Ένα γαλλικό πλοίο αναμένεται να αποπλεύσει σήμερα, καιρού επιτρέποντος, από το Ηράκλειο, προκειμένου να πραγματοποιήσει έρευνες βυθού για την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου Ελλάδας-Κύπρου. Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά από ένα εντονότατο διπλωματικό παρασκήνιο που διήρκεσε μέχρι και το Σάββατο, το οποίο σημαδεύτηκε από προσπάθειες κλιμάκωσης της έντασης από την Τουρκία, αλλά και από κατοπινές δηλώσεις αποκλιμάκωσης.
Έντονο διπλωματικό παρασκήνιο και τουρκική αντίδραση
Το διπλωματικό παρασκήνιο που προηγήθηκε του απόπλου του γαλλικού πλοίου ήταν ιδιαίτερα έντονο και συνεχίστηκε αδιάκοπα μέχρι και το Σάββατο. Η Τουρκία επιχείρησε να κλιμακώσει την ένταση, εκδίδοντας μια αντι-NAVTEX και δημοσιεύοντας μια επιθετική ανακοίνωση μέσω του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών. Οι ενέργειες αυτές δημιούργησαν ένα κλίμα ανησυχίας, καθώς αμφισβητούσαν τις επικείμενες έρευνες και την αρμοδιότητα αδειοδότησής τους.
Το επίδικο του διπλωματικού παρασκηνίου επικεντρώθηκε στη διατύπωση ενός γαλλικού «communique», το οποίο έπρεπε να είναι σαφές και να μην αφήνει κανένα περιθώριο για διαφορετικές ερμηνείες ως προς το καθεστώς των ερευνών και την αρμοδιότητα αδειοδότησής τους. Η αμετακίνητη θέση της ελληνικής πλευράς ήταν καθοριστική σε αυτή τη διαπραγμάτευση.
Αποκλιμάκωση και δηλώσεις Φιντάν
Παρά την αρχική προσπάθεια κλιμάκωσης από την Τουρκία, η κατάσταση άρχισε σταδιακά να αποκλιμακώνεται. Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Φιντάν, προέβη σε δηλώσεις την επόμενη μέρα στον ΣΚΑΪ, αναφέροντας ότι «όλα φυσιολογικά, όλα καλά», χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις. Η τοποθέτηση αυτή φάνηκε να έχει ως κύριο αποδέκτη το Παρίσι και την τουρκική κοινή γνώμη, την οποία η Άγκυρα επιθυμούσε να πείσει ότι όλα διευθετήθηκαν με τρόπο που επέδειξε η ίδια.
Ωστόσο, στην Αθήνα, παρά τις δηλώσεις αυτές, επικρατεί εγρήγορση. Η κυβέρνηση διατηρεί επιφυλάξεις για το αν ο Ρ.Τ. Ερντογάν θα θελήσει να αλλάξει εκ νέου τη στάση του στο μέλλον. Αυτή η προσοχή ενισχύεται και από τα ρεπορτάζ των μεγαλύτερων τουρκικών ΜΜΕ καθ' όλη τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, τα οποία φιλοξενούσαν διάφορα σενάρια, λιγότερο ή περισσότερο επιθετικά και ακραία, για τις πιθανές κινήσεις της Άγκυρας, όπως την αποστολή τουρκικών πολεμικών πλοίων.
Αναβολή απόπλου και η σημασία της διατύπωσης
Η αναβολή του απόπλου του γαλλικού πλοίου, το οποίο αρχικά είχε προγραμματιστεί για το Σάββατο, κρίθηκε απολύτως αναγκαία. Ο λόγος ήταν ότι οι αρχικές διατυπώσεις στο γαλλικό «communique», το οποίο αφορούσε την ενημέρωση της Άγκυρας ως παράκτιο κράτος, δεν ικανοποιούσαν ούτε την Αθήνα ούτε την Τουρκία. Αυτό οδήγησε στην ανάγκη για αναδιατύπωση του κειμένου, προκειμένου να διασφαλιστεί η σαφήνεια και η αποφυγή παρερμηνειών.
Η ελληνική κυβέρνηση διαμήνυσε με σαφήνεια ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να συγχέεται η ενημέρωση της Άγκυρας με αίτημα για τουρκική άδεια ή με αναγνώριση οποιασδήποτε τουρκικής αρμοδιότητας στην περιοχή. Η θέση αυτή ήταν κεντρική για την ελληνική πλευρά, διασφαλίζοντας ότι το καθεστώς των ερευνών και η αρμοδιότητα αδειοδότησής τους θα παραμείνουν αδιαμφισβήτητα.
Ενημέρωση της Άγκυρας και διαψεύσεις τουρκικών ισχυρισμών
Πολιτικές και διπλωματικές πηγές στην Αθήνα επιβεβαίωσαν χθες το βράδυ ότι το Παρίσι ενημέρωσε την Άγκυρα, πιθανότατα γραπτώς, για την επανέναρξη του έργου. Η ενημέρωση αυτή έγινε στο πλαίσιο της διπλωματικής διαδικασίας. Ωστόσο, οι ίδιες πηγές διέψευσαν κατηγορηματικά τα δημοσιεύματα των τουρκικών ΜΜΕ του Σαββατοκύριακου, τα οποία έκαναν λόγο για αίτημα άδειας προς την Τουρκία.
Οι ελληνικές διπλωματικές πηγές υπογράμμισαν με έμφαση ότι η άδεια για τις έρευνες ζητήθηκε αποκλειστικά από την Αθήνα και τη Λευκωσία. Αυτή η δήλωση έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα όσα προέβαλαν τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, αποσαφηνίζοντας το πλαίσιο εντός του οποίου διεξάγονται οι εργασίες και τις αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων κρατών.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis