Το γαλλικό πλοίο «Abeille Marengo» απέπλευσε από το λιμάνι του Ηρακλείου, βάζοντας πλώρη για τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου. Η αναχώρηση αυτή σηματοδοτεί την επανέναρξη των υποθαλάσσιων ερευνών, οι οποίες έχουν ως στόχο τη χάραξη της διαδρομής του υποβρύχιου ηλεκτρικού καλωδίου που θα συνδέει την Ελλάδα με την Κύπρο. Οι απαραίτητες προετοιμασίες ολοκληρώθηκαν στο Ηράκλειο, όπου το σκάφος παρέμενε εν αναμονή των οδηγιών για την έναρξη της αποστολής του.
Η αποστολή και ο επιχειρησιακός σχεδιασμός
Σύμφωνα με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό που έχει καταρτιστεί, το «Abeille Marengo» θα προχωρήσει αρχικά σε μια σειρά δοκιμών των ειδικών συστημάτων και οργάνων που διαθέτει. Αυτές οι δοκιμές θα πραγματοποιηθούν προτού το σκάφος κατευθυνθεί προς την ευρύτερη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου, όπου θα ξεκινήσουν οι κύριες εργασίες.
Η αποστολή του γαλλικού σκάφους συνδέεται άμεσα με τη συνέχιση των βυθομετρικών ερευνών, οι οποίες είχαν διακοπεί το 2024 στην ευρύτερη περιοχή της Κάσου. Κύριος σκοπός των εργασιών είναι η λεπτομερής χαρτογράφηση του θαλάσσιου βυθού, ένα κρίσιμο βήμα για τον καθορισμό της καταλληλότερης διαδρομής για την πόντιση του υποβρύχιου ηλεκτρικού καλωδίου.
Το εύρος και η πρόοδος του έργου διασύνδεσης
Το πρόγραμμα των ερευνών έχει σχεδιαστεί να εκτείνεται από τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου έως τα 12 ναυτικά μίλια από τις κυπριακές ακτές. Η εκτιμώμενη διάρκεια για την ολοκλήρωση αυτών των εργασιών υπολογίζεται σε περίπου τέσσερις μήνες, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό χρονικό ορίζοντα για την πρόοδο του έργου.
Μέχρι τη διακοπή των ερευνών το 2024, είχε ήδη πραγματοποιηθεί ένα σημαντικό μέρος των απαιτούμενων εργασιών, φτάνοντας περίπου το 60% των συνολικών θαλάσσιων ερευνών. Το υποθαλάσσιο καλώδιο που θα συνδέει την Κρήτη με την Κύπρο προβλέπεται να έχει μήκος 898 χιλιομέτρων. Ο ευρύτερος σχεδιασμός του έργου, ο οποίος περιλαμβάνει και τη διασύνδεση με το Ισραήλ, ανεβάζει το συνολικό μήκος του καλωδίου στα 1.208 χιλιόμετρα.
Οικονομικό και στρατηγικό πλαίσιο του έργου
Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου ανέρχεται σε περίπου 1,9 δισεκατομμύρια ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναγνωρίσει τη στρατηγική σημασία του έργου για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής, εγκρίνοντας χρηματοδότηση ύψους 680 εκατομμυρίων ευρώ.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, δήλωσε σχετικά ότι το πλοίο απέπλευσε με άδεια NAVTEX από την ελληνική δημοκρατία, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Ο κ. Παπασταύρου εξέφρασε τη βεβαιότητα για τη μέγιστη εθνική συνεννόηση και ενότητα στην υλοποίηση ενός εθνικά σημαντικού και ευρωπαϊκά στρατηγικού έργου, με στόχο τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και την προώθηση της ενεργειακής σύνδεσης με το Ισραήλ. Τόνισε ότι η πρόοδος γίνεται με σχέδιο και αυτοπεποίθηση, χωρίς ζητωκραυγές, για την υλοποίηση ενός σημαντικά εθνικού έργου.
Διπλωματικές διαστάσεις και κυβερνητικές τοποθετήσεις
Για την πραγματοποίηση των ερευνών, έχουν εκδοθεί οι προβλεπόμενες ναυτικές οδηγίες NAVTEX τόσο από την Ελλάδα όσο και από την Κύπρο. Ωστόσο, η Τουρκία έχει απαντήσει με αντι-NAVTEX, επαναφέροντας τις αμφισβητήσεις της για τη δικαιοδοσία στην περιοχή. Παράλληλα, η Γαλλία προχώρησε, μέσω ρηματικής διακοίνωσης, σε ενημέρωση της Τουρκίας για την προγραμματισμένη δραστηριότητα και την έναρξη των ερευνών.
Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στο συνέδριο Greece Talks, διατύπωσε την εκτίμηση ότι το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου θα ολοκληρωθεί χωρίς αναταράξεις. Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι πρόκειται για ένα ευρωπαϊκό έργο με ισχυρή γαλλική παρουσία, τονίζοντας ότι δεν είναι ένα αμιγώς ελληνο-κυπριακό έργο. Επισήμανε επίσης ότι την άδεια για την πλεύση του πλοίου, προκειμένου να κάνει την ερευνητική του δραστηριότητα, έχουν δώσει μόνο η Ελλάδα και η Κύπρος.
Από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης, διά στόματος του Παύλου Μαρινάκη, υπογραμμίστηκε ότι η ρηματική διακοίνωση από τη Γαλλία αποτελεί τον ηπιότερο τρόπο μεταφοράς ενός μηνύματος. Την αναχώρηση του ερευνητικού πλοίου Abeille Marengo από τον λιμένα του Ηρακλείου Κρήτης, για την έναρξη των προβλεπόμενων δραστηριοτήτων ερευνών βυθού, ανακοίνωσαν η Great Sea Interconnector Α.Ε. και ο ΑΔΜΗΕ.
Με πληροφορίες από: Topontiki, Ieidiseis