Η κάτω βουλή του κοινοβουλίου της Πολωνίας προχώρησε την Τρίτη, 20 Οκτωβρίου, σε μια σημαντική ψηφοφορία, εγκρίνοντας τη δυνατότητα άμβλωσης σε περιπτώσεις εμβρυϊκών ανωμαλιών. Παράλληλα, οι βουλευτές τάχθηκαν υπέρ της αποποινικοποίησης της παροχής βοήθειας σε γυναίκες για την πραγματοποίηση άμβλωσης, σε μια προσπάθεια να ανατρέψουν τη σχεδόν καθολική απαγόρευση που είχε θεσπίσει η προηγούμενη κυβέρνηση. Ωστόσο, η νομοθετική αυτή πρωτοβουλία θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα αντιμετωπίσει προεδρικό βέτο.
Η απόφαση της κάτω Βουλής
Την Τρίτη, 20 Οκτωβρίου, η κάτω βουλή του πολωνικού κοινοβουλίου ψήφισε υπέρ της τροποποίησης της νομοθεσίας, επιτρέποντας τη διακοπή της κύησης όταν διαπιστώνονται εμβρυϊκές ανωμαλίες. Η απόφαση αυτή περιλαμβάνει επίσης την αποποινικοποίηση της παροχής βοήθειας σε γυναίκες που επιθυμούν να προχωρήσουν σε άμβλωση, ένα μέτρο που στοχεύει στην άρση των υφιστάμενων περιορισμών.
Η ενέργεια των βουλευτών εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των προσπαθειών για την ανατροπή της σχεδόν καθολικής απαγόρευσης των αμβλώσεων, η οποία είχε επιβληθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση. Παρόλα αυτά, οι προσδοκίες για την τελική εφαρμογή του νόμου είναι χαμηλές, καθώς ο εθνικιστής πρόεδρος της χώρας αναμένεται σχεδόν βέβαιο ότι θα ασκήσει βέτο στο νομοθέτημα.
Το ιστορικό της απαγόρευσης
Η Πολωνία, μια χώρα με κυρίως καθολικό πληθυσμό, είχε εισαγάγει μια σχεδόν ολική απαγόρευση των αμβλώσεων το 2021. Η απαγόρευση αυτή προέκυψε αφότου το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας απεφάνθη ότι η διακοπή της κύησης λόγω εμβρυϊκών ανωμαλιών είναι αντισυνταγματική, περιορίζοντας σημαντικά τα δικαιώματα των γυναικών.
Η επιβολή της συγκεκριμένης απαγόρευσης είχε προκαλέσει ογκώδεις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας σε όλη τη χώρα. Χιλιάδες πολίτες είχαν εκφράσει την αντίθεσή τους στην απόφαση, ζητώντας τη χαλάρωση των περιορισμών και την προστασία των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων.
Οι δεσμεύσεις της κυβέρνησης Τουσκ
Ο φιλοευρωπαϊκός συνασπισμός του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ είχε κερδίσει τις εκλογές του 2023, βασιζόμενος εν μέρει στη δέσμευσή του να χαλαρώσει τους ισχύοντες περιορισμούς στις αμβλώσεις. Η υπόσχεση αυτή είχε αποτελέσει ένα από τα κεντρικά σημεία της προεκλογικής του εκστρατείας, ανταποκρινόμενη στα αιτήματα μεγάλου μέρους της κοινωνίας.
Ωστόσο, η προσπάθεια αυτή αντιμετωπίζει την αντίθεση του προέδρου Κάρολ Ναβρότσκι. Ο πρόεδρος έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπλοκάρει οποιαδήποτε φιλελευθεροποίηση της νομοθεσίας, γεγονός που δημιουργεί αβεβαιότητα για την τελική έκβαση των νομοθετικών πρωτοβουλιών.
Περιορισμένη μεταρρύθμιση και άλλες πρωτοβουλίες
Σχολιάζοντας τις εξελίξεις, η Λέα Όκτορ, αντιπρόεδρος για την Ευρώπη του Κέντρου Αναπαραγωγικών Δικαιωμάτων, δήλωσε ότι τα συγκεκριμένα νομοθετήματα αντιπροσωπεύουν μια πολύ περιορισμένη, μικρής κλίμακας μεταρρύθμιση. Σύμφωνα με την ίδια, δεν αναμένεται να βελτιώσουν ουσιαστικά την κατάσταση για τις περισσότερες γυναίκες στην Πολωνία που χρειάζονται πρόσβαση σε υπηρεσίες άμβλωσης.
Παράλληλα με την ψηφοφορία αυτή, ένα ξεχωριστό νομοσχέδιο βρίσκεται υπό εξέταση από κοινοβουλευτικές επιτροπές. Το νομοσχέδιο αυτό στοχεύει στη νομιμοποίηση της άμβλωσης κατόπιν αιτήματος έως τη 12η εβδομάδα της κύησης, κάτι που θα αποτελούσε μια πιο εκτεταμένη αλλαγή στο νομικό πλαίσιο.
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Τουσκ είχε ήδη λάβει μέτρα για τη διεύρυνση της πρόσβασης στις αμβλώσεις βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας. Συγκεκριμένα, έχει επιτρέψει τη διακοπή της κύησης για λόγους ψυχικής υγείας. Σύμφωνα με την τρέχουσα νομοθεσία, η άμβλωση είναι νόμιμη μόνο σε περιπτώσεις βιασμού ή αιμομιξίας, καθώς και όταν κινδυνεύει η υγεία ή η ζωή της γυναίκας.
Με πληροφορίες από: Topontiki