Ο δήμαρχος των Τιράνων, Εριόν Βελιάι, ο οποίος βρίσκεται στη φυλακή, προκάλεσε συζητήσεις μετά την εμφάνισή του σε βίντεο που δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Στο βίντεο, ο Βελιάι υπόσχεται δωρεάν σχολικά γεύματα για τους μαθητές της αλβανικής πρωτεύουσας. Η ενέργεια αυτή έρχεται εν μέσω της κράτησής του, η οποία ξεκίνησε στις αρχές του 2025.
Η επικοινωνία μέσω τεχνητής νοημοσύνης
Το επίμαχο βίντεο δημοσιεύτηκε στον προσωπικό λογαριασμό του 46χρονου Εριόν Βελιάι στο Instagram. Φέρει ειδική σήμανση που δηλώνει ότι πρόκειται για δημιούργημα τεχνητής νοημοσύνης. Στην εικόνα, ο δήμαρχος εμφανίζεται μπροστά από τις σημαίες της χώρας και του δήμου, απευθύνοντας μήνυμα στους πολίτες.
Στο μήνυμά του, το avatar τεχνητής νοημοσύνης αναφέρεται στο έργο του και επαναλαμβάνει τις αρχικές του δεσμεύσεις για δωρεάν φαγητό στα σχολεία της πόλης. Επιπλέον, το AI avatar κάνει λόγο για την κράτησή του, αναφέροντας ότι η «ομηρία» του συνεχίζεται εδώ και 20 μήνες και ότι πλέον μπορεί να επικοινωνεί με τους πολίτες μόνο μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Υποστηρίζει επίσης ότι θα συνεχίσει να εργάζεται ακόμη και μέσα από το κελί του, στέλνοντας χαιρετισμούς στους κατοίκους και στα παιδιά τους.
Η κράτηση και οι κατηγορίες
Ο Εριόν Βελιάι βρίσκεται στη φυλακή στην πόλη του Δυρραχίου από τις αρχές του 2025. Η κράτησή του εντάσσεται στο πλαίσιο ερευνών που αφορούν καταγγελίες για διαφθορά και οικονομικά εγκλήματα. Ο ίδιος, ωστόσο, αρνείται οποιαδήποτε παράνομη ενέργεια και δηλώνει αθώος για τις κατηγορίες που του αποδίδονται.
Παρά την κράτησή του, ο Βελιάι συνεχίζει να ασκεί τα καθήκοντά του ως δήμαρχος των Τιράνων. Αυτό συμβαίνει επειδή το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας έκρινε ότι δεν μπορεί να απομακρυνθεί από το αξίωμά του παρά μόνο μέσω των προβλεπόμενων δημοκρατικών διαδικασιών. Αρχικά είχε προγραμματιστεί η διεξαγωγή πρόωρων εκλογών, οι οποίες όμως ακυρώθηκαν την τελευταία στιγμή.
Παραμονή στο αξίωμα και μελλοντικές εκλογές
Κατά τη διάρκεια της κράτησής του, ο δήμαρχος Βελιάι έχει μεταφέρει ορισμένες από τις αρμοδιότητές του σε αρκετούς αντιδημάρχους. Ωστόσο, παραμένει ο επίσημος δήμαρχος της αλβανικής πρωτεύουσας. Η θητεία του αναμένεται να ολοκληρωθεί με τη διεξαγωγή των επόμενων δημοτικών εκλογών, οι οποίες έχουν προγραμματιστεί να πραγματοποιηθούν το πρώτο εξάμηνο του 2027.
Η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου διασφαλίζει τη συνέχεια της δημοτικής αρχής υπό τον Βελιάι, παρά τις νομικές περιπέτειες. Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί έναν τρόπο να διατηρήσει την επικοινωνία με τους πολίτες και να εκφράσει τις θέσεις του, δεδομένων των περιορισμών που επιβάλλει η κράτησή του.
Προηγούμενα παραδείγματα χρήσης ΑΙ από πολιτικούς
Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης από πολιτικούς που βρίσκονται υπό κράτηση δεν αποτελεί πρωτοφανές γεγονός. Το 2023, ο Ίμραν Χαν, πρώην πρωθυπουργός του Πακιστάν, χρησιμοποίησε ένα deepfake που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη. Ο Χαν, ενώ βρισκόταν επίσης στη φυλακή, απευθύνθηκε στους ψηφοφόρους του και στήριξε το κόμμα του μέσω αυτής της τεχνολογίας.
Αντίστοιχα, τον περασμένο Ιούλιο, ένα avatar που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη και αναπαριστούσε τον πρώην πρόεδρο της Βραζιλίας, Ζαΐρ Μπολσονάρο, εμφανίστηκε στην έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας του γιου του, Φλάβιο. Ο Μπολσονάρο βρισκόταν τότε σε κατ’ οίκον περιορισμό και του είχε απαγορευτεί να συμμετέχει σε προεκλογικές εκδηλώσεις ή σε σχετικές πολιτικές δραστηριότητες, γεγονός που οδήγησε στην επιλογή της τεχνητής νοημοσύνης για την παρουσία του.
Η Αλβανία και η εξοικείωση με την τεχνητή νοημοσύνη
Η Αλβανία είναι ήδη εξοικειωμένη με την εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στην πολιτική σκηνή. Το περασμένο φθινόπωρο, ο πρωθυπουργός της χώρας, Έντι Ράμα, είχε παρουσιάσει την «Diella». Πρόκειται για μια εικονική βοηθό που αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη.
Αυτό το γεγονός δείχνει ότι η χρήση προηγμένων τεχνολογικών εργαλείων δεν είναι άγνωστη στην αλβανική πολιτική, δημιουργώντας ένα πλαίσιο όπου η επικοινωνία μέσω AI, ακόμη και από φυλακισμένους αξιωματούχους, μπορεί να θεωρηθεί ως μια εξελισσόμενη πρακτική.
Με πληροφορίες από: Gazzetta