Νέα μέτρα στήριξης για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους αναμένονται να ανακοινωθούν, καθώς το κύμα ανατιμήσεων στην ενεργειακή αλυσίδα έχει πλέον «κλειδώσει». Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα δώσει το στίγμα των επικείμενων παρεμβάσεων, οι οποίες αφορούν το πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης, αλλά και ευρύτερα τα καύσιμα. Το οικονομικό επιτελείο καλείται να «ζυγίσει» τις παρεμβάσεις που θα ανακουφίσουν τα νοικοκυριά από το κόστος.
Οι επικείμενες ανακοινώσεις του πρωθυπουργού
Σημαντικές ανακοινώσεις αναμένονται σήμερα το απόγευμα από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, κατά τη σημερινή ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, παρέπεμψε στη συνέντευξη που θα παραχωρήσει ο πρωθυπουργός.
Συγκεκριμένα, ο κ. Μαρινάκης ανέφερε πως ο κ. Μητσοτάκης θα δώσει συνέντευξη σήμερα στις έξι το απόγευμα στην ΕΡΤ, με βασικό θέμα τα ζητήματα που σχετίζονται με τα μέτρα στήριξης. Ζήτησε «λίγη υπομονή μέχρι τις 18:00» για τις σχετικές ανακοινώσεις.
Ο περιορισμένος δημοσιονομικός χώρος και η ρήτρα διαφυγής
Παρά την ανάγκη για παρεμβάσεις, ο δημοσιονομικός χώρος για τη λήψη νέων μέτρων κρίνεται περιορισμένος. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, αυτός ανέρχεται περίπου στα 150 με 200 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που προέρχεται από το υπερπλεόνασμα του 2025.
Με αυτά τα δεδομένα, η κυβέρνηση έχει ως βασική επιδίωξη την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια. Αυτό το αίτημα έχει ήδη υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή από τον υπουργό Οικονομικών και πρόεδρο του Eurogroup, Κυριάκο Πιερρακάκη.
Το αίτημα στην Κομισιόν και οι δημοσιονομικοί κανόνες
Η ρήτρα διαφυγής αποτελεί έναν μηχανισμό των δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο μηχανισμός αυτός επιτρέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και κατόπιν έγκρισης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την εξαίρεση ορισμένων δημόσιων δαπανών από τα ευρωπαϊκά δημοσιονομικά όρια.
Η Ελλάδα ζητά, τόσο για την ίδια όσο και για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να διευρυνθεί η υφιστάμενη ρήτρα διαφυγής. Αυτή η ρήτρα είχε ήδη επεκταθεί για να καλύπτει αμυντικές δαπάνες, και τώρα ζητείται να περιλάβει και επενδύσεις για την ενεργειακή ανθεκτικότητα.
Εάν το αίτημα εγκριθεί, η κυβέρνηση θα αποκτήσει μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία για την υλοποίηση παρεμβάσεων στον τομέα της ενέργειας. Αυτό οφείλεται στο ότι οι συγκεκριμένες δαπάνες δεν θα υπολογίζονται στο ανώτατο όριο δαπανών που προβλέπουν οι δημοσιονομικοί κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, οι εν λόγω δαπάνες εξακολουθούν να επιβαρύνουν το πρωτογενές αποτέλεσμα και το δημόσιο χρέος, απλώς αντιμετωπίζονται με διαφορετικό τρόπο στο πλαίσιο εφαρμογής των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων.
Τα μέτρα που εξετάζονται για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται διάφορες πιθανές παρεμβάσεις για την ανακούφιση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η κρατική επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης, καθώς και η παροχή εκπτώσεων στα διυλιστήρια.
Επιπλέον, εξετάζεται μια ενδεχόμενη διεύρυνση της στήριξης τόσο στο πετρέλαιο θέρμανσης όσο και στο φυσικό αέριο. Τέλος, συζητείται και η επιδότηση στους λογαριασμούς ρεύματος, αν και αυτό το μέτρο θεωρείται πιο δύσκολο να εφαρμοστεί άμεσα.
Η διάρκεια των παρεμβάσεων
Ένα κρίσιμο ζήτημα που απασχολεί το οικονομικό επιτελείο είναι ο χρόνος εφαρμογής των μέτρων και η χρονική τους διάρκεια. Με τα τωρινά δεδομένα, παρότι η απόφαση για μέτρα στήριξης κρίνεται απαραίτητη, ενδεχομένως να μην φτάσουν μέχρι τα μέσα του 2027.
Η εκτίμηση είναι ότι οι παρεμβάσεις ενδεχομένως να έχουν ως στόχο «να βγει ο χειμώνας», με τον επαναπροσδιορισμό τους να γίνεται σε μεταγενέστερο χρόνο.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis