Δημοσιεύθηκε στον ΟΗΕ η ελληνική απάντηση (3 Σεπτεμβρίου) στην επιστολή της Λιβύης (27 Μαΐου) για τα εξωτερικά όρια της λιβυκής ΑΟΖ. Η Αθήνα απορρίπτει το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, τεκμηριώνει τις ελληνικές θέσεις για τα οικόπεδα δυτικά/νοτιοδυτικά της Κρήτης, τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό και τις συμφωνίες οριοθέτησης, και δηλώνει έτοιμη για συνομιλίες.
Τι συνέβη
Δημοσιεύθηκε στον ΟΗΕ η εκτενής απάντηση της Ελλάδας στην επιστολή της Λιβύης, με την οποία η Τρίπολη καθόριζε μονομερώς τα εξωτερικά όρια της λιβυκής ΑΟΖ, καλύπτοντας μεγάλο μέρος της ελληνικής ΑΟΖ στη βάση του Τουρκολιβυκού Μνημονίου. Η ελληνική ρηματική διακοίνωση επιδόθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου και απαντά αναλυτικά στα ζητήματα που έθεσε η λιβυκή πλευρά στην επιστολή της 27ης Μαΐου.
Οι ελληνικές θέσεις, όπως αποτυπώνονται στη διακοίνωση
- Παρανομία του Τουρκολιβυκού Μνημονίου: Η Αθήνα τονίζει ότι το μνημόνιο αγνοεί την ύπαρξη και τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών και «επιχειρεί να αλλοιώσει τη γεωγραφία στην Ανατολική Μεσόγειο». Επισημαίνεται ότι Λιβύη και Τουρκία δεν έχουν κοινά θαλάσσια σύνορα λόγω της ύπαρξης ελληνικών νησιών.
- Μέση γραμμή και νησιά: Η Ελλάδα απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι η μέση γραμμή πρέπει να χαράσσεται μόνο βάσει ηπειρωτικών ακτών. Υπογραμμίζεται ότι, κατά το άρθρο 121 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, όλα τα ελληνικά νησιά διαθέτουν θαλάσσιες ζώνες όπως κάθε χερσαία επικράτεια· συνεπώς, κάθε μέση γραμμή Ελλάδας–Λιβύης πρέπει να λαμβάνει υπόψη σημεία βάσης στα σχετικά ελληνικά νησιά.
- Θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός και οικόπεδα Κρήτης: Η Αθήνα τονίζει ότι η χάραξη των οικοπέδων δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης και συνολικά ο ελληνικός θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός είναι σύμφωνοι με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν παραβιάζουν δικαιώματα της Λιβύης.
- Ελληνικές συμφωνίες οριοθέτησης: Τεκμηριώνεται η νομιμότητα των συμφωνιών που επικαλείται η Ελλάδα (μεταξύ άλλων, η ελληνοαιγυπτιακή και η ελληνοϊταλική), καθώς και το άρθρο 156 του νόμου 4001/2011, που προβλέπει ως εξωτερικό όριο της ελληνικής ΑΟΖ την ίση απόσταση (μέση γραμμή) μέχρι να υπάρξουν διμερείς συμφωνίες.
- Κριτική σε λιβυκές γραμμές βάσης/χάρτη: Η διακοίνωση απορρίπτει τη χάραξη των εξωτερικών ορίων της ΑΟΖ της Λιβύης, σημειώνοντας τη χρήση αμφισβητούμενων γραμμών βάσης και το «κλείσιμο» του Κόλπου της Σύρτης, ενώ επισημαίνει ότι ο λιβυκός χάρτης αμφισβητεί τα θαλάσσια δικαιώματα των ελληνικών νησιών.
Ενέργειες και επόμενα βήματα
- Διαθεσιμότητα για διάλογο: Η Ελλάδα δηλώνει έτοιμη να επαναλάβει διαπραγματεύσεις με τη λιβυκή πλευρά για οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, βάσει διεθνούς δικαίου.
- Επαφές σε ανώτατο επίπεδο: Την Τετάρτη ο Έλληνας ΥΠΕΞ Γιώργος Γεραπετρίτης θα συναντηθεί με τον ασκούντα χρέη ΥΠΕΞ της Κυβέρνησης Εθνικής
- Ενότητας της Λιβύης, Ταχέρ Σαλέμ Αλ Μπαούρ, και θα ακολουθήσουν διευρυμένες συνομιλίες μεταξύ των αντιπροσωπειών. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η Αθήνα επιδιώκει χρονοδιάγραμμα για την έναρξη διαπραγματεύσεων οριοθέτησης ΑΟΖ.
Πλαίσιο: Ενεργειακό ενδιαφέρον και νομικό υπόβαθρο
- Ενδιαφέρον για οικόπεδα νότια της Κρήτης: Λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση ενδιαφέροντος της Chevron για τα οικόπεδα νοτίως της Κρήτης, η Αθήνα επαναλαμβάνει ότι ο σχεδιασμός των οικοπέδων είναι νόμιμος και ευθυγραμμισμένος με το Δίκαιο της Θάλασσας.
- Συμφωνίες οριοθέτησης: Η Ελλάδα αναδεικνύει τη νομιμότητα των συμφωνιών που έχει συνάψει για ΑΟΖ με γειτονικά κράτη με αντικείμενες ακτές, σε πλήρη συμμόρφωση με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Το κείμενο βασίζεται αποκλειστικά στις πληροφορίες που παρέδωσες και αποδίδει τους αριθμούς/ημερομηνίες ακριβώς όπως αναφέρονται (27 Μαΐου – λιβυκή επιστολή, 3 Σεπτεμβρίου – ελληνική διακοίνωση). Αν το θέλεις έτοιμο σε HTML με meta tags/structured H2–H3 για ανέβασμα, πες μου να στο δώσω άμεσα.