Περιορισμένη παρέμβαση στις τιμές των καυσίμων ανακοίνωσε η κυβέρνηση, επιβεβαιώνοντας τις προσδοκίες για μια συγκρατημένη κίνηση. Η πρόσθετη κρατική ενίσχυση στο diesel ανέρχεται σε μόλις 5 λεπτά το λίτρο, αυξάνοντας τη συνολική επιδότηση για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου. Ωστόσο, για την αμόλυβδη βενζίνη δεν προβλέπεται καμία αλλαγή, ούτε νέα επιδότηση, ούτε πρόσθετη έκπτωση, ούτε φορολογική παρέμβαση.
Η παρέμβαση στην Ελλάδα
Συγκεκριμένα, η πρόσθετη κρατική ενίσχυση στο diesel περιορίζεται στα 5 λεπτά το λίτρο. Αυτό σημαίνει ότι η συνολική επιδότηση για το συγκεκριμένο καύσιμο αυξάνεται από τα 10 στα 15 λεπτά για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου. Η κίνηση αυτή έρχεται μετά από αρκετό θόρυβο και μεγάλες προσδοκίες, οι οποίες τελικά κατέληξαν σε μια μικρή μόνο μεταβολή στην αντλία.
Αντιθέτως, στη βενζίνη η κατάσταση παραμένει αμετάβλητη. Δεν ανακοινώθηκε καμία νέα επιδότηση, καμία πρόσθετη έκπτωση και καμία φορολογική παρέμβαση. Η αμόλυβδη βενζίνη εξακολουθεί να επιβαρύνει άμεσα εκατομμύρια οδηγούς, αποτελώντας ένα καθημερινό κόστος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, χωρίς καμία ελάφρυνση από την πλευρά της κυβέρνησης σε αυτή τη φάση.
Η κυβερνητική επιλογή
Η κυβέρνηση επιλέγει, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, μια εξαιρετικά περιορισμένη παρέμβαση στις τιμές των καυσίμων. Αυτή η προσέγγιση αποφεύγει να αγγίξει τον πυρήνα της φορολογίας των καυσίμων, παρά το γεγονός ότι οι φόροι αποτελούν ένα πολύ μεγάλο μέρος της τελικής τιμής στην αντλία. Αντί για μια γενικευμένη μείωση φόρων, προτιμάται μια μικρή και προσωρινή αύξηση της επιδότησης στο diesel.
Το οικονομικό επιτελείο αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για νέες κινήσεις αργότερα, ωστόσο η τρέχουσα παρέμβαση χαρακτηρίζεται από τη συγκρατημένη της φύση. Η εικόνα είναι ακόμη πιο χαρακτηριστική όσον αφορά τη βενζίνη, όπου η παρέμβαση παραμένει ακριβώς όπως ήταν, χωρίς να υπάρξει καμία αλλαγή.
Παραδείγματα από ευρωπαϊκές χώρες
Σε αντίθεση με την ελληνική προσέγγιση, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη προχωρήσει σε πολύ πιο δραστικές κινήσεις για την αντιμετώπιση της ανόδου των τιμών των καυσίμων. Στη Γερμανία, η απάντηση στην άνοδο των τιμών εκδηλώθηκε μέσω μιας ευρύτερης φορολογικής παρέμβασης, η οποία περιλάμβανε μειώσεις που αφορούσαν τόσο τη βενζίνη όσο και το diesel.
Παρόμοια, στην Ισπανία, η κυβέρνηση επέλεψε να κινηθεί με οριζόντιες μειώσεις φόρων στα καύσιμα. Στόχος ήταν η πιο άμεση μεταφορά της ελάφρυνσης στην αντλία για τους καταναλωτές. Αυτές οι προσεγγίσεις αναδεικνύουν μια διαφορετική φιλοσοφία στην αντιμετώπιση του προβλήματος των υψηλών τιμών.
Διαφορετική φιλοσοφία στις παρεμβάσεις
Η διαφορά στη φιλοσοφία των παρεμβάσεων μεταξύ Ελλάδας και άλλων ευρωπαϊκών χωρών είναι εμφανής. Στη Γερμανία και την Ισπανία, το βασικό εργαλείο είναι κυρίως ο φόρος, με τις κυβερνήσεις να επιλέγουν να παρέμβουν πιο βαθιά στη δομή της τελικής τιμής μέσω μειώσεων. Στην Ελλάδα, αντίθετα, το εργαλείο είναι η επιδότηση, και μάλιστα σε πολύ περιορισμένη κλίμακα, αποφεύγοντας να ανοίξει το κεφάλαιο μιας γενικευμένης μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ).
Η ουσία αυτής της διαφοράς έγκειται στο ότι, όταν οι τιμές ανεβαίνουν, η μείωση ενός φόρου έχει άμεσο και καθαρό αποτύπωμα στην τελική τιμή. Αντίθετα, η επιδότηση έχει συγκεκριμένη διάρκεια, συγκεκριμένο δημοσιονομικό κόστος και μπορεί να αλλάξει από δεκαπενθήμερο σε δεκαπενθήμερο. Αυτή την προσέγγιση φαίνεται να επιλέγει το οικονομικό επιτελείο, δηλαδή προσωρινές και ελεγχόμενες παρεμβάσεις.
Με πληροφορίες από: Topontiki