Η Άγκυρα προχωρά σε ενέργειες που χαρακτηρίζονται ως οικολογικός σφετερισμός κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο, με την ανακοίνωση τουρκικών θαλάσσιων πάρκων. Ταυτόχρονα, προωθεί την κατάθεση ενός νομοσχεδίου που θεσμοθετεί το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» στο εγχώριο τουρκικό δίκαιο. Αυτές οι κινήσεις στερούνται διεθνούς νομιμοποίησης και συνοδεύονται από μια έξαρση παραβιάσεων του Εθνικού Εναέριου Χώρου, δημιουργώντας έναν αυξημένο κίνδυνο ατυχήματος και απαιτώντας άμεση ελληνική επιχειρησιακή και διπλωματική απάντηση.
Υβριδική επιχείρηση με οικολογικό περιτύλιγμα
Η τουρκική αναθεωρητική στρατηγική φαίνεται να αλλάζει προσωπεία, διατηρώντας όμως αμετάβλητο τον πυρήνα των διεκδικήσεών της. Η πρόσφατη εξαγγελία της Άγκυρας για τη δημιουργία τουρκικών θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο, σε συνδυασμό με την προαναγγελθείσα κατάθεση νομοσχεδίου που θεσμοθετεί το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», αποτελεί ένα νέο κεφάλαιο σε μια καλά οργανωμένη υβριδική επιχείρηση. Μέσω αυτής της τακτικής, η Τουρκία επιχειρεί πλέον να «βαπτίσει» τις παράνομες διεκδικήσεις της με ένα οικολογικό περιτύλιγμα.
Ουσιαστικός σκοπός αυτής της προσπάθειας είναι να επιβάλει διοικητικό και δικαιοδοτικό έλεγχο σε θαλάσσιες ζώνες που ανήκουν στην ελληνική δικαιοδοσία ή επηρεάζουν άμεσα τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Η τουρκική πρωτοβουλία, όπως προκύπτει, δεν αποσκοπεί στη διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, αλλά στην προώθηση των αναθεωρητικών της θέσεων και την αμφισβήτηση υφιστάμενων κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Έλλειψη διεθνούς νομικής θεμελίωσης
Τα θαλάσσια πάρκα που ανακοίνωσε η τουρκική κυβέρνηση στερούνται παντελώς νομικής θεμελίωσης σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Συγκεκριμένα, δεν συμβαδίζουν με τις προβλέψεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Είναι χαρακτηριστικό ότι η Άγκυρα αρνείται συστηματικά να υπογράψει τη Σύμβαση του 1982, ωστόσο επιχειρεί τώρα να οικειοποιηθεί διατάξεις της κατά το δοκούν, προκειμένου να θεμελιώσει δικαιώματα που στην πραγματικότητα δεν της ανήκουν.
Η μονομερής οριοθέτηση προστατευόμενων περιβαλλοντικών ζωνών σε θαλάσσιες περιοχές είναι απολύτως παράνομη, ειδικά όταν δεν υφίσταται οριοθετημένη Υφαλοκρηπίδα ή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη μεταξύ γειτονικών κρατών. Η νομιμότητα αυτής της ενέργειας αμφισβητείται έντονα, καθώς περιλαμβάνει περιοχές που εμπίπτουν στην ελληνική δικαιοδοσία.
Ελληνική κυριαρχία και ευρωπαϊκό κεκτημένο
Η Τουρκία στερείται της απαραίτητης διεθνούς νομιμοποίησης για τέτοιες ενέργειες, διότι η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος στο Αιγαίο εμπίπτει στις αρμοδιότητες του παράκτιου κράτους. Αυτό ορίζεται ρητά από τους διεθνείς οργανισμούς και ενσωματώνεται πλήρως στο ευρωπαϊκό κεκτημένο. Η Ελλάδα, ως πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει ήδη εντάξει τις θαλάσσιες περιοχές της στο δίκτυο Natura 2000, επιδεικνύοντας τη δέσμευσή της στην περιβαλλοντική προστασία.
Μέσω αυτής της ένταξης, η Ελλάδα ασκεί θεσμική κυριαρχία και δικαιοδοσία στις εν λόγω θαλάσσιες περιοχές, σύμφωνα με τις διεθνείς και ευρωπαϊκές επιταγές. Η τουρκική πρωτοβουλία, λοιπόν, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μια γνήσια προσπάθεια για την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά ως μια προσπάθεια αμφισβήτησης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Έξαρση παραβιάσεων και κίνδυνος ατυχήματος
Αυτή η τακτική της Τουρκίας δεν εκδηλώνεται σε ένα απομονωμένο πλαίσιο, αλλά συνοδεύεται από μια επικίνδυνη κλιμάκωση στο πεδίο. Αυτό αποτυπώνεται με σαφήνεια στα επίσημα στοιχεία του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ), τα οποία καταγράφουν ένα μπαράζ παραβιάσεων του Εθνικού Εναέριου Χώρου από τουρκικά αεροσκάφη.
Οι παραβιάσεις αυτές έχουν επίκεντρο συγκεκριμένες περιοχές, όπως η Λήμνος και η Ρόδος, δημιουργώντας έναν αυξημένο κίνδυνο ατυχήματος στο Αιγαίο. Η κατάσταση αυτή απαιτεί άμεση και αποφασιστική ελληνική επιχειρησιακή και διπλωματική απάντηση, προκειμένου να διασφαλιστεί η σταθερότητα και να αποτραπούν ανεπιθύμητες ενέργειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περαιτέρω κλιμάκωση.
Με πληροφορίες από: Enikos