Στο πλαίσιο των κυβερνητικών πρωτοβουλιών, το τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο έθεσε επί τάπητος ένα νομοσχέδιο που προέρχεται από το υπουργείο Δικαιοσύνης. Το εν λόγω νομοσχέδιο αφορά την αναβάθμιση και τη μετατροπή της Δικαστικής Αστυνομίας σε ένα πλήρως αναγνωρισμένο Σώμα Ασφαλείας. Η συζήτηση αυτή, αν και πέρασε στα ψιλά, σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στο ρυθμιστικό πλαίσιο λειτουργίας της.
Ο στόχος του σχεδίου είναι η ενίσχυση της Δικαστικής Αστυνομίας, με τη θέσπιση νέων δομών και αρμοδιοτήτων. Αυτή η κίνηση έρχεται να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της εντός του συστήματος ασφάλειας και δικαιοσύνης, προσδίδοντάς της χαρακτηριστικά ενός «κανονικού» Σώματος Ασφαλείας.
Η μετατροπή σε «κανονικό» σώμα ασφαλείας
Το νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης προβλέπει συγκεκριμένες αλλαγές για τη Δικαστική Αστυνομία, με σκοπό την πλήρη μετατροπή της σε ένα αυτόνομο Σώμα Ασφαλείας. Μία από τις βασικές προβλέψεις είναι η σύσταση ενός Αρχηγείου, το οποίο θα αποτελέσει την κεντρική διοικητική δομή του νέου σώματος.
Παράλληλα, θεσπίζεται η καθιέρωση βαθμών και μιας ιδιαίτερης ιεραρχίας, ειδικά για το ένστολο προσωπικό της Δικαστικής Αστυνομίας. Αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξει ένα σαφές σύστημα εξέλιξης και διοίκησης, παρόμοιο με αυτό που ισχύει σε άλλα Σώματα Ασφαλείας της χώρας.
Νέα δικαιώματα και υποχρεώσεις
Πέραν των οργανωτικών αλλαγών, το νομοσχέδιο προβλέπει τη θέσπιση ιδιαίτερων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων για το προσωπικό της Δικαστικής Αστυνομίας. Αυτά τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις θα αφορούν αποκλειστικά την εκτέλεση της υπηρεσίας τους, προσδιορίζοντας με ακρίβεια το πεδίο δράσης τους.
Η εν γένει διαμόρφωση του ρυθμιστικού πλαισίου λειτουργίας της Δικαστικής Αστυνομίας αποτελεί κεντρικό σημείο του σχεδίου. Στόχος είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πλαισίου που θα καθορίζει κάθε πτυχή της λειτουργίας του σώματος, από τις αρμοδιότητες έως τους κανόνες συμπεριφοράς και δράσης.
Το παράδειγμα της πανεπιστημιακής αστυνομίας
Η παρούσα πρωτοβουλία για την αναβάθμιση της Δικαστικής Αστυνομίας φέρνει στη συζήτηση προηγούμενες εμπειρίες από τη δημιουργία νέων σωμάτων. Ειδικότερα, υπήρξαν στο παρελθόν πανηγυρικές εξαγγελίες που συνόδευσαν την ίδρυση της Πανεπιστημιακής Αστυνομίας, οι οποίες είχαν δημιουργήσει προσδοκίες για τον ρόλο της.
Ωστόσο, το σχέδιο της Πανεπιστημιακής Αστυνομίας γνώρισε ένα πλήρες «ξήλωμα» λίγους μόλις μήνες μετά την ίδρυσή του. Η εξέλιξη αυτή οφειλόταν στο γεγονός ότι κατέστη σαφές πως το σώμα δεν μπορούσε να λειτουργήσει αποτελεσματικά, οδηγώντας στην αναθεώρηση της αρχικής του μορφής και λειτουργίας.
Η γαλλική «police judiciaire» ως αναφορά
Στο πλαίσιο των συζητήσεων για τη Δικαστική Αστυνομία στην Ελλάδα, γίνεται αναφορά και στην περίφημη «δικαστική αστυνομία» της Γαλλίας, γνωστή ως «police judiciaire». Αυτή η αναφορά χρησιμοποιείται για να δοθεί ένα παράδειγμα διεθνούς πρακτικής.
Στη Γαλλία, η «police judiciaire» αποτελεί το σώμα εκείνο που έχει ως κύρια αρμοδιότητα την έρευνα εγκληματικών ενεργειών. Η αναφορά αυτή υπογραμμίζει έναν συγκεκριμένο τύπο αστυνομικής λειτουργίας, εστιασμένο στη διερεύνηση εγκλημάτων, χωρίς να γίνεται άμεση σύγκριση ή πρόταση για υιοθέτηση του γαλλικού μοντέλου.
Με πληροφορίες από: Topontiki