Ένα ακόμη πεδίο τριβής στις ελληνοτουρκικές σχέσεις αναδύεται στο Αιγαίο, αυτή τη φορά με αφορμή το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο της Ελλάδας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Το πλαίσιο αυτό τέθηκε σε ισχύ με υπουργική απόφαση και περιλαμβάνει περιοχές του Αιγαίου, προκαλώντας την αντίδραση της Άγκυρας. Η Τουρκία, μέσω του εκπροσώπου του Υπουργείου Εξωτερικών της, Οντζού Κετσελί, υποστήριξε ότι ο ελληνικός σχεδιασμός δεν δημιουργεί καμία νομική συνέπεια για τη χώρα της.
Η τουρκική αντίδραση και η πάγια θέση της Άγκυρας
Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Οντζού Κετσελί, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «αυτή και παρόμοιες πρωτοβουλίες δεν θα επηρεάσουν τη νομική θέση της Τουρκίας σε ζητήματα του Αιγαίου». Με αυτή τη δήλωση, ο κ. Κετσελί επανέλαβε την πάγια θέση της Άγκυρας, η οποία βασίζεται στο γενικότερο γεωπολιτικό πλαίσιο της Τουρκίας για γεωγραφικούς σχηματισμούς, σχετικά με τους οποίους αμφισβητεί την κυριότητά τους από την Ελλάδα.
Παράλληλα, η Τουρκία υποστηρίζει την ανάγκη αποφυγής μονομερών ενεργειών σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες, όπως το Αιγαίο και η Μεσόγειος. Επικαλούμενη το διεθνές ναυτικό δίκαιο, η Άγκυρα σημειώνει ότι αυτό ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ των παράκτιων κρατών. Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε επίσης ότι «η Τουρκία, ως ένα από τα δύο παράκτια κράτη του Αιγαίου Πελάγους, είναι πάντα έτοιμη να συνεργαστεί με την Ελλάδα».
Το νέο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο τέθηκε σε ισχύ με Υπουργική Απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρου Παπασταύρου, και των Υφυπουργών, κ. Νίκου Τσάφου και κας Μαριλένας Σούκουλη. Το πλαίσιο αυτό, γνωστό ως ΕΧΠ-ΑΠΕ, καθορίζει με σαφήνεια τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη χωροθέτηση νέων έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, καθώς και για τους σταθμούς αποθήκευσης ενέργειας.
Επιπλέον, το ΕΧΠ-ΑΠΕ περιλαμβάνει δικλείδες ασφαλείας, οι οποίες στοχεύουν στην προστασία του περιβάλλοντος, των τοπικών κοινωνιών και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ο σχεδιασμός για τις ΑΠΕ περιλαμβάνει και περιοχές του Αιγαίου Πελάγους, γεγονός που αποτέλεσε την αφορμή για την τουρκική αντίδραση.
Ένα ολοκληρωμένο μοντέλο χωρικού σχεδιασμού
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας εκπονείται παράλληλα με άλλα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, συγκεκριμένα αυτά για τον Τουρισμό και τη Βιομηχανία. Αυτή η συντονισμένη προσπάθεια έχει ως στόχο τη δημιουργία, για πρώτη φορά, ενός συνεκτικού και ολοκληρωμένου μοντέλου χωρικού σχεδιασμού στην Ελλάδα.
Η τελική μορφή του πλαισίου προέκυψε έπειτα από μια ευρεία δημόσια διαβούλευση. Στη διαδικασία αυτή συμμετείχαν διάφοροι φορείς, όπως θεσμικοί και κοινωνικοί παράγοντες, εκπρόσωποι της επιστημονικής και επιχειρηματικής κοινότητας, καθώς και πολίτες. Παράλληλα, διατυπώθηκαν οι σχετικές γνώμες από το Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας και το Κεντρικό Συμβούλιο Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΧΩΘΑ), συμβάλλοντας στη διαμόρφωση του τελικού κειμένου.
Η βάση και ο εκσυγχρονισμός του πλαισίου
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που είχε θεσπιστεί τον Δεκέμβριο του 2008 αποτέλεσε τη βάση για την ανάπτυξη του τομέα των ΑΠΕ στην Ελλάδα. Το νέο πλαίσιο έρχεται να εκσυγχρονίσει τους υφιστάμενους κανόνες και να προσαρμοστεί στις σύγχρονες ανάγκες και προκλήσεις.
Ο εκσυγχρονισμός αυτός κρίθηκε απαραίτητος για την περαιτέρω ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις και την ανάγκη για βιώσιμη ανάπτυξη. Η ανακοίνωση του ειδικού χωροταξικού για τις ΑΠΕ, το οποίο περιλαμβάνει το Αιγαίο Πέλαγος, πυροδότησε την αντίδραση της Τουρκίας, η οποία θεωρεί τον σχεδιασμό ως μονομερή ενέργεια.
Πηγή: Ieidiseis