Σε πολλαπλά μέτωπα εξελίσσεται η διαπραγμάτευση στη Σύνοδο Κορυφής που διεξάγεται στις Βρυξέλλες. Οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης εμφανίζονται διχασμένες, καθώς διαφωνούν τόσο για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034, όσο και για τα μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης. Παράλληλα, στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται η χρηματοδότηση της Ουκρανίας και οι αυξημένες ανάγκες της ευρωπαϊκής άμυνας.
Οι πιέσεις του Εμανουέλ Μακρόν για άμεση συμφωνία
Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, ζήτησε να έχει επιτευχθεί συμφωνία για τον επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως το τέλος του 2026. Ο Γάλλος πρόεδρος προειδοποίησε ότι η προεκλογική περίοδος ενόψει των γαλλικών προεδρικών εκλογών, που είναι προγραμματισμένες για τον Απρίλιο του 2027, θα περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια ολοκλήρωσης των διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με τέσσερις Ευρωπαίους διπλωμάτες, ο Εμανουέλ Μακρόν μετέφερε τη θέση αυτή στους υπόλοιπους ηγέτες κατά την κλειστή συνεδρίαση το βράδυ της Πέμπτης, 15 Οκτωβρίου. Ξεκαθάρισε ότι δεν θα έχει την απαραίτητη πολιτική εντολή για να υπογράψει μια συμφωνία όταν η Γαλλία θα έχει εισέλθει σε προεκλογική τροχιά. Ένας από τους διπλωμάτες ανέφερε χαρακτηριστικά πως «ο Γάλλος πρόεδρος είπε ότι, από τον Ιανουάριο και μετά, δεν θα υπάρχει πολιτικό περιθώριο». Η παρέμβαση αυτή εντείνει την πίεση προς τους «27» να γεφυρώσουν τις διαφορές τους και να επιδιώξουν συμβιβασμό μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου.
Το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων
Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρίσκεται το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034. Το πλαίσιο αυτό αποτελεί το βασικό σημείο τριβής μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς μέσω αυτού θα καθοριστούν οι ευρωπαϊκοί πόροι για κρίσιμες πολιτικές. Συγκεκριμένα, αφορά τη χρηματοδότηση της αγροτικής πολιτικής, της περιφερειακής ανάπτυξης, της άμυνας, της ανταγωνιστικότητας και της στήριξης της Ουκρανίας.
Η πρόταση συμβιβασμού της ιρλανδικής προεδρίας προβλέπει συνολικό προϋπολογισμό ύψους 1,622 τρισεκατομμυρίων ευρώ. Το ποσό αυτό είναι μειωμένο κατά 141 δισεκατομμύρια ευρώ σε σχέση με όσα είχε εισηγηθεί αρχικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παρά την αναθεώρηση, το ύψος των δαπανών εξακολουθεί να προκαλεί έντονες αντιδράσεις μεταξύ των κρατών-μελών.
Διχασμός μεταξύ των κρατών-μελών για τις ευρωπαϊκές δαπάνες
Οι αντιδράσεις για τον προτεινόμενο προϋπολογισμό είναι έντονες και διαχωρίζουν τα κράτη-μέλη σε δύο βασικές κατηγορίες. Από τη μία πλευρά, βρίσκονται οι λεγόμενες «φειδωλές» χώρες, όπως η Γερμανία, η Σουηδία και η Ολλανδία, οι οποίες ζητούν τη συγκράτηση των ευρωπαϊκών δαπανών. Αυτές οι χώρες επικαλούνται τις πιέσεις που δέχονται οι εθνικοί τους προϋπολογισμοί, υποστηρίζοντας μια πιο περιορισμένη δημοσιονομική προσέγγιση.
Αντίθετα, άλλες κυβερνήσεις, όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία, θεωρούν ότι οι προτεινόμενες περικοπές περιορίζουν την ικανότητα της Ένωσης να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις οικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει. Οι χώρες αυτές υποστηρίζουν ότι απαιτούνται περισσότεροι πόροι για την αντιμετώπιση των σύγχρονων αναγκών. Η αντιπαράθεση αφορά τόσο το συνολικό ύψος των κονδυλίων, όσο και την κατανομή τους σε διάφορους τομείς.
Έντονες αντιδράσεις και προβλέψεις για μαραθώνιες συνομιλίες
Το χάσμα στις απόψεις των κρατών-μελών επιβεβαίωσε ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος εκτίμησε ότι οι διαπραγματεύσεις θα είναι ιδιαίτερα δύσκολες. Ο Μερτς δήλωσε ότι οι ηγέτες απέχουν ακόμη πολύ από μια συμφωνία και προεξόφλησε μαραθώνιες συνομιλίες τον Δεκέμβριο. Σχολίασε μάλιστα ότι οι συμμετέχοντες θα χρειαστούν να έχουν μαζί τους περισσότερα πουκάμισα από όσα συνήθως, υποδηλώνοντας την αναμενόμενη διάρκεια και ένταση των συζητήσεων.
Η Σουηδία έχει ήδη απορρίψει το προτεινόμενο διαπραγματευτικό πλαίσιο, εκφράζοντας την πλήρη διαφωνία της. Αντίστοιχα, ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, χαρακτήρισε την πρόταση «σαφώς ανεπαρκή» και «απαράδεκτη για την Ισπανία», τονίζοντας την αρνητική θέση της χώρας του. Στο πλαίσιο αυτών των διαφωνιών, η Αθήνα ζητά δημοσιονομική ευελιξία, προσθέτοντας μια ακόμη διάσταση στις πολύπλοκες διαπραγματεύσεις.
Με πληροφορίες από: Topontiki, Newsit