Νέα στοιχεία αναφορικά με την ιδιοκατοίκηση και την ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα δείχνουν ότι περίπου ένα στα τέσσερα νοικοκυριά που διαμένουν σε σπίτι το οποίο ανήκει σε άλλον, είτε ως ενοικιαστές είτε με δωρεάν παραχώρηση, διαθέτει δικό του ακίνητο. Τα δεδομένα αυτά προκύπτουν από την ανάλυση των φορολογικών δηλώσεων, καθώς και από έρευνες που διεξήγαγαν η Τράπεζα της Ελλάδος και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Δεδομένα από τις έρευνες για την ιδιοκατοίκηση
Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούλιο του 2025 σε 3.629 ελληνικά νοικοκυριά, το ποσοστό της ιδιοκατοίκησης διαμορφώθηκε στο 68,2%. Η ίδια έρευνα κατέδειξε ότι το 76,3% των νοικοκυριών είχε στην κατοχή του κάποιο ακίνητο, είτε αυτό ήταν η κύρια κατοικία του είτε κάποια άλλη ιδιοκτησία.
Με βάση αυτά τα ποσοστά, εκτιμάται ότι σε κάθε 100 νοικοκυριά, περίπου 32 διέμεναν με ενοίκιο, με δωρεάν παραχώρηση ή υπό κάποιο άλλο καθεστώς. Από αυτά τα 32 νοικοκυριά που δεν ήταν ιδιοκτήτες της κύριας κατοικίας τους, τα οκτώ είχαν στην ιδιοκτησία τους κάποιο άλλο ακίνητο.
Η ακίνητη περιουσία πέραν της κύριας κατοικίας
Η ακίνητη περιουσία που διαθέτουν τα νοικοκυριά, πέραν της κύριας κατοικίας τους, μπορεί να περιλαμβάνει διάφορα είδη ακινήτων, όπως ένα οικόπεδο ή ένα εξοχικό. Αυτό ισχύει για παράδειγμα σε ένα νοικοκυριό που πληρώνει ενοίκιο στην πόλη όπου ζει, αλλά έχει στην ιδιοκτησία του κάποιο άλλο ακίνητο σε διαφορετική τοποθεσία.
Συνολικά, το 41,7% των νοικοκυριών είχε στην κατοχή του άλλο ακίνητο πέρα από την κύρια κατοικία του. Αξίζει να σημειωθεί ότι περίπου ένα στα τρία νοικοκυριά είχε στην ιδιοκτησία του τόσο το σπίτι στο οποίο διέμενε μόνιμα όσο και κάποιο επιπλέον ακίνητο.
Οι καταχωρίσεις στις φορολογικές δηλώσεις
Από τις 4,86 εκατομμύρια καταχωρίσεις κύριας κατοικίας στο έντυπο Ε1 για το φορολογικό έτος 2024, περίπου 2,95 εκατομμύρια αφορούσαν ιδιοκατοίκηση, ενώ 1,9 εκατομμύρια αφορούσαν μίσθωση ή δωρεάν παραχώρηση. Οι εγγραφές ιδιοκατοίκησης παρουσίασαν αύξηση κατά περίπου 18.400 σε έναν χρόνο.
Την ίδια περίοδο, οι καταχωρίσεις για μισθωμένες ή δωρεάν παραχωρημένες κατοικίες αυξήθηκαν κατά 56.400. Ως αποτέλεσμα αυτής της εξέλιξης, το μερίδιο της ιδιοκατοίκησης στις συνολικές καταχωρίσεις κύριας κατοικίας υποχώρησε από 61,4% σε 60,9%.
Επιπλέον, η εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ του 2026 περιλαμβάνει 7,07 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα με δικαιώματα σε ακίνητα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ένας γονιός που παραχωρεί δωρεάν ένα διαμέρισμα στο παιδί του. Ο γονιός αυτός διατηρεί το ακίνητο στο Ε9 του, ενώ το παιδί καταχωρίζει το ίδιο διαμέρισμα ως δωρεάν παραχωρημένη κύρια κατοικία στο Ε1, εφόσον διαμένει εκεί.
Η ιδιοκατοίκηση ανά ηλικιακή ομάδα
Η έρευνα της Τράπεζας της Ελλάδος και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ανέδειξε σημαντικές διαφοροποιήσεις στην ιδιοκατοίκηση ανάλογα με την ηλικία του προσώπου αναφοράς του νοικοκυριού. Συγκεκριμένα, σε ιδιόκτητη κατοικία διέμενε το 23,9% των νοικοκυριών στα οποία το πρόσωπο αναφοράς ήταν ηλικίας 16 έως 34 ετών.
Το ποσοστό αυτό αυξανόταν σημαντικά στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες. Στην ομάδα των 35 έως 44 ετών, το ποσοστό έφτανε το 48,1%. Για τις ηλικίες 55 έως 64 ετών, το ποσοστό ιδιοκατοίκησης ανήλθε στο 79,9%, ενώ στην ομάδα των 65 έως 74 ετών διαμορφώθηκε στο 87%.
Συγκριτικά στοιχεία από τη Eurostat
Η Eurostat, η οποία μετρά την ιδιοκατοίκηση ως ποσοστό των ανθρώπων που ζουν σε ιδιόκτητο σπίτι, παρουσιάζει επίσης ενδιαφέροντα στοιχεία για την Ελλάδα. Το 2025, το ποσοστό αυτό διαμορφώθηκε στο 69,4%, σημειώνοντας μια μικρή πτώση από το 69,7% που ήταν το 2024.
Σε μια δεκαετία, από το 2015 έως το 2025, παρατηρείται μια πιο σημαντική μείωση, καθώς το ποσοστό ιδιοκατοίκησης υποχώρησε από 75,1% το 2015. Παράλληλα, μέσα σε αυτή τη δεκαετία, το μερίδιο του πληθυσμού που πλήρωνε ενοίκιο σε τιμές αγοράς αυξήθηκε από 19,8% σε 24,1%.
Με πληροφορίες από: Newsit