Με ημίμετρα, γραφειοκρατικούς περιορισμούς και στοχευμένες φοροαπαλλαγές, οι οποίες αφήνουν εκτός την πλειονότητα των ιδιοκτητών, επιχειρεί η κυβέρνηση να τιθασεύσει τη στεγαστική κρίση. Οι κινήσεις αυτές έχουν ήδη προκαλέσει οξείες αντιδράσεις στην αγορά ακινήτων, καθώς οι φορείς εκτιμούν ότι δεν αγγίζουν το βασικό πρόβλημα της περιορισμένης προσφοράς κατοικιών.
Το πακέτο των κυβερνητικών παρεμβάσεων
Η κυβέρνηση προχώρησε σε ένα πακέτο επτά φορολογικών και ρυθμιστικών παρεμβάσεων, με στόχο τη διαχείριση της εκρηκτικής αύξησης του κόστους στέγασης. Μεταξύ των μέτρων αυτών περιλαμβάνεται η τριετής απαλλαγή φόρου εισοδήματος για διαμερίσματα που παραμένουν κλειστά και μετατρέπονται σε μακροχρόνιες μισθώσεις.
Επιπλέον, το πακέτο προβλέπει το πάγωμα νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης, γνωστές ως Airbnb, σε περιοχές που θεωρούνται κορεσμένες. Στα μέτρα συγκαταλέγεται επίσης η αύξηση του τέλους επιτηδεύματος στις πλατφόρμες, καθώς και διάφορες επιδιορθώσεις στον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ). Παράλληλα, διατηρείται το ανασταλτικό καθεστώς του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) στις νέες οικοδομές, ενώ αυξάνονται τα όρια για την Golden Visa.
Οι ενστάσεις της αγοράς για τις φοροαπαλλαγές
Παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες, η πρώτη ανάγνωση των μέτρων από τους φορείς της αγοράς και τους ιδιοκτήτες ακινήτων αποκαλύπτει σοβαρές στρεβλώσεις. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, οι παρεμβάσεις αυτές αφήνουν αλώβητο τον πυρήνα του προβλήματος, αποτυγχάνοντας να απελευθερώσουν το κλειστό κτιριακό απόθεμα.
Ειδικότερα, η τριετής φοροαπαλλαγή, αν και φαινομενικά ελκυστική, συνοδεύεται από αυστηρές προϋποθέσεις που αποκλείουν χιλιάδες ακίνητα τα οποία παραμένουν αδιάθετα. Το κόστος ανακαίνισης, το οποίο είναι απαγορευτικό, λειτουργεί ως ανυπέρβλητο εμπόδιο για τους μικροϊδιοκτήτες, καθιστώντας δύσκολη την αξιοποίηση των κινήτρων.
Περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις και ο ΕΝΦΙΑ
Οι περιορισμοί που επιβάλλονται στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, όπως αυτές μέσω πλατφορμών τύπου Airbnb, θεωρούνται από την αγορά καθυστερημένοι και ανεπαρκείς. Εκτιμάται ότι δεν επαρκούν για να αλλάξουν την ισορροπία προσφοράς και ζήτησης στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου το πρόβλημα της στέγασης είναι ιδιαίτερα οξύ.
Όσον αφορά τον ΕΝΦΙΑ, οι ιδιοκτήτες ακινήτων στηλιτεύουν την απουσία ουσιαστικών ελαφρύνσεων. Ζητούν συγκεκριμένα την αύξηση της έκπτωσης για τις ασφαλισμένες κατοικίες στο 50%, ένα μέτρο που θα παρείχε σημαντική ανακούφιση σε πολλούς ιδιοκτήτες.
Η έντονη αντίδραση της ΠΟΜΙΔΑ
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η αντίδραση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) απέναντι στο κυβερνητικό πακέτο. Παρά τη θετική αξιολόγηση ορισμένων σημείων, η Ομοσπονδία τονίζει με έμφαση ότι από τα μέτρα «απουσιάζουν τα ουσιαστικά μέτρα που θα αύξαναν την προσφορά κατοικιών».
Η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει ότι δεν προβλέπεται καμία γενναία μείωση στους συντελεστές της φορολογικής κλίμακας των ενοικίων. Επιπλέον, δεν υπάρχει οριζόντια επέκταση της φοροαπαλλαγής σε όλα τα κλειστά ακίνητα, χωρίς αστερίσκους, κάτι που θα μπορούσε να κινητοποιήσει ένα μεγαλύτερο μέρος του κτιριακού αποθέματος.
Ασφάλεια στην αγορά και η πορεία των ενοικίων
Οι ιδιοκτήτες ακινήτων, μέσω της ΠΟΜΙΔΑ, επικρίνουν επίσης την καθυστέρηση στην εφαρμογή του συστήματος πιστοληπτικής αξιολόγησης των ενοικιαστών. Το μέτρο αυτό θεωρείται ζωτικής σημασίας, καθώς θα παρείχε την απαραίτητη ασφάλεια στην αγορά των μισθώσεων.
Σύμφωνα με τους παράγοντες της αγοράς, όσο οι κυβερνητικές παρεμβάσεις παραμένουν φοβικές και αποσπασματικές, τα ενοίκια θα συνεχίσουν την ανηφορική τους πορεία. Αυτή η εξέλιξη αναμένεται να συμπιέζει περαιτέρω το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, επιδεινώνοντας τη στεγαστική κρίση.
Με πληροφορίες από: Topontiki