Περισσότεροι από 1,2 εκατομμύρια φορολογούμενοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με τα τεκμήρια διαβίωσης, καθώς η εφορία προσδιόρισε για αυτούς υψηλότερο εισόδημα από εκείνο που είχαν δηλώσει. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να προστεθούν 3,88 δισεκατομμύρια ευρώ στη φορολογητέα ύλη, όχι λόγω πρόσθετων δηλωθέντων εισοδημάτων, αλλά λόγω της ενεργοποίησης του μηχανισμού των τεκμηρίων.
Η επίδραση των τεκμηρίων στα φορολογητέα εισοδήματα
Τα αναλυτικά δεδομένα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) φέρνουν στο προσκήνιο έναν τρόπο λειτουργίας του ελληνικού φορολογικού συστήματος, όπου τα τεκμήρια πρόσθεσαν σχεδόν 3,9 δισ. ευρώ στα φορολογητέα εισοδήματα. Τα στοιχεία αυτά αφορούν τις φορολογικές δηλώσεις που υποβλήθηκαν το 2025 για τα εισοδήματα του 2024.
Αναδεικνύεται μια διαχρονική αντίφαση, καθώς την ώρα που εκατομμύρια πολίτες εμφανίζουν ιδιαίτερα χαμηλά εισοδήματα, το κράτος εξακολουθεί να χρησιμοποιεί τεκμαρτούς υπολογισμούς για να προσδιορίσει τη φοροδοτική τους ικανότητα.
Οι φορολογούμενοι που επηρεάστηκαν
Η κατανομή των φορολογουμένων που επηρεάστηκαν από τα τεκμήρια παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Συνολικά, 1.209.091 φορολογούμενοι φορολογήθηκαν με βάση υψηλότερο τεκμαρτό εισόδημα. Από αυτούς, 783.701 μισθωτοί και συνταξιούχοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με τον μηχανισμό των τεκμηρίων.
Αυτό το ποσοστό αντιπροσωπεύει περίπου το 65% του συνόλου των επηρεαζόμενων. Το στοιχείο αυτό έχει ξεχωριστή σημασία, καθώς πρόκειται για κατηγορίες πολιτών των οποίων τα βασικά εισοδήματα, από μισθούς και συντάξεις, καταγράφονται κατά κανόνα απευθείας από τη φορολογική διοίκηση.
Ο ρόλος και οι στρεβλώσεις του μηχανισμού
Ο μηχανισμός των τεκμηρίων σχεδιάστηκε για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Ωστόσο, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο μπορεί να διαχωρίζει αποτελεσματικά όσους αποκρύπτουν εισοδήματα από εκείνους που πραγματικά δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις καθημερινές τους υποχρεώσεις.
Όταν το εισόδημα που προκύπτει από τους τεκμαρτούς υπολογισμούς υπερβαίνει το δηλωθέν, η διαφορά μπορεί να αποτελέσει πρόσθετο φορολογητέο εισόδημα, εφόσον δεν καλύπτεται με τους τρόπους που προβλέπει η νομοθεσία. Αυτό σημαίνει ότι ένας πολίτης μπορεί να δηλώνει ένα συγκεκριμένο ποσό, αλλά η εφορία να θεωρεί ότι η διαβίωσή του προϋποθέτει μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα.
Αυτή η λογική μπορεί να λειτουργεί ως εργαλείο εντοπισμού αδήλωτων εισοδημάτων. Ωστόσο, μπορεί να δημιουργεί και στρεβλώσεις, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις πολιτών που διατηρούν παλαιά περιουσιακά στοιχεία, αλλά έχουν υποστεί σημαντική μείωση των πραγματικών τους αποδοχών.
Με πληροφορίες από: topontiki.gr