Σημαντικές αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο τίθενται σε ισχύ, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο μοιράζεται μια περιουσία και το ποιος θα λάβει τελικά το σπίτι. Οι νέες ρυθμίσεις στοχεύουν στην επίλυση προβλημάτων που συχνά οδηγούν σε πολυετείς οικογενειακές διαμάχες, όπως χρέη μεγαλύτερα από την αξία της κληρονομιάς, ακίνητα που μένουν αναξιοποίητα λόγω διαφωνιών και σπίτια με πολλούς συνιδιοκτήτες. Το νέο καθεστώς εφαρμόζεται κατά βάση στις κληρονομιές προσώπων που απεβίωσαν από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026, με ειδικές μεταβατικές εξαιρέσεις για παλαιότερες υποθέσεις.
Νέοι κανόνες για τα χρέη του θανόντος
Με τις νέες διατάξεις, ο κληρονόμος δεν ευθύνεται πλέον, κατά κανόνα, με τα προσωπικά του περιουσιακά στοιχεία για τις οφειλές του θανόντος. Η ευθύνη του περιορίζεται στην κληρονομιαία περιουσία, από την οποία μπορούν να ικανοποιηθούν οι πιστωτές. Αυτό σημαίνει ότι η προσωπική περιουσία του κληρονόμου προστατεύεται από τυχόν χρέη που άφησε πίσω του ο θανών.
Για παράδειγμα, αν κάποιος κληρονομήσει ένα ακίνητο αξίας 100.000 ευρώ και ο θανών έχει αφήσει χρέη 150.000 ευρώ, ο κληρονόμος δεν υποχρεούται να καλύψει από την τσέπη του τη διαφορά των 50.000 ευρώ. Ωστόσο, το ακίνητο μπορεί να εκποιηθεί για την εξόφληση των πιστωτών. Η προστασία της προσωπικής περιουσίας δεν συνεπάγεται ότι ο κληρονόμος θα κρατήσει αναγκαστικά το ακίνητο που κληρονόμησε, ενώ εξακολουθούν να ισχύουν οι εξαιρέσεις που προβλέπει ο νόμος.
Αυξημένο μερίδιο για τον επιζώντα σύζυγο
Σημαντική αλλαγή επέρχεται και στο μερίδιο του επιζώντος συζύγου, το οποίο ανεβαίνει από το 1/4 στο 1/3 όταν υπάρχουν παιδιά. Τα υπόλοιπα 2/3 της κληρονομιάς μοιράζονται μεταξύ των παιδιών. Η συγκεκριμένη αλλαγή αφορά τη νόμιμη διαδοχή, δηλαδή τις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει διαθήκη.
Για να γίνει πιο κατανοητό, σε μια κληρονομιά καθαρής αξίας 300.000 ευρώ, με σύζυγο και δύο παιδιά, ο σύζυγος θα λάβει 100.000 ευρώ και κάθε παιδί από 100.000 ευρώ. Με το προηγούμενο καθεστώς, ο σύζυγος θα λάμβανε 75.000 ευρώ και κάθε παιδί από 112.500 ευρώ. Όταν δεν υπάρχουν παιδιά, ο σύζυγος δικαιούται το 50% εφόσον συντρέχει με άλλους συγγενείς που καλούνται στην κληρονομιά, με την κατανομή να εξαρτάται από τη συγγενική τους σχέση.
Δυνατότητα απόκτησης ολόκληρου του ακινήτου και νόμιμη μοίρα
Όταν υπάρχουν περισσότεροι κληρονόμοι που δεν συμφωνούν για τη διανομή της περιουσίας, προβλέπεται πλέον η δυνατότητα ένας συγκληρονόμος να αποκτήσει ολόκληρο το ακίνητο, αποζημιώνοντας τους υπόλοιπους. Μέσω της σχετικής δικαστικής διαδικασίας μπορεί να προσδιοριστεί η αξία των μεριδίων των συγκληρονόμων. Παράλληλα, η νόμιμη μοίρα μετατρέπεται σε χρηματική αξίωση, αντί να οδηγεί υποχρεωτικά σε συνιδιοκτησία ακινήτου.
Επιπλέον, αλλάζουν οι κανόνες που διέπουν τις χειρόγραφες διαθήκες, καθώς και οι συμφωνίες που αφορούν τη μεταβίβαση της οικογενειακής περιουσίας, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία και σαφήνεια στις διαδικασίες.
Με πληροφορίες από: ieidiseis.gr