Πρόσφατες δηλώσεις στελεχών του ΠΑΣΟΚ έχουν φέρει στο προσκήνιο εσωτερικές συζητήσεις σχετικά με τον στρατηγικό προσανατολισμό του κόμματος μετά τις συνεδριακές του αποφάσεις. Η συζήτηση επικεντρώνεται στην ερμηνεία και την εφαρμογή του ψηφίσματος που αφορά την «προοδευτική διακυβέρνηση» και τις πιθανές μετεκλογικές συνεργασίες. Αυτές οι δηλώσεις φαίνεται να σηματοδοτούν μια προσπάθεια για την αναθεώρηση ή την «νόθευση» της συνεδριακής γραμμής, η οποία είχε απορρίψει ρητά τη συγκυβέρνηση με τη Νέα Δημοκρατία. Η συζήτηση αυτή αναδεικνύει διαφορετικές προσεγγίσεις εντός του κόμματος ως προς τις μελλοντικές πολιτικές συνεργασίες.
Η συνεδριακή απόφαση και οι προσπάθειες ανατροπής της
Η συνεδριακή απόφαση του ΠΑΣΟΚ ορίζει σαφώς την άρνηση συγκυβέρνησης με τη Νέα Δημοκρατία «σε οποιαδήποτε εκδοχή της». Παράλληλα, η ίδια απόφαση κάνει λόγο για την επιδίωξη μιας «προοδευτικής διακυβέρνησης». Φαίνεται πως υπήρξε μια ευθεία προσπάθεια, η οποία χαρακτηρίστηκε ως «άγαρμπη», να ανατραπεί αυτή η συνεδριακή απόφαση.
Ωστόσο, η προσπάθεια αυτή σημείωσε αποτυχία, με αποτέλεσμα να δώσει τη θέση της σε μια πιο «κεκαλυμμένη προσπάθεια «νόθευσής» της». Αυτή η νέα προσέγγιση, που περιγράφεται ως «Plan B», εφαρμόζεται από ορισμένα στελέχη εντελώς συνειδητά, ενώ από άλλα ίσως και με αφέλεια ή καθαρά αμυντική στάση.
Η γραμμή «ούτε-ούτε» της Άννας Διαμαντοπούλου
Στο πλαίσιο αυτής της συζήτησης, η Άννα Διαμαντοπούλου πρωτοστατεί στην υιοθέτηση της γραμμής «ούτε-ούτε». Η προσέγγιση αυτή εισάγει ως αναπόφευκτη και δεδομένη επιλογή για την επόμενη των εκλογών την παραίτηση από οποιαδήποτε προσπάθεια κυβερνητικής πρότασης, περιορίζοντας εκούσια το κόμμα στην αντιπολίτευση.
Συγκεκριμένα, την Δευτέρα, η κυρία Διαμαντοπούλου έγραψε, με αφορμή την υπόθεση Λούσκου, ότι το ΠΑΣΟΚ δεν πρέπει να συνεργαστεί «ούτε με τον Μητσοτάκη ούτε με τον Τσίπρα». Ως αιτιολογία ανέφερε ότι «βαρύνονται και οι δύο με ασυγχώρητες εκτροπές που έπληξαν το δημοκρατικό κεκτημένο της χώρας».
Οι δηλώσεις του Χρήστου Κακλαμάνη
Την Τρίτη, ο Χρήστος Κακλαμάνης τοποθετήθηκε επίσης επί του θέματος. Αφού απέρριψε τη συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία, χαρακτήρισε «πολιτικά αφελή» «όποιον θα εμπιστευόταν το ενδεχόμενο προγραμματικών συμφωνιών με το κόμμα Τσίπρα». Παρόλο που οι επιφυλάξεις για τον πρώην πρωθυπουργό θεωρούνται απόλυτα λογικές, η απόρριψη της ιδέας συνεργασίας με το κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ εγείρει ερωτήματα.
Ο κ. Κακλαμάνης δήλωσε ότι «ο στόχος του ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί παρά να είναι μέσω της ισχυρής εκλογικής του επίδοσης να επιβάλει το πρόγραμμά του ως μόνη βιώσιμη πρόταση διακυβέρνησης». Πρόσθεσε δε ότι «σε αντίθετη περίπτωση και εφόσον εκεί το τάξει η λαϊκή ψήφος, θα προσφέρει στη χώρα ως υπεύθυνη θεσμική αντιπολίτευση».
Ερωτήματα για την «επιβολή προγράμματος» σε κυβέρνηση συνεργασίας
Η θέση του κ. Κακλαμάνη περί «επιβολής προγράμματος» εγείρει προβληματισμούς, καθώς «επιβολή προγράμματος» δεν νοείται σε κυβέρνηση συνεργασίας. Σε ένα τέτοιο σχήμα, όπως αναφέρεται, υπάρχουν από κοινού πεδία και σύνθεση θέσεων για τις κυβερνητικές πολιτικές, και όχι μονομερής επιβολή.
Επιπλέον, τίθεται το ερώτημα τι περιεχόμενο δίνουν τα στελέχη αυτά στη συνεδριακή απόφαση για «προοδευτική διακυβέρνηση». Ενώ η κυρία Διαμαντοπούλου ανήκει στη δεξιά πτέρυγα του ΠΑΣΟΚ, ο κ. Κακλαμάνης δεν κατατάσσεται σε αυτήν. Αυτό δημιουργεί περαιτέρω ερωτήματα σχετικά με την ενιαία στρατηγική του κόμματος.
Το μέλλον των συνεργασιών και η ερμηνεία της συνεδριακής απόφασης
Μετά τις δηλώσεις αυτές, ανακύπτουν ερωτήματα για το αν τα στελέχη αυτά θα απευθύνουν πρόταση συνεργασίας σε άλλα κεντροαριστερά κόμματα. Ή μήπως, στην πραγματικότητα, εννοούν την «προοδευτική διακυβέρνηση» μόνο με αυτοδύναμο ΠΑΣΟΚ; Αυτό θα σήμαινε ότι θεωρούν κενή περιεχομένου την απόφαση του συνεδρίου.
Αν το ΠΑΣΟΚ, ως δεύτερο ή τρίτο κόμμα, δεν μπορεί να «επιβάλει» ολόκληρο το πρόγραμμά του, τίθεται το ερώτημα αν θα παραιτηθεί a priori από την προσπάθεια για πολιτική ανατροπή με προοδευτικό πρόσημο. Η συζήτηση για το αν μπορεί να συζητήσει με «προοδευτικές δυνάμεις» παραμένει ανοιχτή, διαμορφώνοντας το τοπίο των εσωκομματικών διεργασιών.
Με πληροφορίες από: Topontiki