Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, βρίσκεται στην Αθήνα για τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας – ΗΠΑ, μια επίσκεψη που φέρει ιδιαίτερο συμβολισμό. Η περιοδεία του περιλαμβάνει το Ρέικιαβικ και τη Λισαβόνα, ενώ η Άγκυρα απουσιάζει από το πρόγραμμά του. Αυτή η επιλογή σηματοδοτεί μια πολιτική σημασία, παρόλο που η Ουάσιγκτον συνεχίζει τις προσπάθειές της για ισορροπία στην περιοχή.
Η απουσία της Άγκυρας από το πρόγραμμα
Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα έχει έναν συμβολισμό που δύσκολα περνά απαρατήρητος, καθώς η Άγκυρα δεν περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα της περιοδείας του. Για δεκαετίες, η αμερικανική διπλωματία συνήθιζε να αντιμετωπίζει τις επισκέψεις σε Αθήνα και Άγκυρα ως ένα ενιαίο «πακέτο», με στόχο τη διατήρηση των ισορροπιών μεταξύ των δύο χωρών.
Η επιλογή του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών να μην επισκεφθεί την τουρκική πρωτεύουσα έχει, επομένως, πολιτική σημασία. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον εγκαταλείπει την πάγια προσπάθειά της να ισορροπεί ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, παρά τη συγκεκριμένη διαφοροποίηση στο τρέχον ταξίδι.
Εμβάθυνση στην αμυντική συνεργασία
Στον τομέα της ελληνοαμερικανικής αμυντικής συνεργασίας, τα πράγματα είναι περισσότερο συγκεκριμένα και οι εξελίξεις προχωρούν. Η Ελλάδα έχει ήδη δρομολογήσει την αγορά των μαχητικών αεροσκαφών F-35, ενισχύοντας τις αμυντικές της δυνατότητες. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η αναβάθμιση των υπαρχόντων F-16 σε F-16 Viper, ένα πρόγραμμα που αναβαθμίζει σημαντικά τον ελληνικό στόλο.
Στην ατζέντα της συνεργασίας βρίσκονται επίσης πρόσθετοι εξοπλισμοί, καθώς και η αναβάθμιση ακόμη 38 F-16. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει ένα μεγαλύτερο μερίδιο της ελληνικής εξοπλιστικής πίτας για τις αμερικανικές εταιρείες. Η «εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας» έχει, εκτός από τη γεωπολιτική της διάσταση, και μια ισχυρή εμπορική πτυχή, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες στοχεύουν στην ενίσχυση των εξαγωγών τους στον τομέα της άμυνας.
Η ενεργειακή διάσταση και το αμερικανικό LNG
Σαφέστατες είναι πλέον οι αμερικανικές επιδιώξεις στον τομέα της ενέργειας, με επίκεντρο το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Ο Κάθετος Διάδρομος δεν αποτελεί μόνο ένα σχέδιο για την απεξάρτηση της Ανατολικής Ευρώπης από το ρωσικό αέριο. Είναι ταυτόχρονα και ο δρόμος για τη δημιουργία μιας τεράστιας αγοράς για το αμερικανικό LNG, ενισχύοντας την παρουσία των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή.
Η κοινοπραξία Atlantic-SEE, που αποτελείται από την AKTOR και τη ΔΕΠΑ Εμπορίας, έχει ήδη συνάψει συμφωνία για την αγορά αμερικανικού LNG από τη Venture Global για μια περίοδο 20 ετών. Οι διαπραγματευθείσες ποσότητες μπορούν να φθάσουν έως και τα 15 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως. Αυτές οι ποσότητες δεν προορίζονται για κατανάλωση αποκλειστικά στην Ελλάδα, αλλά για να διοχετεύονται μέσω αυτής στις αγορές της ευρύτερης περιοχής.
Για την Ελλάδα, αυτή η εξέλιξη σημαίνει την αναβάθμιση του ρόλου της ως πύλης εισόδου φυσικού αερίου στην περιοχή. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, σημαίνει ταυτόχρονα την ενίσχυση της γεωπολιτικής τους επιρροής και την αύξηση των εξαγωγών αμερικανικού LNG, δημιουργώντας ένα αμοιβαίο όφελος.
Προσπάθειες για μακροχρόνια συμβόλαια και αποκαλύψεις
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει οι χώρες της περιοχής να δεσμευτούν με μακροχρόνια συμβόλαια για την προμήθεια μεγάλων ποσοτήτων αμερικανικού LNG. Στο πλαίσιο αυτό, η κρατική ρουμανική εταιρεία Romgaz εξέτασε μια πρόταση για περίπου 1,5 δισεκατομμύριο κυβικά μέτρα τον χρόνο, ωστόσο η συμφωνία δεν προχώρησε. Η Romgaz έκρινε ότι οι όροι που τέθηκαν δεν ήταν οικονομικά συμφέροντες για την εταιρεία.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, αποκτά ιδιαίτερη σημασία μια αποκάλυψη της Wall Street Journal. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στις 18 Μαρτίου, κατά τη διάρκεια επίσημου δείπνου στην αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα, η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ φέρεται να είπε στον Σταύρο Παπασταύρου ότι η κυβέρνηση της Ρουμανίας επρόκειτο να πέσει. Η αναφορά της φέρεται να έγινε με παραπομπή στην αμερικανική δυνατότητα παρέμβασης σε τέτοια ζητήματα.
Με πληροφορίες από: Topontiki