Ο ιστορικός Κωστής Καρπόζηλος παραχώρησε συνέντευξη στο Reader, αναλύοντας την άνοδο της ακροδεξιάς και τα ιστορικά παραδείγματα που δείχνουν τη στροφή φτωχών κοινωνικών στρωμάτων προς αυτήν. Η συζήτηση αυτή έρχεται στον απόηχο της σαρωτικής νίκης της AfD στις πρόσφατες εκλογές στη Γερμανία, ένα γεγονός που έχει προκαλέσει ευρύτερο προβληματισμό.
Ο κ. Καρπόζηλος εστίασε στο πώς η ακροδεξιά κερδίζει έδαφος στις εργατικές γειτονιές, εξετάζοντας τις αιτίες που οι φτωχοποιημένες κοινωνίες επιλέγουν αυτή την πολιτική κατεύθυνση.
Η σαρωτική νίκη της AfD στη Γερμανία
Οι εκλογές που διεξήχθησαν την περασμένη εβδομάδα στη Γερμανία ανέδειξαν τη σαρωτική νίκη της AfD, η οποία κατέκτησε ποσοστά της τάξης του 44%. Αυτό το αποτέλεσμα άφησε πίσω το CDU, δημιουργώντας ερωτήματα και έντονο προβληματισμό στον δημόσιο διάλογο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του κρατιδίου Σαξονίας-Άνχαλτ, όπου σημειώθηκε η νίκη της AfD. Το συγκεκριμένο κρατίδιο αποτελεί ένα από τα πιο φτωχά της Ανατολικής Γερμανίας, ενώ σε ορισμένους τομείς θεωρείται το φτωχότερο. Σύμφωνα με αναλύσεις του ινστιτούτου infratest dimap, τα δύο τρίτα των εργαζομένων σε αυτή την περιοχή ψήφισαν ακροδεξιά.
Το βιβλίο «Επιστροφή στη Ρενς» και η μεταστροφή ταυτότητας
Ο δημόσιος διάλογος για την άνοδο της ακροδεξιάς φέρνει στο προσκήνιο το βιβλίο του Ντιντιέ Εριμπόν, με τίτλο «Επιστροφή στη Ρενς». Η αξία του βιβλίου έγκειται στο ότι δεν αντιμετωπίζει την άνοδο της άκρας δεξιάς ως μια απλή συντηρητική στροφή, αλλά ως ένα ζήτημα μεταστροφής της πολιτικής ταυτότητας μιας ολόκληρης τάξης.
Το έργο του Εριμπόν συνδυάζει την αυτοβιογραφία, την κοινωνιολογική ανάλυση και την πολιτική κριτική. Ο συγγραφέας επιστρέφει στη Ρενς της Γαλλίας μετά τον θάνατο του πατέρα του και έρχεται ξανά σε επαφή με το περιβάλλον της εργατικής του οικογένειας, από το οποίο είχε απομακρυνθεί. Εκεί, διαπιστώνει μια σημαντική αλλαγή που τον οδηγεί να αναθεωρήσει την πολιτική του πορεία: η οικογένειά του, που στο παρελθόν ήταν κομμουνιστική και συνδεδεμένη με την Αριστερά, έχει πλέον στραφεί προς το Front National.
Πώς τα φτωχοποιημένα στρώματα στρέφονται στην ακροδεξιά
Το βιβλίο του Ντιντιέ Εριμπόν θέτει ένα κεντρικό ερώτημα: Πώς τα φτωχοποιημένα εργατικά στρώματα καταλήγουν να στραφούν προς την ακροδεξιά και πώς αυτό αποτυπώνεται ιστορικά. Η Ρενς, με την περίπτωση της οικογένειας του Εριμπόν, αποτελεί ένα ιστορικό παράδειγμα που, τηρουμένων των αναλογιών, θυμίζει την κατάσταση με την AfD, ειδικά στην περιοχή της Σαξονίας-Άνχαλτ, η οποία ανήκε στην Ανατολική Γερμανία.
Ο Κωστής Καρπόζηλος, συζητώντας με το Reader, ανέφερε ότι η άνοδος της άκρας δεξιάς και του πολιτικού αυταρχισμού συνδέεται με κοινότητες, περιφέρειες και τοπικές κοινωνίες. Αυτές οι κοινωνίες νιώθουν ότι ανήκουν στους «χαμένους των διαδικασιών της παγκοσμιοποίησης», όπως είχε διατυπωθεί στο παρελθόν.
Ιστορικά παραδείγματα ανόδου της ακροδεξιάς σε εργατικές γειτονιές
Ο κ. Καρπόζηλος παρουσίασε διάφορα ιστορικά παραδείγματα όπου η ακροδεξιά κέρδισε έδαφος σε εργατικές γειτονιές. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται τμήματα της παλιάς λευκής εργατικής τάξης στην Αμερική, όπου παρατηρήθηκαν παρόμοιες μετατοπίσεις.
Αντίστοιχα φαινόμενα καταγράφηκαν ήδη από τη δεκαετία του ’80 στη Γαλλία, με την άνοδο της Λεπέν στα παλιά εργατικά προπύργια του Κομμουνιστικού Κόμματος Γαλλίας. Παρόμοιες τάσεις έχουν εντοπιστεί και στην Ιταλία, υποδεικνύοντας ένα ευρύτερο μοτίβο στροφής των εργατικών στρωμάτων προς την ακροδεξιά σε διάφορες χώρες.
Με πληροφορίες από: Reader