Το μεγαλύτερο ερώτημα που τίθεται πλέον δεν αφορά το πότε θα αρχίσει να μειώνεται ο πληθωρισμός, αλλά το πόσο από το διαθέσιμο εισόδημα θα έχει παραμείνει στα νοικοκυριά μέχρι να συμβεί αυτό. Η ακρίβεια αποδεικνύεται πολύ πιο επίμονη από τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις για σταδιακή αποκλιμάκωση των πιέσεων, με αποτέλεσμα τα ελληνικά νοικοκυριά να βρίσκονται αντιμέτωπα με έναν ακόμη δύσκολο χειμώνα.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον αποκλειστικά στις τιμές των προϊόντων στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Η ενεργειακή επιβάρυνση, το αυξανόμενο κόστος μετακίνησης και η ακριβότερη στέγαση δημιουργούν έναν ασφυκτικό κλοιό γύρω από το διαθέσιμο εισόδημα, εξανεμίζοντας στην πράξη ένα σημαντικό μέρος των όποιων μισθολογικών και φορολογικών ελαφρύνσεων.
Η επίμονη ακρίβεια και οι ανελαστικές δαπάνες
Το πραγματικό πρόβλημα για την κυβέρνηση δεν έγκειται μόνο στο ότι ο πληθωρισμός επέστρεψε σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Κυρίως, οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις καταγράφονται σε δαπάνες τις οποίες οι πολίτες δεν μπορούν εύκολα να περιορίσουν, καθιστώντας την κατάσταση ακόμα πιο πιεστική για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Το ενοίκιο, η θέρμανση, το ηλεκτρικό ρεύμα και οι καθημερινές μετακινήσεις αποτελούν ανελαστικές ανάγκες. Αυτό το γεγονός καθιστά ακόμη πιο επώδυνη τη νέα επιτάχυνση των τιμών, καθώς οι πολίτες δεν έχουν περιθώρια να μειώσουν αυτές τις βασικές δαπάνες.
Η εικόνα του πληθωρισμού σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ
Τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) για τον Οκτώβριο αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά. Ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 5,7%, σημειώνοντας αύξηση από το 5% που βρισκόταν τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους.
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της μεταβολής, έναν χρόνο νωρίτερα, τον Οκτώβριο του προηγούμενου έτους, ο πληθωρισμός βρισκόταν στο 2%. Αυτή η εξέλιξη δείχνει ότι, αντί να υποχωρούν, οι πληθωριστικές πιέσεις αποκτούν νέα δυναμική, με ιδιαίτερα δυσμενείς συνέπειες για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.
Οι βασικοί παράγοντες της αύξησης: Στέγαση και μεταφορές
Είναι αποκαλυπτικό ότι δύο μόνο κατηγορίες δαπανών, η στέγαση και οι μεταφορές, ευθύνονται για περίπου 4,15 από τις 5,7 ποσοστιαίες μονάδες του ετήσιου πληθωρισμού. Με άλλα λόγια, σχεδόν τα τρία τέταρτα της συνολικής αύξησης του δείκτη συνδέονται άμεσα με δαπάνες που δύσκολα μπορούν να αποφευχθούν από τους πολίτες.
Συγκεκριμένα, στην κατηγορία της στέγασης οι τιμές αυξήθηκαν κατά 15,1% σε ετήσια βάση, ενώ στις μεταφορές η άνοδος έφθασε το 13,8%. Πρόκειται για επιβαρύνσεις που δεν αποτυπώνουν απλώς μια στατιστική μεταβολή, αλλά μεταφράζονται σε ένα μικρότερο υπόλοιπο στον οικογενειακό προϋπολογισμό στο τέλος κάθε μήνα, επηρεάζοντας άμεσα την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Ανησυχητική άνοδος στις τιμές ενέργειας
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα που παρουσιάζεται στον τομέα της ενέργειας. Το φυσικό αέριο καταγράφει μια εντυπωσιακή ετήσια αύξηση της τάξης του 80%, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης αυξήθηκε κατά 37,5%. Αντίστοιχα, το πετρέλαιο κίνησης σημείωσε άνοδο 39,4% και η βενζίνη 25%.
Οι αυξήσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ανάγκες θέρμανσης αρχίζουν να ενισχύονται, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους πολίτες. Παράλληλα, η άνοδος των καυσίμων δημιουργεί πρόσθετο κόστος για τις επιχειρήσεις, τις μεταφορές και την εφοδιαστική αλυσίδα, συντηρώντας τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων σε προϊόντα και υπηρεσίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο η βενζίνη πρόσθεσε 1,18 ποσοστιαίες μονάδες στον ετήσιο πληθωρισμό, ενώ ο ηλεκτρισμός συνέβαλε με άλλες 0,71 μονάδες.
Επιστροφή των ανατιμήσεων στα τρόφιμα
Την ίδια ώρα, τα τρόφιμα, τα οποία είχαν παρουσιάσει σημάδια σχετικής σταθεροποίησης τους προηγούμενους μήνες, επανέρχονται στο επίκεντρο των ανατιμήσεων. Αυτή η εξέλιξη προσθέτει ένα ακόμη βάρος στον οικογενειακό προϋπολογισμό, καθώς οι δαπάνες για διατροφή αποτελούν βασικό και αναπόφευκτο μέρος των μηνιαίων εξόδων.
Με πληροφορίες από: Topontiki