Μια διπλή πραγματικότητα αποτυπώνεται πλέον στους οικονομικούς δείκτες και στην καθημερινότητα των πολιτών στην Ελλάδα. Από τη μία πλευρά, οι κυβερνητικές ανακοινώσεις κάνουν λόγο για ανάπτυξη, αύξηση της απασχόλησης, περισσότερες επενδύσεις και υψηλότερα φορολογικά έσοδα. Από την άλλη, η καθημερινότητα στα ταμεία των σούπερ μάρκετ, στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και στα ενοίκια, αποκαλύπτει μισθούς που εξαντλούνται πολύ πριν τελειώσει ο μήνας, δημιουργώντας ένα ερώτημα για το πώς η οικονομία πηγαίνει καλύτερα, αλλά οι πολίτες δυσκολεύονται ολοένα περισσότερο να καλύψουν τις ανάγκες τους.
Η πραγματική επιτυχία της οικονομικής πολιτικής
Η πραγματική επιτυχία μιας οικονομικής πολιτικής δεν μετριέται αποκλειστικά από τα ποσοστά ανάπτυξης που καταγράφονται. Αντίθετα, κριτήριο αποτελεί το αν ένας εργαζόμενος μπορεί να ζήσει αξιοπρεπώς με τον μισθό του και να καλύψει τις βασικές του ανάγκες. Η απάντηση στο ερώτημα που απασχολεί την κοινωνία βρίσκεται σε τρία βασικά στοιχεία: την επίμονη ακρίβεια, τα χαμηλά εισοδήματα και την ποιότητα των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται.
Αυτοί οι παράγοντες συνθέτουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική πραγματικότητα, όπου η βελτίωση των οικονομικών μεγεθών δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη βελτίωση της καθημερινότητας για μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Η απόσταση μεταξύ των επίσημων στοιχείων και της βιωμένης εμπειρίας των πολιτών φαίνεται να διευρύνεται.
Ο πληθωρισμός πιέζει τα νοικοκυριά
Τα τελευταία στοιχεία που δημοσίευσε η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) καταδεικνύουν μια σημαντική αύξηση του πληθωρισμού. Συγκεκριμένα, τον Οκτώβριο ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 5,7%, σημειώνοντας άνοδο από το 5% που είχε καταγραφεί τον Σεπτέμβριο. Αυτή η εξέλιξη έχει άμεσες επιπτώσεις στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Η άνοδος του πληθωρισμού περιορίζει περαιτέρω την ικανότητα των πολιτών να αγοράσουν αγαθά και υπηρεσίες, ενώ παράλληλα εξανεμίζει ένα σημαντικό μέρος των όποιων αυξήσεων έχουν λάβει στους μισθούς τους. Η συνεχής αύξηση των τιμών, ειδικά σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, καθιστά την κάλυψη των καθημερινών αναγκών ολοένα και πιο δύσκολη.
Ανατιμήσεις σε βασικές ανάγκες
Πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι οι ανατιμήσεις επικεντρώνονται σε τομείς που αφορούν άμεσα τις βασικές ανάγκες των πολιτών. Η ομάδα της στέγασης κατέγραψε μια ετήσια αύξηση της τάξης του 15,1%, επιβαρύνοντας σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Παράλληλα, οι μεταφορές παρουσίασαν επιβάρυνση κατά 13,8%, ένα ποσοστό που επηρεάζει όσους χρησιμοποιούν καθημερινά αυτοκίνητο για τις μετακινήσεις τους.
Για έναν εργαζόμενο που πρέπει να πληρώσει ενοίκιο, να καλύψει τα έξοδα μετακίνησης και να ανταποκριθεί στις οικογενειακές ανάγκες, αυτές οι αυξήσεις δεν είναι απλές στατιστικές μεταβολές. Αντιθέτως, αποτελούν μια πραγματική απώλεια εισοδήματος, καθώς το διαθέσιμο ποσό για άλλες δαπάνες μειώνεται δραστικά. Το πρόβλημα επιδεινώνεται από το γεγονός ότι οι ανατιμήσεις των προηγούμενων ετών έχουν ήδη ενσωματωθεί στις τιμές, κάτι που σημαίνει ότι ακόμα και αν ο πληθωρισμός υποχωρήσει, τα προϊόντα δεν θα επιστρέψουν στις παλιές τους τιμές, αλλά απλώς θα συνεχίσουν να ακριβαίνουν με βραδύτερο ρυθμό.
Η εικόνα της αγοράς εργασίας
Στην οικονομική πίεση που βιώνουν οι πολίτες προστίθεται και η εικόνα της αγοράς εργασίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ» για το εννεάμηνο από τον Ιανουάριο έως τον Σεπτέμβριο του 2026, πραγματοποιήθηκαν συνολικά 2.547.048 προσλήψεις. Ωστόσο, η ανάλυση αυτών των προσλήψεων αποκαλύπτει μια σημαντική διάσταση.
Από το σύνολο των προσλήψεων, οι 945.060 αφορούσαν μερική απασχόληση, ενώ άλλες 241.667 αφορούσαν εκ περιτροπής εργασία. Αυτό σημαίνει ότι ένα μεγάλο ποσοστό των νέων θέσεων εργασίας δεν είναι πλήρους απασχόλησης, γεγονός που επηρεάζει άμεσα το εισόδημα των εργαζομένων και την οικονομική τους σταθερότητα.
Η ποιότητα της απασχόλησης στο επίκεντρο
Τα στοιχεία δείχνουν ότι σχεδόν 47 στις 100 νέες προσλήψεις που πραγματοποιήθηκαν κατά το εννεάμηνο του 2026 δεν αφορούσαν πλήρη απασχόληση. Αυτό το στοιχείο φωτίζει την άλλη πλευρά της βελτίωσης των δεικτών απασχόλησης, καθώς ενώ η δημιουργία θέσεων εργασίας είναι μια θετική εξέλιξη, δεν απαντά από μόνη της στο κρίσιμο ερώτημα εάν οι εργαζόμενοι μπορούν να ζήσουν αξιοπρεπώς από τις αποδοχές τους.
Είναι διαφορετικό να έχει κάποιος εργασία και διαφορετικό να διαθέτει εισόδημα που επαρκεί για να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες του νοικοκυριού του. Η ποιότητα της απασχόλησης, δηλαδή το είδος της σύμβασης και το ύψος των αποδοχών, αποτελεί πλέον κεντρικό ζήτημα στην αξιολόγηση της πραγματικής οικονομικής κατάστασης των πολιτών.
Με πληροφορίες από: Topontiki