, η Αρκίτσα, η Δροσιά, η Αιδηψός, καθώς και σε άλλες παραθαλάσσιες ζώνες της Εύβοιας, ενώ στον Παγασητικό εντοπίζονται κυρίως στην περιοχή της Αγίας Κυριακής.
Η έξαρση του πληθυσμού τους αποτελεί πελαγικό φαινόμενο και αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων: την υπεραλίευση, την απουσία φυσικών θηρευτών, την επάρκεια τροφής, την άνοδο της θερμοκρασίας των υδάτων και τα θαλάσσια ρεύματα. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι οι μέδουσες είναι το «σύμπτωμα» και όχι η αιτία, αποδεικνύοντας ότι τα τροφικά πλέγματα στη Μεσόγειο πιέζονται έντονα. Παράλληλα, η μετακίνησή τους είναι δυναμική και εξαρτάται άμεσα από τους ανέμους και τις καιρικές συνθήκες.
Για την προστασία των πολιτών, ο Δήμος Διρφύων-Μεσσαπίων έχει ήδη ξεκινήσει την άμεση τοποθέτηση ειδικών δικτύων αποτροπής σε παραλίες της δικαιοδοσίας του, ώστε οι λουόμενοι να κολυμπούν με ασφάλεια.
Τα συμπτώματα από το τσίμπημα
Οι νηματοκύστες της μωβ μέδουσας απελευθερώνουν μια τοξίνη που προκαλεί στο δέρμα ερύθημα, πρήξιμο και έντονο κάψιμο. Αναλυτικά, τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
Τοπικές αντιδράσεις: Έντονος πόνος (σαν κάψιμο), κοκκίνισμα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αποτύπωση του σχήματος της μέδουσας στο δέρμα.
Συστηματικά συμπτώματα: Ναυτία, πτώση της πίεσης, ταχυκαρδία, πονοκέφαλος, εμετός, διάρροια, σπασμός των βρόγχων και δύσπνοια.
Πότε πρέπει να πάτε αμέσως στο νοσοκομείο: Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν σοβαρά συστηματικά συμπτώματα, όπως υπόταση, βράχος φωνής, εισπνευστικός συριγμός, γενικευμένο αγγειοοίδημα, εκτεταμένο εξάνθημα (κνίδωση), διαταραχές συνείδησης ή επίμονος εμετός. Σε αυτές τις περιπτώσεις η διακομιδή σε υγειονομική μονάδα είναι επιβεβλημένη.
Οδηγίες Πρώτων Βοηθειών (ΕΟΔΥ & Ειδικοί)
Η αντιμετώπιση του τσιμπήματος, ειδικά όταν πρόκειται για παιδιά, απαιτεί ψυχραιμία. Ακολουθήστε τα εξής βήματα:
- Όχι γυμνά χέρια: Απομακρύνετε τυχόν κολλημένα πλοκάμια χρησιμοποιώντας ένα τσιμπιδάκι ή την άκρη από ένα πλαστικό καπάκι (π.χ. πιστωτική κάρτα). Αν τα αγγίξετε με γυμνά χέρια, το δηλητήριο θα μεταφερθεί και εκεί.
- Μόνο θαλασσινό νερό: Ξεπλύνετε την περιοχή με άφθονο θαλασσινό νερό. Μη χρησιμοποιείτε ποτέ γλυκό νερό, καθώς ενεργοποιεί τις κεντρίδες που έχουν μείνει στο δέρμα, απελευθερώνοντας περισσότερο δηλητήριο.
- Όχι τρίψιμο: Μην τρίβετε το δέρμα με άμμο ή πετσέτα.
- Ανακούφιση από τον πόνο: Τοποθετήστε πάγο ή κρύες κομπρέσες για να περιοριστεί η τοπική φλεγμονή. Εναλλακτικά, η εφαρμογή ζεστού νερού βοηθά σημαντικά στη μείωση του πόνου.
- Φαρμακευτική αγωγή: Αλείψτε το σημείο με μια κορτιζονούχο κρέμα για την αντιμετώπιση του κνησμού και του τσουξίματος και λάβετε ένα αντιισταμινικό χάπι αν η έκταση του τσιμπήματος είναι μεγάλη.
Αν τα συμπτώματα παραμένουν έντονα και δεν υποχωρούν, ενδέχεται να απαιτηθεί ένεση κορτιζόνης σε κάποιο Κέντρο Υγείας.