Τη σημασία της ενοποίησης των Γλυπτών του Παρθενώνα ως ζήτημα με παγκόσμια και ευρωπαϊκή πολιτική αντήχηση ανέδειξε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Οι δηλώσεις του έγιναν κατά τη διάρκεια συζήτησης με τον συγγραφέα Daniel Mendelsohn, στο πλαίσιο του συνεδρίου «Διάλογοι για την Αθήνα».
Το συνέδριο διοργανώνεται από την εφημερίδα «Το Βήμα» υπό την αιγίδα του ΕΚΠΑ και του Δήμου Αθηναίων, με την υποστήριξη του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών. Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε την ανάγκη να ενταθούν οι διεκδικήσεις της Ελλάδας για την επανένωση των Γλυπτών.
Η σημασία της ενοποίησης και ο χαρακτηρισμός της κλοπής
Ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε ότι προτιμά να χρησιμοποιεί τον όρο «ενοποίηση» αντί για τον όρο «επιστροφή», εξηγώντας ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα αποτελούν μια πολύ μοναδική περίπτωση. Όπως ανέφερε, «ουσιαστικά είναι μέρος ενός μνημείου που διαμελίστηκε».
Ο πρωθυπουργός χρησιμοποίησε ιδιαίτερα αιχμηρή γλώσσα για την απομάκρυνση των Γλυπτών από την Αθήνα, τονίζοντας: «Εκλάπησαν ξεκάθαρα από τον Λόρδο Έλγιν, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτό». Χαρακτήρισε τον Παρθενώνα παγκόσμιο σύμβολο, όχι μόνο του ελληνικού πολιτισμού αλλά της ανθρωπότητας, συνδέοντας το αίτημα της επανένωσης και με τον συμβολισμό της δημοκρατίας.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι ο Παρθενώνας δεν ήταν απλώς ένας ναός αφιερωμένος στην προστάτιδα θεά της Αθήνας, αλλά αφηγείται και την ιστορία της πρώτης δημοκρατίας. Μια παρατήρηση που συνέδεσε ευθέως με τη σημερινή συγκυρία, δηλώνοντας: «Σε μια εποχή που η δημοκρατία αμφισβητείται από τα δεξιά και από τα αριστερά, αυτή η ιστορία έχει μια ιδιαίτερη παγκόσμια πολιτική αντήχηση. Και γι’ αυτό πιστεύω ότι η ενοποίηση των γλυπτών του Παρθενώνα στο Μουσείο της Ακρόπολης είναι τόσο επίκαιρο θέμα και πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια μοναδική περίπτωση».
Πρόταση για αμοιβαία επωφελή πολιτιστική συνεργασία
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε την ελληνική πρόταση για μια αμοιβαία επωφελή λύση, παρουσιάζοντάς την ως μια πρόταση «win-win». Συγκεκριμένα, ανέφερε: «Θα μπορούσαμε να προσφέρουμε στο Βρετανικό Μουσείο μια μοναδική πολιτιστική συνεργασία. Θα μπορούσαμε να του προσφέρουμε πρόσβαση σε προσωρινές εκθέσεις ελληνικών θησαυρών που δεν έχουν φύγει ποτέ από τη χώρα».
Ο κ. Μητσοτάκης απέρριψε το επιχείρημα ότι η επανένωση των Γλυπτών θα άνοιγε τον δρόμο για αντίστοιχες διεκδικήσεις από τα μεγάλα μουσεία του κόσμου. Τόνισε ότι «δεν υποστηρίζουμε ότι πρέπει να αδειάσουν τα μεγάλα μουσεία», επιμένοντας ότι ο Παρθενώνας αποτελεί μοναδική περίπτωση και ότι η επανένωση θα μπορούσε να συνοδευτεί από μια ευρύτερη πολιτιστική συνεργασία. Στην προσπάθεια αυτή, η Αθήνα είναι έτοιμη να αξιοποιήσει και την πολιτιστική διπλωματία, αναφερόμενος στην ανακαίνιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και στη δυνατότητα αντικειμένων από τις συλλογές του να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο μιας τέτοιας συνεργασίας.
Έλλειψη προόδου και εντατικοποίηση των διεκδικήσεων
Σχετικά με την πορεία των συζητήσεων με τη βρετανική πλευρά, ο πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι «δυστυχώς δεν υπήρξε πρόοδος». Έδωσε το στίγμα των επόμενων κινήσεων, δηλώνοντας: «Θα εντείνουμε τις διεκδικήσεις μας, όχι μόνο προς το Βρετανικό Μουσείο αλλά και προς τη βρετανική κυβέρνηση».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε την πεποίθηση ότι «έχει έρθει η ώρα» για την επανένωση των Γλυπτών, επικαλούμενος τη στήριξη της βρετανικής κοινής γνώμης στο αίτημα αυτό. Προανήγγειλε νέα πίεση προς το Βρετανικό Μουσείο αλλά και τη βρετανική κυβέρνηση για την επανένωση.
Το νομικό και πολιτικό πλαίσιο της διεκδίκησης
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στον British Museum Act του 1963, εξηγώντας ότι η βρετανική νομοθεσία περιορίζει τη δυνατότητα του Μουσείου να αποφασίσει την επιστροφή των Γλυπτών και ότι «θα χρειαστεί μια εξαίρεση». Συνέδεσε το ζήτημα με το ευρύτερο πλαίσιο των επαναπροσεγγίσεων Λονδίνου και Βρυξελλών μετά το Brexit, αναφέροντας χαρακτηριστικά:
«Για όσους από εμάς στεναχωρήθηκαν όταν έφυγε το Ηνωμένο Βασίλειο από την ευρωπαϊκή οικογένεια, ενδιαφερθήκαμε ιδιαίτερα για τα σχόλια που έγιναν από τον Βρετανό Πρωθυπουργό ότι θα μπορούσε κανείς να φανταστεί μια ισχυρότερη σχέση μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρώπης. Ναι, τα γλυπτά του Παρθενώνα θα είναι επίσης μέρος αυτής της συζήτησης. Αυτό δεν είναι μόνο ζήτημα για την Ελλάδα, είναι ζήτημα για την Ευρώπη».
Με πληροφορίες από: Ieidiseis, Topontiki