Ο πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, Αλέξης Τσίπρας, επισκέφθηκε το Σάββατο το Επταπύργιο, γνωστό και ως Γεντί Κουλέ. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, εξέφρασε την έντονη αντίθεσή του στη μετατροπή τόπων ιστορικής μνήμης και μαρτυρίου σε χώρους ιδιωτικών εκδηλώσεων, θέτοντας στο επίκεντρο την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ο κ. Τσίπρας υπογράμμισε την ανάγκη σεβασμού στην ιστορία του Επταπυργίου, τονίζοντας ότι η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί δημόσιο αγαθό και συλλογική περιουσία.
Η επίσκεψη και η ενημέρωση
Ο Αλέξης Τσίπρας έγινε δεκτός στο Επταπύργιο από τον δήμαρχο Νεάπολης-Συκεών, Σίμο Δανιηλίδη. Ο δήμαρχος ενημέρωσε τον κ. Τσίπρα για το ομόφωνο ψήφισμα του δημοτικού συμβουλίου, το οποίο ζήτησε την άμεση απόσυρση του ιστορικού μνημείου από τον κατάλογο χώρων του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) για τη διοργάνωση ιδιωτικών εκδηλώσεων.
Στην επίσκεψη ήταν παρόντα και μέλη του Συνδέσμου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών (ΣΦΕΑ). Ο κ. Τσίπρας συνομίλησε με δύο μέλη του Συνδέσμου, τον Νώντα Όχονο και τον Αδάμ Δράγα, ακούγοντας τις θέσεις τους για το μνημείο.
Η πολιτιστική κληρονομιά ως δημόσιο αγαθό
Ο Αλέξης Τσίπρας τόνισε τη σημασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι εμπόρευμα. Είναι δημόσιο αγαθό, ιστορική μνήμη και συλλογική περιουσία που έχουμε υποχρέωση να παραδώσουμε ακέραιη στις επόμενες γενιές».
Εξέφρασε την αντίθεσή του στη μετατροπή τόπων ιστορικής μνήμης και μαρτυρίου σε χώρους ιδιωτικών εκδηλώσεων. Υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να τίθεται ζήτημα μετατροπής τόπων όπως οι φυλακές του Επταπυργίου σε χώρους ιδιωτικών εκδηλώσεων.
Η «συλλογική νίκη» για την εξαίρεση του μνημείου
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού να συμπεριλάβει το Γεντί Κουλέ στους χώρους όπου θα μπορούσαν να πραγματοποιούνται ιδιωτικές γαστρονομικές εκδηλώσεις, καθώς και η εξαίρεσή του που ακολούθησε μετά τις αντιδράσεις. Ο κ. Τσίπρας χαρακτήρισε την εξέλιξη αυτή ως «κοινή νίκη της οργανωμένης ιστορικής μνήμης και της κοινωνίας που την υπερασπίστηκε».
Συνέδεσε την αρχική απόφαση με την εμπορευματοποίηση του πολιτισμού και τη λογική του ιστορικού αναθεωρητισμού. Όπως ανέφερε, η αποφασιστική αντίδραση του ΣΦΕΑ, μαζί με επιστήμονες, αρχαιολόγους, φορείς και πολίτες, οδήγησε τελικά στην εξαίρεση του χώρου.
«Αν ισχύει ότι εξαιρέθηκε το Γεντί Κουλέ από το συνολικό σχέδιο εμπορευματοποίησης, αυτό είναι μια συλλογική νίκη της αυτοδιοίκησης, του Συνδέσμου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών, που αντέδρασαν, αλλά και της τοπικής κοινωνίας», δήλωσε ο Αλέξης Τσίπρας.
Ο ιστορικός συμβολισμός του Επταπυργίου
Ο Αλέξης Τσίπρας υπενθύμισε ότι το Επταπύργιο υπήρξε τόπος φυλακίσεων, μαρτυρίου και εκτελέσεων. Συνδέεται με τους αγώνες και τις διώξεις δημοκρατικών πολιτών, κομμουνιστών και αντιστασιακών, από τη δικτατορία του Μεταξά και την Κατοχή έως τον Εμφύλιο και τη Χούντα.
Ανέφερε ότι πρόκειται για έναν χώρο ιδιαίτερου συμβολισμού, έναν τόπο μαρτυρίου και συλλογικής μνήμης. Εκτίμησε πως «αυτή η ιστορική μνήμη μάλλον ενοχλεί κάποιους ακόμα». Υποστήριξε ακόμη ότι υπάρχουν πολλά ιστορικά μνημεία που συμβολίζουν κάτι ισχυρό σε σχέση με τη σύγχρονη ιστορία της χώρας και πως καταβάλλεται προσπάθεια να αποσυνδεθούν από τη συλλογική μνήμη.
Πρωτοβουλίες και άλλα παραδείγματα
Ως παράδειγμα αυτής της προσπάθειας αποσύνδεσης, ο κ. Τσίπρας ανέφερε τις φυλακές της Αίγινας. Για τις φυλακές της Αίγινας, δήλωσε ότι «θέλουν να τις κάνουν μουσείο φιστικιού, λες και δεν υπάρχει κάποιος άλλος χώρος για να γίνει κάτι αντίστοιχο».
Κατά τη συνάντησή του με τον δήμαρχο Νεάπολης-Συκεών, ενημερώθηκε επίσης για τους ομαδικούς τάφους εκτελεσμένων του Γεντί Κουλέ, οι οποίοι εντοπίστηκαν ακριβώς απέναντι από το Επταπύργιο. Ο κ. Τσίπρας έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την πρωτοβουλία του δήμου να απευθύνει πρόσκληση σε οικογένειες για τη διενέργεια εξετάσεων DNA, στην οποία ανταποκρίθηκαν περίπου 87 οικογένειες από όλη την Ελλάδα.
Περιήγηση στο μνημείο
Η επίσκεψη ολοκληρώθηκε με περιήγηση στα κελιά και στους χώρους απομόνωσης του Επταπυργίου. Ο Αλέξης Τσίπρας ξεναγήθηκε στο μνημείο από τον Γιάννη Καρλιάμπα, ο οποίος είναι πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων – Παραρτήματος Μακεδονίας-Θράκης και πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Ξεναγών.
Στο τέλος της επίσκεψης, ο κ. Τσίπρας κατέθεσε στεφάνι στο σημείο όπου εντοπίστηκαν σοροί από την περίοδο του Εμφυλίου.
Με πληροφορίες από: Newsit, Ieidiseis