Αποσύρθηκε και αντικαταστάθηκε, έπειτα από παρέμβαση της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, η αφίσα διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου με θέμα «Αρχαιολογία και Κατοχή». Η επίμαχη αφίσα περιλάμβανε φωτογραφία με τη σημαία της Βέρμαχτ να δεσπόζει του ιερού βράχου της Ακρόπολης, προκαλώντας σφοδρές αντιδράσεις. Το ζήτημα έφτασε μέχρι τη Βουλή, με την κα Μενδώνη να αποδοκιμάζει ανοιχτά την επιλογή της εικόνας.
Η παρέμβαση του Υπουργείου Πολιτισμού και οι αντιδράσεις
Η επιλογή της συγκεκριμένης αφίσας προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα (ΕΣΔΟΓΕ). Το θέμα μεταφέρθηκε στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή Μορφωτικών υποθέσεων από την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου, η οποία ζήτησε εξηγήσεις για την επιλογή της εικόνας και ενημέρωση για την απόσυρσή της.
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, αναγνώρισε ευθέως ότι η επιλογή της αφίσας ήταν λανθασμένη, συντασσόμενη επί της ουσίας με την κριτική που είχε προηγηθεί. Δήλωσε ότι το Εθνικό Συμβούλιο «ορθά στηλίτευσε» τη συγκεκριμένη αφίσα. Η κα Μενδώνη γνωστοποίησε ότι το Υπουργείο Πολιτισμού παρενέβη στους διοργανωτές, οι οποίοι αναγνώρισαν το δίκαιο της διαμαρτυρίας και προχώρησαν στην αντικατάσταση της αφίσας.
Το επίμαχο περιεχόμενο της αφίσας
Η επίμαχη αφίσα χρησιμοποιήθηκε για την προβολή του διεθνούς συνεδρίου «Αρχαιολογία και Κατοχή. Ελλάδα 1941-1944». Η φωτογραφία που απεικόνιζε τη ναζιστική πολεμική σημαία πάνω από την Ακρόπολη προκάλεσε εύλογες αντιδράσεις εξαιτίας του ιστορικού συμβολισμού της, παραπέμποντας ευθέως στη σκοτεινότερη περίοδο της νεότερης ελληνικής ιστορίας.
Η κα Μενδώνη εξήγησε ότι η αφίσα του συνεδρίου, που διοργανώνεται από το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο, την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, αποτελεί ένα ιστορικό τεκμήριο. Το τεκμήριο αυτό προέρχεται από το αρχείο του Deutsche Historische Museum. Η υπουργός χαρακτήρισε την επιλογή της εικόνας ως «κακώς επιλέχθηκε», προσθέτοντας ότι «δεν είναι κάτι το οποίο φτιάχτηκε τώρα», αλλά χρησιμοποιήθηκε «ακριβώς για να περάσουν το αντίθετο μήνυμα από αυτό, το οποίο πιθανότατα καταλάβαμε όλοι».
Σκοπός και διοργανωτές της εκδήλωσης
Το διεθνές συνέδριο «Αρχαιολογία και Κατοχή. Ελλάδα 1941-1944» πρόκειται να πραγματοποιηθεί στην Αθήνα από τις 15 έως τις 17 Οκτωβρίου. Η εκδήλωση αυτή, η οποία εγκαινιάζεται σήμερα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, αποτελεί μέρος της συνεχιζόμενης προσπάθειας επαναπατρισμού αρχαιοτήτων. Οι διοργανωτές του συνεδρίου είναι το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο, η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.
Η υπουργός Πολιτισμού διευκρίνισε ότι ο σκοπός της έκθεσης στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο δεν είναι να συγκαλύψει κάτι. Αντιθέτως, στοχεύει ακριβώς στο να παρουσιάσει αυτή τη σκοτεινή περίοδο. Ωστόσο, η δημόσια κατακραυγή και η επίσημη παρέμβαση του υπουργείου Πολιτισμού ήταν απαραίτητες για την απόσυρση του υλικού, ανεξαρτήτως των επιστημονικών προθέσεων των διοργανωτών.
Η συζήτηση για τον τίτλο ομιλίας και τον ιστορικό συμβολισμό
Πέρα από την αφίσα, η κα Κωνσταντοπούλου επισήμανε ότι στην ίδια εκδήλωση περιλαμβάνεται ομιλία Γερμανού ιστορικού με τον τίτλο «Μακάρι να ήμουν εκεί όταν υψώθηκε η σημαία στην Ακρόπολη». Η Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε αυτόν τον τίτλο ως «έναν τίτλο ο οποίος προκαλεί».
Η υπουργός πρόσθεσε ότι ο τίτλος «μπορεί να χρησιμοποιείται, όμως, επιτρέψτε μου την έκφραση, και προβοκατόρικα». Τόνισε την ανάγκη να περιμένουμε να δούμε τι θα πουν οι επιστήμονες για να αξιολογηθεί το περιεχόμενο της ομιλίας. Η επιλογή μιας τέτοιας εικόνας ως κεντρικής για την προβολή μιας διεθνούς διοργάνωσης, ιδίως όταν συμπίπτει με την επέτειο της απελευθέρωσης της Αθήνας από τα ναζιστικά στρατεύματα, φέρει ιδιαίτερο ιστορικό βάρος και συμβολισμό.
Με πληροφορίες από: Enikos, Ieidiseis