Η Αθήνα απέστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα στο Λονδίνο αναφορικά με το μέλλον των Γλυπτών του Παρθενώνα, με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να δηλώνει ότι η επίτευξη λύσης είναι εφικτή με «πολιτική βούληση». Ωστόσο, η ελληνική πλευρά απορρίπτει κατηγορηματικά οποιαδήποτε ρύθμιση τύπου δανεισμού. Η Ελλάδα επιμένει στη μόνιμη «επανένωση» των γλυπτών στην Αθήνα, θεωρώντας την ως τη βάση για μια ευρεία και διαρκή πολιτιστική εταιρική σχέση με τη Βρετανία.
Η πάγια ελληνική θέση και η επανένωση
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ξεκαθάρισε ότι η χώρα του δεν πρόκειται να αποδεχθεί διευθέτηση τύπου δανεισμού. Σε άρθρο του στον Guardian, ανέφερε ότι η Ελλάδα «δεν μπορεί να αποδεχθεί καμία διευθέτηση που θα απαιτούσε την αναγνώριση της κυριότητας των γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο, ή ένα σχήμα που θα σήμαινε ότι “δανειζόμαστε” τμήματα του δικού μας μνημείου».
Η Αθήνα διεκδικεί κατηγορηματικά τη μόνιμη επανένωση των αρχαιοτήτων, περιγράφοντας το αθηναϊκό μνημείο ως μια «εξαιρετική περίπτωση» όπου επιβάλλεται η αποκατάσταση της ιστορικής, αισθητικής και φυσικής ενότητας ενός ανεκτίμητου θησαυρού. Ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν θα αποδεχθεί τίποτα λιγότερο από την «επανένωση» των γλυπτών στην Αθήνα.
Το παράδειγμα της Ταπισερί της Μπαγιέ και οι διαφορές
Η παρέμβαση του Πρωθυπουργού πραγματοποιείται λίγες εβδομάδες αφότου ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλιναν, δήλωσε στους Financial Times ότι ο 10μηνος δανεισμός της Ταπισερί της Μπαγιέ από τη Γαλλία στο Βρετανικό Μουσείο θα μπορούσε να αποτελέσει μοντέλο για μια συμφωνία. Ο διευθυντής σημείωσε ότι δεν υπάρχει «έτοιμο καλούπι», αλλά η ανταλλαγή αυτή αποτελεί παράδειγμα μιας επιτυχημένης διεθνούς εταιρικής σχέσης.
Ωστόσο, ο κ. Μητσοτάκης στο άρθρο του επισημαίνει ότι η κατάσταση με τα Γλυπτά του Παρθενώνα είναι εντελώς διαφορετική. Εξήγησε ότι η μισή ζωφόρος βρίσκεται στην Αθήνα, ενώ κανείς δεν θα προέτεινε να κοπεί η Ταπισερί της Μπαγιέ στα δύο. Η άφιξη της Ταπισερί της Μπαγιέ στη Βρετανία για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν 1.000 χρόνια, αποτελεί ένα σημαντικό πολιτιστικό γεγονός που υπενθυμίζει την ικανότητα των ιστορικών αντικειμένων να αιχμαλωτίζουν τη φαντασία του κοινού.
Πολιτική βούληση για μια νέα πολιτιστική σύμπραξη
Ο Πρωθυπουργός τόνισε ότι για την επίτευξη της επανένωσης των Γλυπτών θα χρειαστεί «πολιτική βούληση και θάρρος». Υπενθύμισε ότι ο νέος Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ είχε κάποτε υποστηρίξει την επιστροφή των γλυπτών. Μια λύση που θα οδηγήσει στη μόνιμη επιστροφή των αρχαιοτήτων, όπως καταλήγει ο κ. Μητσοτάκης, δεν θα κλείσει απλώς μια ιστορική εκκρεμότητα.
Αντιθέτως, θα μπορούσε να αποτελέσει «τη βάση μιας ευρείας και διαρκούς πολιτιστικής εταιρικής σχέσης μεταξύ των χωρών μας, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για εκθέσεις, επιστημονική έρευνα, συντήρηση και ανταλλαγές μεταξύ ελληνικών και βρετανικών μουσείων». Αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι και «το μεγάλο βραβείο».
Η ιστορία των Γλυπτών και η ενότητα των έργων
Το Βρετανικό Μουσείο περιγράφει την Ταπισερί της Μπαγιέ ως ένα από τα «θαύματα του μεσαιωνικού κόσμου». Ωστόσο, το ίδιο μουσείο φιλοξενεί ήδη πολλά θαυμαστά έργα, μεταξύ των οποίων και τα Γλυπτά του Παρθενώνα, τα οποία αποσπάστηκαν και μεταφέρθηκαν παράνομα από την Αθήνα στη Βρετανία πριν από περισσότερους από δύο αιώνες, από τον Λόρδο Έλγιν.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε τις εντυπωσιακές ομοιότητες μεταξύ των δύο έργων, της Ταπισερί και των Γλυπτών. Αμφότερα συνελήφθησαν ως ενιαία έργα, ώστε να τα βλέπει και να τα κατανοεί κανείς ως ένα σύνολο. Μέσω του παραδείγματος της Ταπισερί, αναδεικνύεται το επιχείρημα πως τα σπουδαία έργα πολιτιστικής κληρονομιάς διατηρούν το πραγματικό τους νόημα και την αξία τους μόνο όταν παραμένουν ενιαία και αδιαίρετα.
Σενάρια και εν εξελίξει συνομιλίες
Η παρέμβαση του Πρωθυπουργού έρχεται εν μέσω σεναρίων σχετικά με την πορεία των συνομιλιών μεταξύ του Βρετανικού Μουσείου και της ελληνικής κυβέρνησης για την επιστροφή των αρχαιοτήτων. Μάλιστα, η εφημερίδα Telegraph είχε μεταδώσει ότι οι συνομιλίες βρίσκονταν στα πρόθυρα κατάρρευσης. Ο πρωθυπουργός καθιστά σαφές πως η Αθήνα απορρίπτει κάθε ενδεχόμενο δανεισμού, διεκδικώντας κατηγορηματικά τη μόνιμη επανένωση των αρχαιοτήτων.
Με πληροφορίες από: Enikos, Ieidiseis