Με ένα τελείως διαφορετικό σκηνικό κάνει ποδαρικό το Σάββατο 4 Ιουλίου 2026, καθώς ο καιρός παρουσιάζεται άστατος στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας. Η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ) προβλέπει αυξημένες νεφώσεις, τοπικές βροχές και σποραδικές καταιγίδες, ενώ ο υδράργυρος σημειώνει μικρή πτώση, προσφέροντας μια πρόσκαιρη ανάσα.
Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το άμεσο μέλλον. Με αφορμή τα ακραία κύματα ζέστης που σάρωσαν πρόσφατα την υπόλοιπη Ευρώπη αφήνοντας πίσω τους χιλιάδες νεκρούς, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε ζώνη υψηλού κινδύνου για πρωτοφανείς καύσωνες τα επόμενα χρόνια.
Η πρόγνωση του καιρού για το Σάββατο (04/07)
Τα έντονα φαινόμενα θα επηρεάσουν πολλές περιοχές της χώρας, κυρίως από το μεσημέρι έως το βράδυ, οπότε και αναμένεται σταδιακή εξασθένηση.
- Αττική: Ο καιρός θα είναι αρχικά αίθριος, όμως το μεσημέρι θα αναπτυχθούν νεφώσεις και θα σημειωθούν τοπικοί όμβροι και μεμονωμένες καταιγίδες. Η βελτίωση θα έρθει από αργά το απόγευμα, με τη θερμοκρασία να κυμαίνεται από 24 έως 33°C.
- Θεσσαλονίκη: Αναμένονται λίγες νεφώσεις, πρόσκαιρα αυξημένες το μεσημέρι και το απόγευμα, με πιθανότητα τοπικών όμβρων στα γύρω ορεινά. Ο υδράργυρος θα αγγίξει τους 34°C.
- Υπόλοιπη Ελλάδα: Αυξημένες νεφώσεις με βροχές και καταιγίδες (πιθανώς πρόσκαιρα ισχυρές στην Πελοπόννησο) θα εκδηλωθούν στην κεντρική και ανατολική Μακεδονία, τη Θράκη, την ανατολική Θεσσαλία, τις Σποράδες, την Εύβοια, τη Στερεά και την Κρήτη. Στην υπόλοιπη χώρα ο καιρός θα παραμείνει σχεδόν αίθριος.
- Άνεμοι & Θερμοκρασία: Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 μποφόρ, φτάνοντας τοπικά στα πελάγη τα 6 με 7 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα φτάσει στα ηπειρωτικά τους 34 με 35°C και στη νησιωτική χώρα τους 30 με 33°C.
Καμπανάκι Αργυρίου: «Επεισόδια ανάλογης έντασης μπορούν να εκδηλωθούν στην Ελλάδα»
Παρά την τρέχουσα αστάθεια, το κλιματικό μέλλον της χώρας διαγράφεται εξαιρετικά θερμό. Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο καθηγητής Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών και του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας, Αθανάσιος Αργυρίου, εξήγησε ότι η γεωγραφική θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο την τοποθετεί στην πρώτη γραμμή της κλιματικής απειλής.
«Με βάση τη σημερινή επιστημονική γνώση, οι καύσωνες αναμένεται να εκδηλώνονται συχνότερα, με μεγαλύτερη ένταση και διάρκεια. Ειδικά στη Νότια Ευρώπη και στη Μεσόγειο, οι συνθήκες είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές για τη συχνότερη εκδήλωση επικίνδυνων καυσώνων», τόνισε ο καθηγητής.
Οι πιο ευάλωτες περιοχές της χώρας
Σύμφωνα με τον κ. Αργυρίου, αν ανάλογα ακραία φαινόμενα φτάσουν στη χώρα μας, οι περιοχές που θα βρεθούν σε μεγαλύτερο κίνδυνο είναι:
- Ηπειρωτικές πεδινές και κλειστές λεκάνες: Θεσσαλία, κεντρική και ανατολική Μακεδονία, Θράκη, Βοιωτία, ανατολική Στερεά και τμήματα της Πελοποννήσου.
- Μεγάλα αστικά κέντρα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη): Επιβαρύνονται δραματικά από το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, που κρατά τις θερμοκρασίες σε υψηλά επίπεδα ακόμα και κατά τη διάρκεια της νύχτας.
- Στον αντίποδα, τα νησιά και οι παράκτιες περιοχές μπορεί να καταγράφουν χαμηλότερες μέγιστες τιμές λόγω θάλασσας, αλλά όταν οι άνεμοι είναι ασθενείς, η αυξημένη υγρασία θα προκαλεί έντονη θερμική δυσφορία.
Το «μοντέλο» του ευρωπαϊκού καύσωνα και ο θερμικός θόλος
Αναλύοντας τα πρόσφατα διαδοχικά κύματα καύσωνα που έπληξαν την Ευρώπη, ο κ. Αργυρίου σημέωσε ότι οφείλονται στη δημιουργία ενός «θερμικού θόλου» (ή εμποδισμού τύπου «Ω»). Σε αυτή την περίπτωση, υψηλές πιέσεις αναγκάζουν τον αέρα να πιέζεται προς το έδαφος και να θερμαίνεται αδιαβατικά, την ώρα που η παρατεταμένη ηλιοφάνεια, η έλλειψη νεφών και οι θερμές μάζες από τη Βόρεια Αφρική εντείνουν το φαινόμενο. Η υφιστάμενη ξηρασία του εδάφους εκμηδενίζει την ψύξη μέσω εξατμισοδιαπνοής, εγκλωβίζοντας τη ζέστη.
Η κατάσταση αυτή άφησε πίσω της βαρύ φόρο αίματος κατά τον μήνα Ιούνιο. Στη Γαλλία καταγράφηκαν τουλάχιστον 2.025 νεκροί, με μια σοκαριστική αύξηση της τάξης του 91% στους θανάτους μέσα στα σπίτια, καθώς και πάνω από 90 πνιγμούς. Την ίδια ώρα, το Βέλγιο μέτρησε 1.200 επιπλέον θανάτους από τον αναμενόμενο μέσο όρο, ενώ στην Ολλανδία οι απώλειες έφτασαν τις 480.
Η Ευρώπη αποτελεί πλέον την ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρο στον πλανήτη. Όπως αναφέρουν τα στοιχεία των Copernicus και WMO, από τη δεκαετία του 1980 θερμαίνεται δύο φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Αυτό το ήδη επιβαρυμένο κλιματικό υπόβαθρο κάνει τα διαδοχικά κύματα καύσωνα (όπως εκείνα του 2003, 2010, 2022 και 2023) να εκδηλώνονται πολύ πιο εύκολα και με πολύ πιο φονικές συνέπειες για την ανθρώπινη υγεία.
Για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης, ο καθηγητής υπογράμμισε ότι, αν και δεν υπάρχουν μετεωρολογικά μέτρα πρόληψης, είναι επιτακτική η ανάγκη για έγκαιρες προγνώσεις ξηρασίας και καύσωνα από την Πολιτική Προστασία, καθώς και ένας νέος, ορθός πολεοδομικός σχεδιασμός των κτιρίων.